جز ویکی سازی |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''صنایع دستی بلوچ؛'''}} هنرهای دستی و سنتی مردم بلوچ. | {{درشت|'''صنایع دستی بلوچ؛'''}} هنرهای دستی و سنتی مردم بلوچ. | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۶: | ||
===سفالگری=== | ===سفالگری=== | ||
[[سفالگری مردم بلوچ|سفالگری در بلوچستان]] از قدمت چند هزار ساله برخوردار بوده و در زندگی این مردم نقش اساسی دارد. مردان بلوچ فقط درآوردن خاک و آمادهکردن گِل نقش دارند؛ اما سایر فعالیتهای سفالگری توسط [[زن بلوچ|زنان بلوچ]] بهشکل سنتی و بومی با دست و بدون استفاده از چرخ سفالگری، تولید میشود. روستای [[کلپورگان]] از مراکز فعال سفال در بلوچستان ایران است که در ۱۳۸۱ش با عنوان موزهٔ زندهٔ سفال در فهرست [[آثار ملی ایران|آثار ملی]] ثبت شد. این منطقه در ۱۳۹۵ش در فهرست شهرها و روستاهای جهانی صنایع دستی ثبت شد و در ۱۳۹۶ش، سازمان [[یونسکو]] آن را بهعنوان تنها موزهٔ زندهٔ سفال دنیا ثبت کرد.<ref>[https://damagostar.org/blog/kalporagan-a-global-village-of-pottery/ «کلپورگان روستای جهانی سفال»، وبسایت دماگستر.]</ref> | [[سفالگری مردم بلوچ|سفالگری در بلوچستان]] از قدمت چند هزار ساله برخوردار بوده و در زندگی این مردم نقش اساسی دارد. مردان بلوچ فقط درآوردن خاک و آمادهکردن گِل نقش دارند؛ اما سایر فعالیتهای سفالگری توسط [[زن بلوچ|زنان بلوچ]] بهشکل سنتی و بومی با دست و بدون استفاده از چرخ سفالگری، تولید میشود. روستای [[کلپورگان]] از مراکز فعال سفال در بلوچستان ایران است که در ۱۳۸۱ش با عنوان موزهٔ زندهٔ سفال در فهرست [[آثار ملی ایران|آثار ملی]] ثبت شد. این منطقه در ۱۳۹۵ش در فهرست شهرها و روستاهای جهانی صنایع دستی ثبت شد و در ۱۳۹۶ش، سازمان [[یونسکو]] آن را بهعنوان تنها موزهٔ زندهٔ سفال دنیا ثبت کرد.<ref>[https://damagostar.org/blog/kalporagan-a-global-village-of-pottery/ «کلپورگان روستای جهانی سفال»، وبسایت دماگستر.]</ref> | ||
| خط ۵۰: | خط ۴۸: | ||
====حصیربافی==== | ====حصیربافی==== | ||
براساس یافتههای تاریخی این هنر در میان مردم بلوچ از قدمت زیادی برخوردار است. در گویش محلی به این هنر تگردبافی میگویند. مردم بلوچ در بافت [[حصیر]] از برگ درختان خرمای وحشی و سیس (رشتههای الیافی است که در اطراف تنهٔ درخت [[خرما]] میروید و به آن کیس درخت خرما میگویند) استفاده میکنند؛ محصولاتی چون سواس (صندل)، کچو (خورجین)، روپگ (جاروب)، پروند (کمربندی برای بالارافتن از تنهٔ درخت خرما)، سمان و تک (زیرانداز)، سفت (جانماز)، کپات (سبد کوچک)، نولک (سبدی دستهدار برای حمل علوفه و ماهی)، سوند، کتل (زنبیل)، قفس برای نگهداری مرغ، کیف، کفش، انواع تناب و کلاهک تولید میکنند.<ref>[https://knowledge.eramblog.com/post/1nd/-سیستان-و-بلوچستان-%7C-%D9%82%D8%A8%DB%8C%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86-%D8%8C-%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9% «سیستان و بلوچستان: قبیلۀ بلوچ، آداب و رسوم قومی، صنایع دستی»، وبلاگ اِرم بلاگ.]</ref> | براساس یافتههای تاریخی این هنر در میان مردم بلوچ از قدمت زیادی برخوردار است. در گویش محلی به این هنر تگردبافی میگویند. مردم بلوچ در بافت [[حصیر]] از برگ درختان خرمای وحشی و سیس (رشتههای الیافی است که در اطراف تنهٔ درخت [[خرما]] میروید و به آن کیس درخت خرما میگویند) استفاده میکنند؛ محصولاتی چون سواس (صندل)، کچو (خورجین)، روپگ (جاروب)، پروند (کمربندی برای بالارافتن از تنهٔ درخت خرما)، سمان و تک (زیرانداز)، سفت (جانماز)، کپات (سبد کوچک)، نولک (سبدی دستهدار برای حمل علوفه و ماهی)، سوند، کتل (زنبیل)، قفس برای نگهداری مرغ، کیف، کفش، انواع تناب و کلاهک تولید میکنند.<ref>[https://knowledge.eramblog.com/post/1nd/-سیستان-و-بلوچستان-%7C-%D9%82%D8%A8%DB%8C%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86-%D8%8C-%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9% «سیستان و بلوچستان: قبیلۀ بلوچ، آداب و رسوم قومی، صنایع دستی»، وبلاگ اِرم بلاگ.]</ref> | ||
===زرگری=== | ===زرگری=== | ||
کارشناسان معتقدند که زرگری میان قوم بلوچ از سابقهٔ زیادی برخوردار است و تاریخچه، نگارهها، نقوش و روشهای تزیین آن، به دوران باستان برمیگردد.<ref>[https://ahoog.com/blog/هنرهای-سنتی-و-دستی-منطقه-سیستان-و-بلوچس/ «هنرهای سنتی و دستی منطقه سیستان و بلوچستان»، وبسایت آهنگ.]</ref> زرگران بلوچ هنوز برای ساخت محصولات، بهشکل سنتی از وسایل ساده استفاده میکنند. در گذشته برای ساخت آنها از نقره استفاده میشد؛ اما امروزه از [[طلا]] استفاده کرده و برای تزیین آن، نگینهای [[فیروزه]] و [[یاقوت]] قرمز و کبود را به کار میگیرند. زیورآلات زنان بلوچ، تنوع زیاد دارد و شامل پنجاه نوع گوشواره، چوری (النگو)، سربند، کپگو (گردنبند) تاسنی (سنجاق سینه)،<ref>[https://knowledge.eramblog.com/post/1nd/-سیستان-و-بلوچستان-%7C-%D9%82%D8%A8%DB%8C%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86-%D8%8C-%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9% «سیستان و بلوچستان: قبیلۀ بلوچ، آداب و رسوم قومی، صنایع دستی»، وبلاگ اِرم بلاگ.]</ref> آویز بینی، [[انگشتر]] و پابند میشود<ref>[https://sanattourism.ir/زرگری-بلوچی،-هزار-میل-سیستان-و-بلوچستا/ «زرگری بلوچی، هزار میل سیستان و بلوچستان»، وبسایت صنعت و توریسم.]</ref> که در [[جشن]]ها و [[مراسم عروسی|عروسیها]] از آن استفاده میکنند و همچنین بهعنوان تحفهٔ [[نامزدی]] یا [[جهیزیه]] میبرند.<ref>[http://chabahargasht.ir/post-107 «عروسی بلوچ» وبسایت چابهارگشت.]</ref> | کارشناسان معتقدند که زرگری میان قوم بلوچ از سابقهٔ زیادی برخوردار است و تاریخچه، نگارهها، نقوش و روشهای تزیین آن، به دوران باستان برمیگردد.<ref>[https://ahoog.com/blog/هنرهای-سنتی-و-دستی-منطقه-سیستان-و-بلوچس/ «هنرهای سنتی و دستی منطقه سیستان و بلوچستان»، وبسایت آهنگ.]</ref> زرگران بلوچ هنوز برای ساخت محصولات، بهشکل سنتی از وسایل ساده استفاده میکنند. در گذشته برای ساخت آنها از نقره استفاده میشد؛ اما امروزه از [[طلا]] استفاده کرده و برای تزیین آن، نگینهای [[فیروزه]] و [[یاقوت]] قرمز و کبود را به کار میگیرند. زیورآلات زنان بلوچ، تنوع زیاد دارد و شامل پنجاه نوع گوشواره، چوری (النگو)، سربند، کپگو (گردنبند) تاسنی (سنجاق سینه)،<ref>[https://knowledge.eramblog.com/post/1nd/-سیستان-و-بلوچستان-%7C-%D9%82%D8%A8%DB%8C%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86-%D8%8C-%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9% «سیستان و بلوچستان: قبیلۀ بلوچ، آداب و رسوم قومی، صنایع دستی»، وبلاگ اِرم بلاگ.]</ref> آویز بینی، [[انگشتر]] و پابند میشود<ref>[https://sanattourism.ir/زرگری-بلوچی،-هزار-میل-سیستان-و-بلوچستا/ «زرگری بلوچی، هزار میل سیستان و بلوچستان»، وبسایت صنعت و توریسم.]</ref> که در [[جشن]]ها و [[مراسم عروسی|عروسیها]] از آن استفاده میکنند و همچنین بهعنوان تحفهٔ [[نامزدی]] یا [[جهیزیه]] میبرند.<ref>[http://chabahargasht.ir/post-107 «عروسی بلوچ» وبسایت چابهارگشت.]</ref> | ||
