بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
روابط دختر و پسر به مجموعهای از تعاملات میان افراد جوان از دو جنس مخالف گفته میشود که خارج از چارچوبهای شرعی مانند [[ازدواج]] یا روابط [[محرمیت]] نسبی و سببی، شکل میگیرند. این روابط بسته به نیت، محتوا و سبک ارتباط، ماهیتهای گوناگونی دارند و به دو دسته اصلی، یعنی روابط مبنتنی بر لذت جنسی و روابط عاری از تمایلات جنسی تقسیم میشوند. روابط مبتنی بر لذت جنسی؛ این دسته از روابط بر اساس جذابیتها و انگیزههای جنسی، اعم از جسمی یا عاطفی، شکل میگیرند. در این نوع از روابط، تمایلات جنسی نقش محوری دارند و به دو زیرشاخه تقسیم میشود: روابط با انگیزه ازدواج و روابط گذرا و مبتنی بر کامجویی. در نوع اول، افراد وارد رابطهای میشوند که ظاهراً یا واقعاً با نیت شناخت و [[مهارت تصمیمگیری|تصمیمگیری]] برای ازدواج همراه است. هرچند این نوع روابط میتواند در صورت رعایت حدود شرعی، کمخطرتر باشد، اما اگر بدون ضابطه و چارچوب صورت گیرد، همچنان میتواند منجر به آسیبهای روانی، [[اخلاق|اخلاقی]] و اجتماعی شود. در نوع دوم روابط بدون نیت ازدواج شکل میگیرند و بیشتر برای رفع نیازهای لحظهای، تجربه هیجان، ماجراجویی یا پاسخ به کنجکاویهای جنسی برقرار میشوند. این روابط از لحاظ شرعی و اخلاقی ناپسند شمرده میشوند و معمولاً با پیامدهای منفی چون احساس گناه، [[افسردگی]]، کاهش [[عزت نفس|عزتنفس]] و اختلال در شکلگیری روابط سالم آینده همراه هستند.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/111397/بازخوانی-روابط-دختر-و-پسر «بازخوانی روابط دختر و پسر»، وبسایت پرتال جامع علوم انسانی].</ref> | |||
در روابط عاری از تمایلات جنسی، هدف اصلی ارتباط، رفع نیازهای اجتماعی، شناختی یا فرهنگی است، نه برقراری رابطه جنسی یا عاطفی. با این حال، این روابط نیز ممکن است بهتدریج به رابطهای عاطفی یا جنسی تبدیل شوند. زیرشاخههای این دسته عبارتاند از: روابط همکارانه و تحصیلی و روابط به قصد گذران وقت یا کنجکاوی. روابطی که در محیطهای آموزشی، کاری یا فعالیتهای جمعی مانند کارهای داوطلبانه یا علمی شکل میگیرند. در این نوع، هدف اولیه تعامل، انجام وظایف، تبادل نظر و پیشبرد اهداف مشترک است. با این حال، بیتوجهی به حدود شرعی و اخلاقی میتواند سبب لغزش در این روابط شود.<ref>[https://www.migna.ir/article/42495/تعریف-رابطه-دختر-پسر «تعریف رابطه دختر و پسر»، وبسایت مجلۀ میگنا].</ref> در برخی موارد، روابط دختر و پسر از سر بیکاری، تنوعطلبی، رقابت با همسالان یا هیجانجویی شکل میگیرد. انگیزه اصلی در اینجا، پر کردن اوقات فراغت یا تجربه جدید است نه علاقه واقعی یا شناخت. این روابط اغلب ناپایدار و بدون هدف مشخص هستند، اما اثرات عاطفی و تربیتی عمیقی بر شخصیت [[نوجوانی|نوجوانان]] و [[جوانی|جوانان]] برجا میگذارند.<ref>[https://zehnagahane.ir/types-of-romantic-and-emotional-relationships/ «انواع روابط عاشقانه و عاطفی دختر و پسر»، وبسایت ذهن آگاه].</ref> | در روابط عاری از تمایلات جنسی، هدف اصلی ارتباط، رفع نیازهای اجتماعی، شناختی یا فرهنگی است، نه برقراری رابطه جنسی یا عاطفی. با این حال، این روابط نیز ممکن است بهتدریج به رابطهای عاطفی یا جنسی تبدیل شوند. زیرشاخههای این دسته عبارتاند از: روابط همکارانه و تحصیلی و روابط به قصد گذران وقت یا کنجکاوی. روابطی که در محیطهای آموزشی، کاری یا فعالیتهای جمعی مانند کارهای داوطلبانه یا علمی شکل میگیرند. در این نوع، هدف اولیه تعامل، انجام وظایف، تبادل نظر و پیشبرد اهداف مشترک است. با این حال، بیتوجهی به حدود شرعی و اخلاقی میتواند سبب لغزش در این روابط شود.<ref>[https://www.migna.ir/article/42495/تعریف-رابطه-دختر-پسر «تعریف رابطه دختر و پسر»، وبسایت مجلۀ میگنا].</ref> در برخی موارد، روابط دختر و پسر از سر بیکاری، تنوعطلبی، رقابت با همسالان یا هیجانجویی شکل میگیرد. انگیزه اصلی در اینجا، پر کردن اوقات فراغت یا تجربه جدید است نه علاقه واقعی یا شناخت. این روابط اغلب ناپایدار و بدون هدف مشخص هستند، اما اثرات عاطفی و تربیتی عمیقی بر شخصیت [[نوجوانی|نوجوانان]] و [[جوانی|جوانان]] برجا میگذارند.<ref>[https://zehnagahane.ir/types-of-romantic-and-emotional-relationships/ «انواع روابط عاشقانه و عاطفی دختر و پسر»، وبسایت ذهن آگاه].</ref> | ||
| خط ۱۰۸: | خط ۱۰۸: | ||
==== عوامل فرهنگی و اجتماعی ==== | ==== عوامل فرهنگی و اجتماعی ==== | ||
* تغییرات ارزشی و نگرشی: حرکت جامعه از سنت به مدرنیته، افزایش فردگرایی، تغییر نگرش نسبت به عشق و ازدواج، و تصور انتخاب آزادانه همسر با ارتباط پیش از ازدواج، زمینهساز پذیرش بیشتر این روابط شده است. | * تغییرات ارزشی و نگرشی: حرکت جامعه از سنت به مدرنیته، افزایش فردگرایی، تغییر نگرش نسبت به عشق و ازدواج، و تصور انتخاب آزادانه همسر با ارتباط پیش از ازدواج، زمینهساز پذیرش بیشتر این روابط شده است. | ||
* بالا رفتن سن ازدواج: مشکلات اقتصادی، تحصیلی و اجتماعی باعث افزایش سن ازدواج شده و دورهٔ تجرد جوانان طولانیتر شده است. این امر، نیاز به ارتباط عاطفی و اجتماعی با جنس مخالف را در این دوره افزایش میدهد. | * بالا رفتن سن ازدواج: مشکلات اقتصادی، تحصیلی و اجتماعی باعث افزایش سن ازدواج شده و دورهٔ تجرد جوانان طولانیتر شده است. این امر، نیاز به ارتباط عاطفی و اجتماعی با جنس مخالف را در این دوره افزایش میدهد. | ||
| خط ۲۱۷: | خط ۲۱۶: | ||
== پیشگیری و درمان == | == پیشگیری و درمان == | ||
* دینمداری؛ آموزههای دینی، افراد را از عواملی که میتواند موجب رفتارهای نابههنجار شود پرهیز میدهد. نتایج بعضی پژوهشها نیز نشان داده که هرچه افراد به فعالیتهای مذهبی، اهمیت بیشتری میدادند، گرایش به دوستی نامشروع با جنس مخالف در آنها کمتر بوده است.<ref>خواجهنوری و دل آور، «عوامل مؤثر بر دوستی دختر و پسر در بین جوانان شهر شیراز با تأکید بر فرایند جهانی شدن»، 1391ش، ص۵۷.</ref> تقویت باورهای مذهبی و دینی، آموزش شیوهٔ صحیح ارتباط با جنس مخالف، برخورد منطقی والدین با فرزندان در صورت اطلاع از ارتباط آنان و آموزش و جامعهپذیری صحیح کودکان و نوجوان توسط نهادها و محیطهای آموزشی میتواند در پیشگیری از آسیبهای اخلاقی و اجتماعی دختران و پسران در جامعه اثرگذار باشد.<ref>. کاوه، آسیبشناسی بیماریهای روانی، 1391ش، ص980-982</ref> | * دینمداری؛ آموزههای دینی، افراد را از عواملی که میتواند موجب رفتارهای نابههنجار شود پرهیز میدهد. نتایج بعضی پژوهشها نیز نشان داده که هرچه افراد به فعالیتهای مذهبی، اهمیت بیشتری میدادند، گرایش به دوستی نامشروع با جنس مخالف در آنها کمتر بوده است.<ref>خواجهنوری و دل آور، «عوامل مؤثر بر دوستی دختر و پسر در بین جوانان شهر شیراز با تأکید بر فرایند جهانی شدن»، 1391ش، ص۵۷.</ref> تقویت باورهای مذهبی و دینی، آموزش شیوهٔ صحیح ارتباط با جنس مخالف، برخورد منطقی والدین با فرزندان در صورت اطلاع از ارتباط آنان و آموزش و جامعهپذیری صحیح کودکان و نوجوان توسط نهادها و محیطهای آموزشی میتواند در پیشگیری از آسیبهای اخلاقی و اجتماعی دختران و پسران در جامعه اثرگذار باشد.<ref>. کاوه، آسیبشناسی بیماریهای روانی، 1391ش، ص980-982</ref> | ||
* ازدواج بههنگام؛ قرآن کریم به ازدواج پسران و دختران مجرد سفارش کرده است.<ref>سوره نور، آیه 32.</ref> ازدواج در سن مناسب و هنگام نیاز، از بسیاری مفاسد اجتماعی مانند دوستی با جنس مخالف جلوگیری میکند. بعضی خانوادهها با [[تجملگرایی]] باعث میشوند هزینههای ازدواج بالا رفته و در نتیجه جوانان، ارتباط بدون تعهد را بر ازدواج ترجیح دهند.<ref>جوکار، «خانواده و پیشگیری از روابط ناسالم دختر و پس»، 1392ش، ص12.</ref> نگاه واقعگرایانهٔ خانوادهها موجب افزایش انگیزهٔ جوانان برای ازدواج میشود.<ref>«دوستی دختر و پسر»، وبسایت ذهن نو.</ref> | * ازدواج بههنگام؛ قرآن کریم به ازدواج پسران و دختران مجرد سفارش کرده است.<ref>سوره نور، آیه 32.</ref> ازدواج در سن مناسب و هنگام نیاز، از بسیاری مفاسد اجتماعی مانند دوستی با جنس مخالف جلوگیری میکند. بعضی خانوادهها با [[تجملگرایی]] باعث میشوند هزینههای ازدواج بالا رفته و در نتیجه جوانان، ارتباط بدون تعهد را بر ازدواج ترجیح دهند.<ref>جوکار، «خانواده و پیشگیری از روابط ناسالم دختر و پس»، 1392ش، ص12.</ref> نگاه واقعگرایانهٔ خانوادهها موجب افزایش انگیزهٔ جوانان برای ازدواج میشود.<ref>«دوستی دختر و پسر»، وبسایت ذهن نو.</ref> | ||
| خط ۲۳۳: | خط ۲۳۱: | ||
=== تکنیکهای رهایی از دوستی با جنس مخالف === | === تکنیکهای رهایی از دوستی با جنس مخالف === | ||
افرادی که به دوستی با جنس مخالف گرفتار شدهاند، علاوهبر اینکه لازم است به والدین اطلاع داده و از آنها مشورت بگیرند یا از افراد آگاه و دلسوز درخواست کمک کنند،<ref>گلزاری، «آموزش و مشاوره با نوجوانان در زمینه ارتباط با جنس مخالف»، 1384ش، ص119.</ref> میتوانند از روشهایی برای رهایی از اینگونه علاقهها، استفاده کنند: | |||
* [[انزجار درمانی]]؛ قراردادن چیزی که دردآور و بیزارکننده است در کنار موضوع مورد علاقه، باعث میشود از موضوع مورد علاقه نیز کمکم بیزاری حاصل شود. برای مثال با بستن کشِ نازکی به مچِ دست، هرگاه از آن علاقهٔ خاص یاد کرد و میل آن را پیدا کرد، کش را کشیده و رها میکند تا درد ایجاد شود یا اینکه هر زمان به یاد موضوع مورد علاقه افتاد، چیزی را که منزجرکننده است در کنار آن در ذهن خود تصویر کند.<ref>زارعی توپخانه، کنترل غرائز جنسی،1390ش، ص54.</ref> | * [[انزجار درمانی]]؛ قراردادن چیزی که دردآور و بیزارکننده است در کنار موضوع مورد علاقه، باعث میشود از موضوع مورد علاقه نیز کمکم بیزاری حاصل شود. برای مثال با بستن کشِ نازکی به مچِ دست، هرگاه از آن علاقهٔ خاص یاد کرد و میل آن را پیدا کرد، کش را کشیده و رها میکند تا درد ایجاد شود یا اینکه هر زمان به یاد موضوع مورد علاقه افتاد، چیزی را که منزجرکننده است در کنار آن در ذهن خود تصویر کند.<ref>زارعی توپخانه، کنترل غرائز جنسی،1390ش، ص54.</ref> | ||
* تهیهٔ لیستی از نقاط ضعف؛ فهرستی از عواقب دوستی با جنس مخالف نوشته شود و بهصورت مداوم به آن فکر کند تا علاقهاش به او کمتر شود.<ref>زارعی توپخانه، کنترل غرائز جنسی، 1390ش، ص90.</ref> | * تهیهٔ لیستی از نقاط ضعف؛ فهرستی از عواقب دوستی با جنس مخالف نوشته شود و بهصورت مداوم به آن فکر کند تا علاقهاش به او کمتر شود.<ref>زارعی توپخانه، کنترل غرائز جنسی، 1390ش، ص90.</ref> | ||
