جز ویکی سازی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''خاکشیر'''}}؛ گیاهی خودرو با دانههای ریز که مصارف درمانی و خوراکی متعددی دارد.{{سخ}}خاکشیر، گیاهی خودرو با برگهای بلند، گلهای زرد و دانههای قرمز است که در نقاط مختلف ایران با نامهای محلی شناخته میشود. این گیاه از دیرباز در [[طب سنتی ایران|طب سنتی ایرانی]] کاربرد داشته و نزد مردم [[ایران]] خواص فراوانی دارد؛ از تقویت معده و تحریک اشتها تا سمزدایی کبد و درمان خارش پوست. مصرف خاکشیر بهصورت خیسکرده، جوشانده، موضعی یا به شکل شربت خنک، نهتنها روشی سنتی برای حفظ سلامتی است، بلکه بخشی از فرهنگ غذایی و میراث ایرانی محسوب میشود. شربت خاکشیر، ترکیبی از آب، شکر، گلاب و گاهی لیموترش، نوشیدنی محبوب تابستانی ایرانیان است. | {{درشت|'''خاکشیر'''}}؛ گیاهی خودرو با دانههای ریز که مصارف درمانی و خوراکی متعددی دارد.{{سخ}}خاکشیر، گیاهی خودرو با برگهای بلند، گلهای زرد و دانههای قرمز است که در نقاط مختلف ایران با نامهای محلی شناخته میشود. این گیاه از دیرباز در [[طب سنتی ایران|طب سنتی ایرانی]] کاربرد داشته و نزد مردم [[ایران]] خواص فراوانی دارد؛ از تقویت معده و تحریک اشتها تا سمزدایی کبد و درمان خارش پوست. مصرف خاکشیر بهصورت خیسکرده، جوشانده، موضعی یا به شکل شربت خنک، نهتنها روشی سنتی برای حفظ سلامتی است، بلکه بخشی از فرهنگ غذایی و میراث ایرانی محسوب میشود. شربت خاکشیر، ترکیبی از آب، شکر، گلاب و گاهی لیموترش، نوشیدنی محبوب تابستانی ایرانیان است. | ||
| خط ۶: | خط ۵: | ||
== ویژگیهای خاکشیر == | == ویژگیهای خاکشیر == | ||
گیاه خاکشیر از خانوادهٔ چلیپاییان بوده و برخی آن را همخانوادهٔ شببوها میدانند. عمر این گیاه، در حد یک تا دو سال است. گیاه خاکشیر، همچنین، از جمله گیاهان علفی، پوشیده از کرک یا بدون کرک است. برگهای آن نیز دارای بریدگیهایی عمیق و نخیشکل هستند. گلهای خاکشیر، زردرنگ بوده و دانههای ریز آن در دو رنگ قرمز روشن (با طعمی تلخ) و قرمز تیره وجود دارند. از جمله زیستگاههای گیاه خاکشیر در ایران میتوان به مناطق شمالی، [[تهران]]، سمنان، [[دماوند]] و [[کرج]] اشاره کرد.<ref>گلگلاب، گیاهشناسی، ۱۳۲۶ش، ص۲۰۷ و ۲۰۹؛ عماد، شناسایی گیاهان دارویی و صنعتی جنگلی و مرتعی و موارد مصرف آنها، ۱۳۷۹ش، ج3، ص65-66.</ref> این گیاه رشد خوبی در خاکهای سبک و مقاوم به کمآبی داشته و سازگار با مناطق گرم و خشک و نیمهخشک است و مقاومت بالایی در برابر شرایط محیطی سخت دارد.<ref>[https://www.iliya1001.com/botany/flixweed-plant/ «گیاه خاکشیر چیست؟»، وبسایت ایلیا.]</ref>{{سخ}}برخی دیگر از انواع خاکشیر با نامهای خاکشیر تلخ بیابانی، خاکشیر تلخ ایرانی یا خاکشیر بیکرک نیز در ایران میرویند که از برگ، دانه و گلهای آن در زمینههای درمانی متفاوتی، استفاده میشود.<ref>عماد، شناسایی گیاهان دارویی و صنعتی جنگلی و مرتعی و موارد مصرف آنها، ۱۳۷۹ش، ج4، ص62-63؛ مظفریان، فلور استان یزد، ۱۳۷۹ش، ص۱۸۵–۱۸۶.</ref> | گیاه خاکشیر از خانوادهٔ چلیپاییان بوده و برخی آن را همخانوادهٔ شببوها میدانند. عمر این گیاه، در حد یک تا دو سال است. گیاه خاکشیر، همچنین، از جمله گیاهان علفی، پوشیده از کرک یا بدون کرک است. برگهای آن نیز دارای بریدگیهایی عمیق و نخیشکل هستند. گلهای خاکشیر، زردرنگ بوده و دانههای ریز آن در دو رنگ قرمز روشن (با طعمی تلخ) و قرمز تیره وجود دارند. از جمله زیستگاههای گیاه خاکشیر در ایران میتوان به مناطق شمالی، [[تهران]]، سمنان، [[دماوند]] و [[کرج]] اشاره کرد.<ref>گلگلاب، گیاهشناسی، ۱۳۲۶ش، ص۲۰۷ و ۲۰۹؛ عماد، شناسایی گیاهان دارویی و صنعتی جنگلی و مرتعی و موارد مصرف آنها، ۱۳۷۹ش، ج3، ص65-66.</ref> این گیاه رشد خوبی در خاکهای سبک و مقاوم به کمآبی داشته و سازگار با مناطق گرم و خشک و نیمهخشک است و مقاومت بالایی در برابر شرایط محیطی سخت دارد.<ref>[https://www.iliya1001.com/botany/flixweed-plant/ «گیاه خاکشیر چیست؟»، وبسایت ایلیا.]</ref>{{سخ}}برخی دیگر از انواع خاکشیر با نامهای خاکشیر تلخ بیابانی، خاکشیر تلخ ایرانی یا خاکشیر بیکرک نیز در ایران میرویند که از برگ، دانه و گلهای آن در زمینههای درمانی متفاوتی، استفاده میشود.<ref>عماد، شناسایی گیاهان دارویی و صنعتی جنگلی و مرتعی و موارد مصرف آنها، ۱۳۷۹ش، ج4، ص62-63؛ مظفریان، فلور استان یزد، ۱۳۷۹ش، ص۱۸۵–۱۸۶.</ref> | ||
| خط ۱۹: | خط ۱۷: | ||
== نحوه مصرف == | == نحوه مصرف == | ||
خاکشیر، روشهای مصرفی متعددی دارد. برخی از مردم، ابتدا آن را در آب سرد خیس کرده و سپس میل میکنند. برخی دیگر، خاکشیر را بهمدت ۱۰ دقیقه در آب جوشانده و پس از خنک شدن، میل میکنند. گروهی دیگر نیز آن را کوبیده و بهصورت موضعی روی زخم، جراحات و ورمها قرار میدهند.<ref>[https://namnak.com/خواص-شگفت-انگیز-خاکشیر.p34845 «بررسی فواید و خواص خاکشیر و عوارض آن برای افراد مختلف»، وبسایت نمناک.]</ref> | خاکشیر، روشهای مصرفی متعددی دارد. برخی از مردم، ابتدا آن را در آب سرد خیس کرده و سپس میل میکنند. برخی دیگر، خاکشیر را بهمدت ۱۰ دقیقه در آب جوشانده و پس از خنک شدن، میل میکنند. گروهی دیگر نیز آن را کوبیده و بهصورت موضعی روی زخم، جراحات و ورمها قرار میدهند.<ref>[https://namnak.com/خواص-شگفت-انگیز-خاکشیر.p34845 «بررسی فواید و خواص خاکشیر و عوارض آن برای افراد مختلف»، وبسایت نمناک.]</ref> | ||
روش دیگر برای [[مصرف]] خاکشیر که امروزه بسیار رایج است، [[شربت]] خاکشیر نام دارد. این شربت، هم بهصورت ترکیبی با انواع عرقیجات، [[زعفران]] و لیموترش تهیه میشود و هم بهصورت ترکیب با [[آب]] و شکر. برای تهیهٔ شربت خاکشیر بهصورت ساده، ابتدا لازم است تا خاکشیر را تمیز کرده و داخل پارچی بریزند. سپس، شکر و آب را به آن اضافه کرده و آنقدر هم میزنند تا شکر کاملاً حل شود. زمانیکه شکر حل شود، مقداری گلاب و در صورت تمایل مقداری آبلیمو نیز به محلول بهدست آمده، اضافه کرده و بهصورت خنک میل میکنند.<ref>[https://www.beytoote.com/cookery/ghazaha/syrup-khakesheer.html «نحوه شستن و طرز تهیۀ شربت خاکشیر»، وبسایت بیتوته.]</ref> | روش دیگر برای [[مصرف]] خاکشیر که امروزه بسیار رایج است، [[شربت]] خاکشیر نام دارد. این شربت، هم بهصورت ترکیبی با انواع عرقیجات، [[زعفران]] و لیموترش تهیه میشود و هم بهصورت ترکیب با [[آب]] و شکر. برای تهیهٔ شربت خاکشیر بهصورت ساده، ابتدا لازم است تا خاکشیر را تمیز کرده و داخل پارچی بریزند. سپس، شکر و آب را به آن اضافه کرده و آنقدر هم میزنند تا شکر کاملاً حل شود. زمانیکه شکر حل شود، مقداری گلاب و در صورت تمایل مقداری آبلیمو نیز به محلول بهدست آمده، اضافه کرده و بهصورت خنک میل میکنند.<ref>[https://www.beytoote.com/cookery/ghazaha/syrup-khakesheer.html «نحوه شستن و طرز تهیۀ شربت خاکشیر»، وبسایت بیتوته.]</ref> | ||
