جز ویکی سازی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''خرداد'''}}؛ سومین ماهِ سال در گاهشمار خورشیدی. | {{درشت|'''خرداد'''}}؛ سومین ماهِ سال در گاهشمار خورشیدی. | ||
| خط ۵: | خط ۴: | ||
== واژهشناسی خرداد == | == واژهشناسی خرداد == | ||
خرداد که در زبان پهلوی بهصورت xordāt (خُردات یا هُردات) آمده است، نام یکی از امشاسپندان و ایزد موکل بر آب در [[ایران]] باستان و نیز نام روز ششم از هر ماه خورشیدی است.<ref>[https://vajehyab.com/moein/خرداد معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه خرداد.]</ref> | خرداد که در زبان پهلوی بهصورت xordāt (خُردات یا هُردات) آمده است، نام یکی از امشاسپندان و ایزد موکل بر آب در [[ایران]] باستان و نیز نام روز ششم از هر ماه خورشیدی است.<ref>[https://vajehyab.com/moein/خرداد معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه خرداد.]</ref> | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۲: | ||
== جشنهای باستانی خرداد == | == جشنهای باستانی خرداد == | ||
=== جشن خردادگان === | === جشن خردادگان === | ||
«جشن خردادگان» توسط ایرانیان باستان، در روز ششم از ماه خرداد، برگزار میشد. مردم، در این روز، به نیایش خداوند پرداخته و اعمال مهمی همچون [[ازدواج]] را در آن تاریخ، برگزار میکردند. روز خردادگان، توسط برخی از اندیشمندان کهن همچون [[ابوریحان بیرونی]] به روز «ثبات خلق» تعبیر شده است.<ref>بیرونی، ابوریحان، آثار الباقیه، ۱۳۵۲ش، ص286.</ref> از جمله آیینهای روز خرداد در جشن خردادگان، رفتن به کنار جویها و نهرهای آب، شستن تن در آب و همزمان خواندن نیایشهای مخصوص این روز همراه با [[شادی]] و سرور است. افراد، در کنار [[خانواده]] و دوستان خود، این روز را گرامی داشته<ref>رضی، گاهشماری و جشنهای ایران باستان، 1380ش.</ref> و به یکدیگر گلهای نیلوفر و یاس [[هدیه]] میدادند.<ref>[https://www.irandeserts.com/article/جشن-خردادگان/ «جشن خردادگان»، سایت کویرها و بیابانهای ایران.]</ref> | «جشن خردادگان» توسط ایرانیان باستان، در روز ششم از ماه خرداد، برگزار میشد. مردم، در این روز، به نیایش خداوند پرداخته و اعمال مهمی همچون [[ازدواج]] را در آن تاریخ، برگزار میکردند. روز خردادگان، توسط برخی از اندیشمندان کهن همچون [[ابوریحان بیرونی]] به روز «ثبات خلق» تعبیر شده است.<ref>بیرونی، ابوریحان، آثار الباقیه، ۱۳۵۲ش، ص286.</ref> از جمله آیینهای روز خرداد در جشن خردادگان، رفتن به کنار جویها و نهرهای آب، شستن تن در آب و همزمان خواندن نیایشهای مخصوص این روز همراه با [[شادی]] و سرور است. افراد، در کنار [[خانواده]] و دوستان خود، این روز را گرامی داشته<ref>رضی، گاهشماری و جشنهای ایران باستان، 1380ش.</ref> و به یکدیگر گلهای نیلوفر و یاس [[هدیه]] میدادند.<ref>[https://www.irandeserts.com/article/جشن-خردادگان/ «جشن خردادگان»، سایت کویرها و بیابانهای ایران.]</ref> | ||
| خط ۴۱: | خط ۳۸: | ||
=== زیارتگاه ستی پیر === | === زیارتگاه ستی پیر === | ||
زیارتگاه ستی پیر یا قلعه اسدان، در شهر [[شهر یزد|یزد]]، بنا شده است. این زیارتگاه، بهنام «ستی»، ملکهٔ دوران ساسانیان و بهدست یکی از زردشتیان در کنار چاهی معروف ساخته شده است. در باور مردم، این زیارتگاه، پناهگاه مادر شاهزادگان ساسانی است و سه نیایشگاه دارد. هر ساله، زرتشتیان، در روز بیستوچهارم خردادماه، در این مکان جمع شده و مراسمهایی آیینی در آن برگزار میکنند. در این روز، زرتشتیان، لباسهایی با رنگ روشن پوشیده و درحالیکه موی سر خود را میپوشانند بههمراه مقداری میوه، [[اسپند]] و مواد غذایی به این زیارتگاه میروند.<ref>[http://sunproject.ir/2019/06/08/جشنهای-باستانی-خرداد-ماه/ «جشنهای باستانی خردادماه»، وبسایت گروه ترویج علم خورشید.]</ref> زیارتگاه ستی پیر، در اسفند ۱۳۷۹ش، بهعنوان یکی از آثار ملی ایرانیان به ثبت رسیده است.<ref>[https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/yazd/yazd-zoroastrians-shrines «زیارتگاههای زرتشتیان یزد»، وبسایت سفرمارکت.]</ref> | زیارتگاه ستی پیر یا قلعه اسدان، در شهر [[شهر یزد|یزد]]، بنا شده است. این زیارتگاه، بهنام «ستی»، ملکهٔ دوران ساسانیان و بهدست یکی از زردشتیان در کنار چاهی معروف ساخته شده است. در باور مردم، این زیارتگاه، پناهگاه مادر شاهزادگان ساسانی است و سه نیایشگاه دارد. هر ساله، زرتشتیان، در روز بیستوچهارم خردادماه، در این مکان جمع شده و مراسمهایی آیینی در آن برگزار میکنند. در این روز، زرتشتیان، لباسهایی با رنگ روشن پوشیده و درحالیکه موی سر خود را میپوشانند بههمراه مقداری میوه، [[اسپند]] و مواد غذایی به این زیارتگاه میروند.<ref>[http://sunproject.ir/2019/06/08/جشنهای-باستانی-خرداد-ماه/ «جشنهای باستانی خردادماه»، وبسایت گروه ترویج علم خورشید.]</ref> زیارتگاه ستی پیر، در اسفند ۱۳۷۹ش، بهعنوان یکی از آثار ملی ایرانیان به ثبت رسیده است.<ref>[https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/yazd/yazd-zoroastrians-shrines «زیارتگاههای زرتشتیان یزد»، وبسایت سفرمارکت.]</ref> | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۳: | ||
== وقایع تاریخی خرداد == | == وقایع تاریخی خرداد == | ||
از جمله وقایع تاریخی ماه خرداد میتوان به سوم خردادماه مصادف با فتح [[خرمشهر]] در عملیات بیتالمقدس و روز مقاومت، [[ایثار]] و پیروزی؛ چهارم خردادماه روز مقاومت و پایداری مردم [[دزفول]]؛ چهاردهم خرداد روز وفات [[امام خمینی]] (بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران) و پانزدهم خرداد مصادف با قیام ۱۵ خرداد مردم [[قم]] (در اعتراض به بازداشت امام خمینی در خرداد ۱۳۴۲ش)، اشاره کرد.<ref>[https://www.time.ir/fa/event/list/0/1395/3 «مناسبتهای ماه خرداد»، وبسایت تایم.]</ref> | از جمله وقایع تاریخی ماه خرداد میتوان به سوم خردادماه مصادف با فتح [[خرمشهر]] در عملیات بیتالمقدس و روز مقاومت، [[ایثار]] و پیروزی؛ چهارم خردادماه روز مقاومت و پایداری مردم [[دزفول]]؛ چهاردهم خرداد روز وفات [[امام خمینی]] (بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران) و پانزدهم خرداد مصادف با قیام ۱۵ خرداد مردم [[قم]] (در اعتراض به بازداشت امام خمینی در خرداد ۱۳۴۲ش)، اشاره کرد.<ref>[https://www.time.ir/fa/event/list/0/1395/3 «مناسبتهای ماه خرداد»، وبسایت تایم.]</ref> | ||
| خط ۶۵: | خط ۶۰: | ||
== خرداد در ادبیات فارسی == | == خرداد در ادبیات فارسی == | ||
واژه خرداد، از جمله واژگان کهن و پرکاربرد در نظم و نثر فارسیزبانان بوده است. برای مثال، [[ناصر خسرو|ناصرخسرو]] در شعر خود از این واژه بهره گرفته است:<ref>[https://ganjoor.net/naserkhosro/divann/ghaside-naser/sh55 ناصرخسرو، دیوان اشعار، قصاید، قصیده شماره 55، بیت 1، سایت گنجور.]</ref> | واژه خرداد، از جمله واژگان کهن و پرکاربرد در نظم و نثر فارسیزبانان بوده است. برای مثال، [[ناصر خسرو|ناصرخسرو]] در شعر خود از این واژه بهره گرفته است:<ref>[https://ganjoor.net/naserkhosro/divann/ghaside-naser/sh55 ناصرخسرو، دیوان اشعار، قصاید، قصیده شماره 55، بیت 1، سایت گنجور.]</ref> | ||
{{آغاز نستعلیق}} | {{آغاز نستعلیق}} | ||
{{شعر|نستعلیق}} | {{شعر|نستعلیق}} | ||
| خط ۷۲: | خط ۶۷: | ||
{{پایان نستعلیق}} | {{پایان نستعلیق}} | ||
فرخی سیستانی نیز به ماه خرداد در اشعار خود اشاره کرده است:<ref>[https://ganjoor.net/farrokhi/divanf/ghasidefk/sh23 فرخی سیستانی، دیوان اشعار، قصاید، شماره 23، سایت گنجور.]</ref> | فرخی سیستانی نیز به ماه خرداد در اشعار خود اشاره کرده است:<ref>[https://ganjoor.net/farrokhi/divanf/ghasidefk/sh23 فرخی سیستانی، دیوان اشعار، قصاید، شماره 23، سایت گنجور.]</ref> | ||
{{آغاز نستعلیق}} | {{آغاز نستعلیق}} | ||
{{شعر|نستعلیق}} | {{شعر|نستعلیق}} | ||
