صفحهای تازه حاوی «جایگزین=دوبیتی از باباطاهر|بندانگشتی|دوبیتی از باباطاهر جایگزین=بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی|بندانگشتی|مجسمه شیخ صفی الدین اردبیلی در بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی '''<big>دوبیتی</big>'''؛ از قالبهای شعر م...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>دوبیتی</big>'''؛ از قالبهای شعر محلی در افغانستان. | '''<big>دوبیتی</big>'''؛ از قالبهای شعر محلی در افغانستان. | ||
| خط ۱۰: | خط ۸: | ||
==تاریخچه دوبیتی== | ==تاریخچه دوبیتی== | ||
دوبیتی پیشینۀ مکتوب هزار ساله دارد. این قالب، همپای دیگر قالبهای [[شعر فارسی|شعر]] سنتی، در زبانها و گویشهای مختلف بالیده است. در قدیم دوبیتی به فهلویات تعبیر میشده است. فهلویات شیخ [[شیخ صفیالدین اردبیلی|صفیالدین اردبیلی]] (متوفی ۷۳۵ق)، پورفریدون شیرازی (متوفی سدۀ هشتم) و شمس مغربی (متوفی ۸۰۹ق) شهرت زیادی دارد. دوبیتی شعری است عامیانه و مردمی که توسط افراد عامی پدید آمده است. شاعران رسمی از دوبیتی نفرت داشته و کراهت خود را از آن ابراز کردهاند. در طول تاریخ اگر ادیبی دوبیتی سروده از روی ناچاری بوده است. بر خلاف ادیبان برخی از مهمترین دوبیتیسرایان، صوفیانی هستند که برای بیان خواستههای خود به زبان عوام نیاز داشتهاند؛ زیرا مخاطب این افراد در طول تاریخ مردم عادی بودهاند. دوبیتی در تمام مناطق و بهخصوص نواحی دورافتاده و روستاها نفوذ زیادی دارد.<ref>ستایشگر، واژهنامۀ موسیقی ایران زمین، 1381ش، ج1، ص464. </ref> | دوبیتی پیشینۀ مکتوب هزار ساله دارد. این قالب، همپای دیگر قالبهای [[شعر فارسی|شعر]] سنتی، در زبانها و گویشهای مختلف بالیده است. در قدیم دوبیتی به فهلویات تعبیر میشده است. فهلویات شیخ [[شیخ صفیالدین اردبیلی|صفیالدین اردبیلی]] (متوفی ۷۳۵ق)، پورفریدون شیرازی (متوفی سدۀ هشتم) و شمس مغربی (متوفی ۸۰۹ق) شهرت زیادی دارد. دوبیتی شعری است عامیانه و مردمی که توسط افراد عامی پدید آمده است. شاعران رسمی از دوبیتی نفرت داشته و کراهت خود را از آن ابراز کردهاند. در طول تاریخ اگر ادیبی دوبیتی سروده از روی ناچاری بوده است. بر خلاف ادیبان برخی از مهمترین دوبیتیسرایان، صوفیانی هستند که برای بیان خواستههای خود به زبان عوام نیاز داشتهاند؛ زیرا مخاطب این افراد در طول تاریخ مردم عادی بودهاند. دوبیتی در تمام مناطق و بهخصوص نواحی دورافتاده و روستاها نفوذ زیادی دارد.<ref>ستایشگر، واژهنامۀ موسیقی ایران زمین، 1381ش، ج1، ص464. </ref> | ||
==شکل و ساختار دوبیتی== | ==شکل و ساختار دوبیتی== | ||
دوبیتی یا «بیت» شعری است چهار مصراعی که مصراع ۱، ۲ و ۴ آن همقافیهاند. تفاوت دوبیتی با رباعی در وزن و محتوای آن است. قالب دوبیتی مطابق شعر رسمی نیست. دوبیتی از نظر محتوایی به غزل نزدیک است اما از نظر فنی این نوع شعر مشکلات ساختاری دارد. دوبیتی که از چهار مصراع یا دوبیت تشکیل شده است، نسبت به [[شعر فارسی]] ساختار سادهای دارد. مصراعهای دوبیتی گرچه همقافیهاند اما در قافیه و حروف مشکل دارند. سرایندۀ دوبیتی زیاد به قافیه توجه ندارد. حروف دوبیتی نیز گاهی کم و زیاد میشود و برخی از دوبیتیها با مشکل وزنی مواجه هستند. کلمات بهکار رفته در دوبیتیها نیز ادبی نیستند. عموم این کلمات در بین مردم کاربرد دارد و سراینده برای بیان درددل خود از کلمات عامیانه استفاده میکند.<ref>وزارت آموزش و پرورش، آرایههای ادبی (قالبهای شعر، بیان و بدیع)، 1392ش، ص28. </ref> | دوبیتی یا «بیت» شعری است چهار مصراعی که مصراع ۱، ۲ و ۴ آن همقافیهاند. تفاوت دوبیتی با رباعی در وزن و محتوای آن است. قالب دوبیتی مطابق شعر رسمی نیست. دوبیتی از نظر محتوایی به غزل نزدیک است اما از نظر فنی این نوع شعر مشکلات ساختاری دارد. دوبیتی که از چهار مصراع یا دوبیت تشکیل شده است، نسبت به [[شعر فارسی]] ساختار سادهای دارد. مصراعهای دوبیتی گرچه همقافیهاند اما در قافیه و حروف مشکل دارند. سرایندۀ دوبیتی زیاد به قافیه توجه ندارد. حروف دوبیتی نیز گاهی کم و زیاد میشود و برخی از دوبیتیها با مشکل وزنی مواجه هستند. کلمات بهکار رفته در دوبیتیها نیز ادبی نیستند. عموم این کلمات در بین مردم کاربرد دارد و سراینده برای بیان درددل خود از کلمات عامیانه استفاده میکند.<ref>وزارت آموزش و پرورش، آرایههای ادبی (قالبهای شعر، بیان و بدیع)، 1392ش، ص28. </ref> | ||
