بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:خاله بازی.jpg|جایگزین=خاله‌بازی دختران ایرانی در داخل چادر|بندانگشتی|خاله‌بازی دختران ایرانی در داخل چادر]]
{{درشت|'''خاله‌بازی'''}}؛ از انواع بازی‌های نمایشی و وانمودی.
{{درشت|'''خاله‌بازی'''}}؛ از انواع بازی‌های نمایشی و وانمودی.


خط ۷: خط ۶:


== معرفی خاله‌بازی ==
== معرفی خاله‌بازی ==
[[پرونده:خاله بازی۱.jpg|جایگزین=روشا و نیلوفر دو دختر ایرانی در حال خاله بازی در یکی از محله‌های تهران|بندانگشتی|روشا و نیلوفر دو دختر ایرانی در حال خاله بازی در یکی از محله‌های تهران]]
خاله‌بازی، نوعی بازی کودکانه است که بیشتر توسط دختران انجام می‌شود. در این بازی، برای اجرای برخی نقش‌های پسرانه و مردانه، گاهی از کودکان پسر دعوت به بازی شده یا یک [[دختر]] به شکل و شمایل مردان در می‌آید.<ref>رایس، زنان ایرانی و راه و رسم زندگی آنان، ۱۳۶۶ش، ص97-105.</ref>
خاله‌بازی، نوعی بازی کودکانه است که بیشتر توسط دختران انجام می‌شود. در این بازی، برای اجرای برخی نقش‌های پسرانه و مردانه، گاهی از کودکان پسر دعوت به بازی شده یا یک [[دختر]] به شکل و شمایل مردان در می‌آید.<ref>رایس، زنان ایرانی و راه و رسم زندگی آنان، ۱۳۶۶ش، ص97-105.</ref>


خط ۱۴: خط ۱۲:


== خاله‌بازی در فرهنگ‌های گوناگون ==
== خاله‌بازی در فرهنگ‌های گوناگون ==
[[پرونده:خاله بازی۳.jpg|جایگزین=خاله‌بازی کودکان ایرانی در دهه ۷۰ شمسی|بندانگشتی|خاله‌بازی کودکان ایرانی در دهه ۷۰ شمسی]]
[[پرونده:خاله-بازی.jpg|جایگزین=خاله بازی|بندانگشتی|مهمانی و دورهمی در خاله‌بازی]]
این بازی، در مناطق مختلف [[ایران]]، به‌صورتی یکسان اجرا شده اما، دارای اسامی متفاوتی همچون خاله‌کا و پِلاپَجه‌کا (در [[مازندران]])<ref>نعمتی، فرهنگ بازی‌های بومی مازندران، ۱۳۹۰ش، ص۱۴۳.</ref> و خاله‌خاله‌بازی (در میان مردم بختیاری)<ref>هادی‌پور بروجنی، بازی‌های بومی و محلی چهارمحال و بختیاری، ۱۳۷۱ش، ص۱۱۲.</ref> و خالگکانی (در [[خراسان]])<ref>قزل‌ایاغ، راهنمای بازی‌های ایران، ۱۳۷۹ش، ص۲۵۶.</ref> است. مازندرانی‌ها، در طولِ این بازی، ترانه‌هایی مختلف را نیز زمزمه می‌کنند که برگردان فارسی یکی از آنها، به شرح زیر است:<ref>نعمتی، فرهنگ بازی‌های بومی مازندران، ۱۳۹۰ش، ص۱۴5.</ref>{{سخ}}
این بازی، در مناطق مختلف [[ایران]]، به‌صورتی یکسان اجرا شده اما، دارای اسامی متفاوتی همچون خاله‌کا و پِلاپَجه‌کا (در [[مازندران]])<ref>نعمتی، فرهنگ بازی‌های بومی مازندران، ۱۳۹۰ش، ص۱۴۳.</ref> و خاله‌خاله‌بازی (در میان مردم بختیاری)<ref>هادی‌پور بروجنی، بازی‌های بومی و محلی چهارمحال و بختیاری، ۱۳۷۱ش، ص۱۱۲.</ref> و خالگکانی (در [[خراسان]])<ref>قزل‌ایاغ، راهنمای بازی‌های ایران، ۱۳۷۹ش، ص۲۵۶.</ref> است. مازندرانی‌ها، در طولِ این بازی، ترانه‌هایی مختلف را نیز زمزمه می‌کنند که برگردان فارسی یکی از آنها، به شرح زیر است:<ref>نعمتی، فرهنگ بازی‌های بومی مازندران، ۱۳۹۰ش، ص۱۴5.</ref>{{سخ}}
  {{آغاز نستعلیق}}
  {{آغاز نستعلیق}}
خط ۳۴: خط ۳۰:


== شیوهٔ بازی در خاله‌بازی ==
== شیوهٔ بازی در خاله‌بازی ==
[[پرونده:خاله بازی۲.jpg|جایگزین=خاله‌بازی در پیش‌دبستانی نورالهدی تزکیه|بندانگشتی|خاله‌بازی در پیش‌دبستانی نورالهدی تزکیه]]
در [[خاله بازی|خاله‌بازی]]، کودکان، به‌صورت انفرادی یا گروهی،<ref>نعمتی، فرهنگ بازی‌های بومی مازندران، ۱۳۹۰ش، ص۱۴4.</ref> تلاش می‌کنند تا ادای بزرگ‌ترها را درآورده<ref>رضایی، بیرجندنامه، ۱۳۸۱ش، ص۵۴۷.</ref> و نقش‌های هرکدام را به دقت تقلید می‌کنند. تمام اقدامات صورت گرفته در بازی، به‌صورت خیالی یا گاهی به‌صورت واقعی صورت می‌گیرد؛ مانند شستن ظرف‌ها، جارو کردن منزل، مهمانی رفتن و خیاطی.<ref>رضایی، بیرجندنامه، ۱۳۸۱ش، ص۵۴۷؛{{سخ}}
در [[خاله بازی|خاله‌بازی]]، کودکان، به‌صورت انفرادی یا گروهی،<ref>نعمتی، فرهنگ بازی‌های بومی مازندران، ۱۳۹۰ش، ص۱۴4.</ref> تلاش می‌کنند تا ادای بزرگ‌ترها را درآورده<ref>رضایی، بیرجندنامه، ۱۳۸۱ش، ص۵۴۷.</ref> و نقش‌های هرکدام را به دقت تقلید می‌کنند. تمام اقدامات صورت گرفته در بازی، به‌صورت خیالی یا گاهی به‌صورت واقعی صورت می‌گیرد؛ مانند شستن ظرف‌ها، جارو کردن منزل، مهمانی رفتن و خیاطی.<ref>رضایی، بیرجندنامه، ۱۳۸۱ش، ص۵۴۷؛{{سخ}}
نعمتی، فرهنگ بازی‌های بومی مازندران، ۱۳۹۰ش، ص۱۴4-145.</ref> کودکان، در مناطق شهری، گوشه‌ای از اتاق یا حیاط [[خانه]] و در مناطق روستایی نیز در ایوان خانه‌ها، مکانِ مناسبی را برای خاله‌بازی در نظر می‌گیرند.<ref>سالاری، فرهنگ مردم کوهپایهٔ ساوه، ۱۳۷۹ش، ص۲۸۵؛{{سخ}}
نعمتی، فرهنگ بازی‌های بومی مازندران، ۱۳۹۰ش، ص۱۴4-145.</ref> کودکان، در مناطق شهری، گوشه‌ای از اتاق یا حیاط [[خانه]] و در مناطق روستایی نیز در ایوان خانه‌ها، مکانِ مناسبی را برای خاله‌بازی در نظر می‌گیرند.<ref>سالاری، فرهنگ مردم کوهپایهٔ ساوه، ۱۳۷۹ش، ص۲۸۵؛{{سخ}}
خط ۵۲: خط ۴۷:


== مزایای خاله‌بازی ==
== مزایای خاله‌بازی ==
[[پرونده:94b134c85a9d4e88b6c83b6a6d829d33.jpg|جایگزین=کتاب‌های خاله بازی__ایملی بومن|بندانگشتی|مجموعه کتاب‌های خاله‌بازی؛ نوشته ایملی بومن]]
بازی‌هایی همچون خاله‌بازی، از انواع سرگرمی‌های شناخته شده است که منجر به اطمینان خاطر والدین از سلامت کودکانِ خود و نیز درسی برای زندگی آیندهٔ آنها به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240667/خاله-بازی برجی، سکینه، «خاله بازی»، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.]</ref> مهم‌ترین وجه این بازی نمایشی و کودکانه، ایفای رابطهٔ مادر_فرزندی و نقش‌های خانوادگی است. علاوه‌بر آن، بازی با دوستان و عروسک‌ها، منجر به تخلیهٔ انرژی در کودک شده و باعث می‌شود تا اختلالات و اضطراب‌های درونی کودک درمان شود.<ref>[https://aryaland.ir/mag/خاله-بازی-بهترین-روش-آموزش-مهارت-های-ز?u=خاله-بازی-بهترین-روش-آموزش-مهارت-های-ز «خاله بازی»، سایت آریالند، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.]</ref>{{سخ}}
بازی‌هایی همچون خاله‌بازی، از انواع سرگرمی‌های شناخته شده است که منجر به اطمینان خاطر والدین از سلامت کودکانِ خود و نیز درسی برای زندگی آیندهٔ آنها به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240667/خاله-بازی برجی، سکینه، «خاله بازی»، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.]</ref> مهم‌ترین وجه این بازی نمایشی و کودکانه، ایفای رابطهٔ مادر_فرزندی و نقش‌های خانوادگی است. علاوه‌بر آن، بازی با دوستان و عروسک‌ها، منجر به تخلیهٔ انرژی در کودک شده و باعث می‌شود تا اختلالات و اضطراب‌های درونی کودک درمان شود.<ref>[https://aryaland.ir/mag/خاله-بازی-بهترین-روش-آموزش-مهارت-های-ز?u=خاله-بازی-بهترین-روش-آموزش-مهارت-های-ز «خاله بازی»، سایت آریالند، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.]</ref>{{سخ}}
متخصصان، فواید دیگری را نیز برای انجامِ این بازی توسط کودکان اعلام کرده‌اند؛ مانند فراگیری مهارت‌های فردی و اجتماعی، تقویت قوهٔ درک کودکان، بیان خواسته‌های قلبی و آرزوهای کودکان در خلالِ این بازی، افزایش اعتماد به نفس در کودکان، فراگیری تجربه‌های زندگی به کودکان و رشد ذهنی کودکان (رشد روانی و فیزیولوژیکی).<ref>[https://aryaland.ir/mag/خاله-بازی-بهترین-روش-آموزش-مهارت-های-ز?u=خاله-بازی-بهترین-روش-آموزش-مهارت-های-ز «خاله بازی»، سایت آریالند، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.]</ref>
متخصصان، فواید دیگری را نیز برای انجامِ این بازی توسط کودکان اعلام کرده‌اند؛ مانند فراگیری مهارت‌های فردی و اجتماعی، تقویت قوهٔ درک کودکان، بیان خواسته‌های قلبی و آرزوهای کودکان در خلالِ این بازی، افزایش اعتماد به نفس در کودکان، فراگیری تجربه‌های زندگی به کودکان و رشد ذهنی کودکان (رشد روانی و فیزیولوژیکی).<ref>[https://aryaland.ir/mag/خاله-بازی-بهترین-روش-آموزش-مهارت-های-ز?u=خاله-بازی-بهترین-روش-آموزش-مهارت-های-ز «خاله بازی»، سایت آریالند، تاریخ بازدید: 2 مرداد 1401ش.]</ref>