بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>ذکر؛</big>''' یادکردن زبانی، قلبی و عملی خداوند. | '''<big>ذکر؛</big>''' یادکردن زبانی، قلبی و عملی خداوند. | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۲: | ||
==جایگاه ذکر در اسلام== | ==جایگاه ذکر در اسلام== | ||
ذکر از عبادتهای رایج در فرهنگ مسلمانان است.<ref>. سورۀ احزاب، آیۀ 41.</ref> در قرآن کریم همۀ انسانها به گفتن ذکر، سفارش شدهاند.<ref>. سورۀ ابراهیم، آیۀ 52.</ref> یاد خدا موجب هدایت انسان و تقویت ایمان در او میشود<ref>. سورۀ فاطر، آیۀ 37.</ref> و پاسخ به نیاز فطری انسان برای دستیابی به حقیقت و رهایی از عیب و نقص است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/45487/%D8%B0%DA%A9%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA- ایرجی، «ذکر چیست و ذاکر کیست»، وبسایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref> ذکر خداوند در روایات، بهترین و پاکیزهترین عبادات نزد خداوند، <ref>[https://lib.eshia.ir/11008/93/163/%D8%A7%D9%90%D8%B9%D9%92%D9%84%D9%8E%D9%85%D9%8F%D9%88%D8%A7_%D8%A7%D9%8E%D9%86%D9%91%D9%8E_%D8%AE%D9%8E%D9%8A%D9%92%D8%B1%D9%8E_%D8%A7%D9%8E%D8%B9%D9%92%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92_%D8%B9%D9%90%D9%86%D9%92%D8%AF%D9%8E_%D9%85%D9%8E%D9%84%D9%8A%D9%83%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج93، ص163.]</ref> برترین لذت نزد دوستداران خداوند و از جمله ویژگیهای مؤمنان معرفی شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/27307/4/218/%D8%B0%D9%90%D9%83%D9%92%D8%B1%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%D9%90_%D8%B3%D9%8E%D8%AC%D9%90%D9%8A%D9%91%D9%8E%D8%A9%D9%8F_%D9%83%D9%8F%D9%84%D9%91%D9%90_%D9%85%D9%8F%D8%AD%D9%92%D8%B3%D9%90%D9%86%D9%8D_%D9%88%D9%8E_%D8%B4%D9%8A%D9%85%D9%8E%D8%A9%D9%8F_%D9%83%D9%8F%D9%84%D9%91%D9%90_%D9%85%D9%8F%D8%A4%D9%92%D9%85%D9%90%D9%86%D9%8D محمدی ریشهری، میزانالحکمة، 1362ش، ج4، ص218.]</ref> براساس آیات قرآن، از لحاظ یاد خدا به چهار گروه تقسیم میشوند: | ذکر از عبادتهای رایج در فرهنگ مسلمانان است.<ref>. سورۀ احزاب، آیۀ 41.</ref> در قرآن کریم همۀ انسانها به گفتن ذکر، سفارش شدهاند.<ref>. سورۀ ابراهیم، آیۀ 52.</ref> یاد خدا موجب هدایت انسان و تقویت ایمان در او میشود<ref>. سورۀ فاطر، آیۀ 37.</ref> و پاسخ به نیاز فطری انسان برای دستیابی به حقیقت و رهایی از عیب و نقص است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/45487/%D8%B0%DA%A9%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA- ایرجی، «ذکر چیست و ذاکر کیست»، وبسایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref> ذکر خداوند در روایات، بهترین و پاکیزهترین عبادات نزد خداوند، <ref>[https://lib.eshia.ir/11008/93/163/%D8%A7%D9%90%D8%B9%D9%92%D9%84%D9%8E%D9%85%D9%8F%D9%88%D8%A7_%D8%A7%D9%8E%D9%86%D9%91%D9%8E_%D8%AE%D9%8E%D9%8A%D9%92%D8%B1%D9%8E_%D8%A7%D9%8E%D8%B9%D9%92%D9%85%D8%A7%D9%84%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92_%D8%B9%D9%90%D9%86%D9%92%D8%AF%D9%8E_%D9%85%D9%8E%D9%84%D9%8A%D9%83%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج93، ص163.]</ref> برترین لذت نزد دوستداران خداوند و از جمله ویژگیهای مؤمنان معرفی شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/27307/4/218/%D8%B0%D9%90%D9%83%D9%92%D8%B1%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%D9%90_%D8%B3%D9%8E%D8%AC%D9%90%D9%8A%D9%91%D9%8E%D8%A9%D9%8F_%D9%83%D9%8F%D9%84%D9%91%D9%90_%D9%85%D9%8F%D8%AD%D9%92%D8%B3%D9%90%D9%86%D9%8D_%D9%88%D9%8E_%D8%B4%D9%8A%D9%85%D9%8E%D8%A9%D9%8F_%D9%83%D9%8F%D9%84%D9%91%D9%90_%D9%85%D9%8F%D8%A4%D9%92%D9%85%D9%90%D9%86%D9%8D محمدی ریشهری، میزانالحکمة، 1362ش، ج4، ص218.]</ref> براساس آیات قرآن، از لحاظ یاد خدا به چهار گروه تقسیم میشوند: | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۷: | ||
==شرایط و آداب ذکر== | ==شرایط و آداب ذکر== | ||
در آموزههای دینی برای دریافت اثرات ذکر به رعایت شرایط و آدابی سفارش شده است، از جمله خلوت، آرامش، حضور قلب، اخلاص،<ref>[https://lib.eshia.ir/71860/75/39/%D8%AA%D9%8E%D8%AD%D9%8A%D9%8E%D9%88%D8%A7_%D8%A8%D9%90%D9%87%D9%90_%D8%A3%D9%81%D8%B6%D9%8E%D9%84%D9%8E_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%8E%D9%8A%D8%A7%D8%A9%D9%90_%D9%88%D8%AA%D9%8E%D8%B3%D9%84%D9%8F%D9%83%D9%88%D8%A7_%D8%A8%D9%90%D9%87%D9%90_%D8%B7%D9%8E%D8%B1%D9%8A%D9%82%D9%8E_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%91%D9%8E%D8%AC%D8%A7%D8%A9%D9%90 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج75، ص39.]</ref> استقامت در ذکر، <ref>[https://bonyadhad.ir/12257/ ناصری، «مقدمات و شرایط ذکر»، وبسایت بنیاد علمی فرهنگیهاد.]</ref> طهارت، <ref>. سورۀ مائده، آیۀ 6.</ref> خشوع، <ref>. سورۀ حدید، آیۀ 16.</ref> نشاط، <ref>[https://lib.eshia.ir/11695/3/440/%D9%86%D9%8E%D8%B4%D8%A7%D8%B7%D8%A7_%D9%84%D9%90%D8%B0%D9%90%D9%83%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8E_%D9%85%D9%8E%D8%A7_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%8E%D8%B9%D9%85%D9%8E%D8%B1%D8%AA%D9%8E%D9%86%D9%8A_%D9%81%D9%8A_%D8%A3%D8%B1%D8%B6%D9%90%D9%83%D9%8E محمدی ریشهری، کنز الدعا، 1434ق، ج3، ص440.]</ref> فراغت<ref>[https://bonyadhad.ir/12257/ ناصری، «مقدمات و شرایط ذکر»، وبسایت بنیاد علمی فرهنگیهاد.]</ref> و پرهیز از گناه.<ref>[https://lib.eshia.ir/27360/1/158/%D9%84%D8%A7_%D9%8A%D9%8E%D9%82%D8%A8%D9%8E%D9%84%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%91%D9%87_%D9%8F_%D8%B0%D9%90%D9%83%D8%B1%D9%8E%D9%87%D9%8F_%D8%A5%D9%84%D9%91%D8%A7_%D9%85%D9%90%D9%85%D9%91%D9%8E%D9%86%D9%90_%D8%A7%D8%AA%D9%91%D9%8E%D9%82%D9%89_%D9%88%D8%B7%D9%8E%D9%87%D9%91%D9%8E%D8%B1%D9%8E_%D9%82%D9%8E%D9%84%D8%A8%D9%8E%D9%87%D9%8F محمدی ریشهری، نهج الذکر، 1387ش، ج1، ص158.]</ref> | در آموزههای دینی برای دریافت اثرات ذکر به رعایت شرایط و آدابی سفارش شده است، از جمله خلوت، آرامش، حضور قلب، اخلاص،<ref>[https://lib.eshia.ir/71860/75/39/%D8%AA%D9%8E%D8%AD%D9%8A%D9%8E%D9%88%D8%A7_%D8%A8%D9%90%D9%87%D9%90_%D8%A3%D9%81%D8%B6%D9%8E%D9%84%D9%8E_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%8E%D9%8A%D8%A7%D8%A9%D9%90_%D9%88%D8%AA%D9%8E%D8%B3%D9%84%D9%8F%D9%83%D9%88%D8%A7_%D8%A8%D9%90%D9%87%D9%90_%D8%B7%D9%8E%D8%B1%D9%8A%D9%82%D9%8E_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%91%D9%8E%D8%AC%D8%A7%D8%A9%D9%90 مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج75، ص39.]</ref> استقامت در ذکر، <ref>[https://bonyadhad.ir/12257/ ناصری، «مقدمات و شرایط ذکر»، وبسایت بنیاد علمی فرهنگیهاد.]</ref> طهارت، <ref>. سورۀ مائده، آیۀ 6.</ref> خشوع، <ref>. سورۀ حدید، آیۀ 16.</ref> نشاط، <ref>[https://lib.eshia.ir/11695/3/440/%D9%86%D9%8E%D8%B4%D8%A7%D8%B7%D8%A7_%D9%84%D9%90%D8%B0%D9%90%D9%83%D8%B1%D9%90%D9%83%D9%8E_%D9%85%D9%8E%D8%A7_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%8E%D8%B9%D9%85%D9%8E%D8%B1%D8%AA%D9%8E%D9%86%D9%8A_%D9%81%D9%8A_%D8%A3%D8%B1%D8%B6%D9%90%D9%83%D9%8E محمدی ریشهری، کنز الدعا، 1434ق، ج3، ص440.]</ref> فراغت<ref>[https://bonyadhad.ir/12257/ ناصری، «مقدمات و شرایط ذکر»، وبسایت بنیاد علمی فرهنگیهاد.]</ref> و پرهیز از گناه.<ref>[https://lib.eshia.ir/27360/1/158/%D9%84%D8%A7_%D9%8A%D9%8E%D9%82%D8%A8%D9%8E%D9%84%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%91%D9%87_%D9%8F_%D8%B0%D9%90%D9%83%D8%B1%D9%8E%D9%87%D9%8F_%D8%A5%D9%84%D9%91%D8%A7_%D9%85%D9%90%D9%85%D9%91%D9%8E%D9%86%D9%90_%D8%A7%D8%AA%D9%91%D9%8E%D9%82%D9%89_%D9%88%D8%B7%D9%8E%D9%87%D9%91%D9%8E%D8%B1%D9%8E_%D9%82%D9%8E%D9%84%D8%A8%D9%8E%D9%87%D9%8F محمدی ریشهری، نهج الذکر، 1387ش، ج1، ص158.]</ref> | ||
| خط ۴۱: | خط ۳۸: | ||
==آثار ذکر== | ==آثار ذکر== | ||
براساس منابع دینی، یاد خدا در سبک زندگی اسلامی با آثار و پیامدهای فردی و اجتماعی گوناگون، همراه است. کسی که در طول زندگی همواره خدا را یاد کند، خدا نیز هنگام سختیها او را یاری خواهد کرد؛<ref>. سورۀ بقره، آیۀ 152.</ref> همنشینی با خدا در طول زندگی،<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/7/149/%D9%85%D9%83%D8%AA%D9%88%D8%A8_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%91%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%91%D8%AA%D9%8A_%D9%84%D9%85_%D8%AA%D8%BA%D9%8A%D9%91%D8%B1_%D8%A3%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89 حر عاملی، وسائل الشیعه، بیتا، ج7، ص149.]</ref> جلب محبت خدا،<ref>[https://lib.eshia.ir/71832/3/181/%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%83%D9%92%D8%AB%D9%8E%D8%B1_%D8%B0%D9%83%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%92%D9%87 نراقی، جامع السعادة، بیتا، ج3، ص181.]</ref> رستگاری،<ref>. سورۀ انفال، آیۀ 36.</ref> آرامش،<ref>. سورۀ رعد، آیۀ 28.</ref> غذای روحانی،<ref>[https://lib.eshia.ir/26352/1/28/%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A8%D8%B1_%D8%B0%D9%83%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%89_%D8%BA%D8%B0%D8%A7%D9%89_%D8%B1%D9%88%D8%AD_%D9%88_%D9%83%D9%84%D9%8A%D8%AF_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D9%89_%D8%A7%D8%B3%D8%AA نگارش، راههای تقویت باورهای دینی، بیتا، ج1، ص28.]</ref> دوری از شیطان<ref>. سورۀ اعراف، آیۀ 201.</ref> و دستیابی به کمال،<ref>. سورۀ جمعه، آیۀ 10.</ref> از آثار فردی یاد خدا است. همچنین امنیت اجتماعی، کاهش آسیبهای اجتماعی، رونقیافتن مناسک دینی، گسترش وفاق اجتماعی و افزایش رفاه در جامعه<ref>[https://www.samamos.com/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B0%DA%A9%D8%B1/ منصوری، «آثار معنوی و اجتماعی ذکر»، وبسایت سماموس.]</ref> از پیامدهای اجتماعی یاد خدا است. | براساس منابع دینی، یاد خدا در سبک زندگی اسلامی با آثار و پیامدهای فردی و اجتماعی گوناگون، همراه است. کسی که در طول زندگی همواره خدا را یاد کند، خدا نیز هنگام سختیها او را یاری خواهد کرد؛<ref>. سورۀ بقره، آیۀ 152.</ref> همنشینی با خدا در طول زندگی،<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/7/149/%D9%85%D9%83%D8%AA%D9%88%D8%A8_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%91%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%91%D8%AA%D9%8A_%D9%84%D9%85_%D8%AA%D8%BA%D9%8A%D9%91%D8%B1_%D8%A3%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89 حر عاملی، وسائل الشیعه، بیتا، ج7، ص149.]</ref> جلب محبت خدا،<ref>[https://lib.eshia.ir/71832/3/181/%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%83%D9%92%D8%AB%D9%8E%D8%B1_%D8%B0%D9%83%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%92%D9%87 نراقی، جامع السعادة، بیتا، ج3، ص181.]</ref> رستگاری،<ref>. سورۀ انفال، آیۀ 36.</ref> آرامش،<ref>. سورۀ رعد، آیۀ 28.</ref> غذای روحانی،<ref>[https://lib.eshia.ir/26352/1/28/%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A8%D8%B1_%D8%B0%D9%83%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%89_%D8%BA%D8%B0%D8%A7%D9%89_%D8%B1%D9%88%D8%AD_%D9%88_%D9%83%D9%84%D9%8A%D8%AF_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D9%89_%D8%A7%D8%B3%D8%AA نگارش، راههای تقویت باورهای دینی، بیتا، ج1، ص28.]</ref> دوری از شیطان<ref>. سورۀ اعراف، آیۀ 201.</ref> و دستیابی به کمال،<ref>. سورۀ جمعه، آیۀ 10.</ref> از آثار فردی یاد خدا است. همچنین امنیت اجتماعی، کاهش آسیبهای اجتماعی، رونقیافتن مناسک دینی، گسترش وفاق اجتماعی و افزایش رفاه در جامعه<ref>[https://www.samamos.com/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B0%DA%A9%D8%B1/ منصوری، «آثار معنوی و اجتماعی ذکر»، وبسایت سماموس.]</ref> از پیامدهای اجتماعی یاد خدا است. | ||