بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:قالی ایرانی۴.png|جایگزین=فروش تلفنی قالی کرمان-حراجی ساتبی|بندانگشتی|فروش تلفنی قالی کرمان در ابعاد ۲/۶۷ در ۱/۹۶ متر، با قدمتی بیش از ۳۶۰ سال (دوره صفوی)، در حراجی ساتبی به قیمت ۳۳/۸ میلیون دلار]]
'''{{درشت|قالی ایرانی،}}''' نوعی فرش با ارزش هنری در ایران.
'''{{درشت|قالی ایرانی،}}''' نوعی فرش با ارزش هنری در ایران.


خط ۸: خط ۷:


==تاریخچهٔ قالی ایرانی==
==تاریخچهٔ قالی ایرانی==
[[پرونده:قالی ایرانی۳.jpg|جایگزین=فرش پازیریک قدیمی‌ترین قالی ایرانی در موزۀ آرمیتاژ روسیه|بندانگشتی|فرش پازیریک قدیمی‌ترین قالی ایرانی در موزۀ آرمیتاژ روسیه]]
فرش ایرانی به‌عنوان کفپوش و با کارکرد محافظت در برابر سرما و رطوبت، بافته می‌شد. مهارت و هنر [[قالی بافی|قالی‌بافی]] در دوره‌های گوناگون تاریخ ایران، وجود داشته است. رد پای فرش ایرانی در کتب چینی مربوط به‌دورهٔ [[ساسانیان]] نیز دیده می‌شود و حتی برخی گزارش‌های تاریخی از تزیین قصر [[کوروش]]، پادشاه ایران در ۲۵۰۰ سال پیش، با فرش‌های باشکوه ایرانی حکایت دارد.<ref>[https://arias.ir/history-of-iranian-carpets/ «تاریخچة فرش دستباف ایرانی»، وب‌سایت  مجلة آریاس.]</ref>
فرش ایرانی به‌عنوان کفپوش و با کارکرد محافظت در برابر سرما و رطوبت، بافته می‌شد. مهارت و هنر [[قالی بافی|قالی‌بافی]] در دوره‌های گوناگون تاریخ ایران، وجود داشته است. رد پای فرش ایرانی در کتب چینی مربوط به‌دورهٔ [[ساسانیان]] نیز دیده می‌شود و حتی برخی گزارش‌های تاریخی از تزیین قصر [[کوروش]]، پادشاه ایران در ۲۵۰۰ سال پیش، با فرش‌های باشکوه ایرانی حکایت دارد.<ref>[https://arias.ir/history-of-iranian-carpets/ «تاریخچة فرش دستباف ایرانی»، وب‌سایت  مجلة آریاس.]</ref>


خط ۵۲: خط ۵۰:


===فرش مساجد===
===فرش مساجد===
[[پرونده:قالی ایرانی.jpg|جایگزین=فرش‌های حاشیه‌دار مسجد امام صادق تهران در میدان فلسطین|بندانگشتی|فرش‌های حاشیه‌دار مسجد امام صادق تهران در میدان فلسطین]]
فرش‌های مساجد فرش‌هایی هستند در ابعاد بسیار بزرگ و یکپارچه که در طرح سجاده یا حاشیه‌دار مخصوص بافته می‌شوند. فرش مساجد [[ایران]] بیشتر به‌صورت ماشینی بافته می‌شود.<ref>[https://borna.news/fa/news/1243992/فرش-سجاده-ای-چیست- «فرش سجاده ای چیست»، خبرگزاری برنا.]</ref>
فرش‌های مساجد فرش‌هایی هستند در ابعاد بسیار بزرگ و یکپارچه که در طرح سجاده یا حاشیه‌دار مخصوص بافته می‌شوند. فرش مساجد [[ایران]] بیشتر به‌صورت ماشینی بافته می‌شود.<ref>[https://borna.news/fa/news/1243992/فرش-سجاده-ای-چیست- «فرش سجاده ای چیست»، خبرگزاری برنا.]</ref>


خط ۶۰: خط ۵۷:


===اسلیمی===
===اسلیمی===
[[پرونده:قالی ایرانی۱.jpg|جایگزین=فرش دستباف بختیاری طرح اسلیمی |بندانگشتی|فرش دستباف بختیاری طرح اسلیمی ]]
طرح اصلی فرش اسلیمی را شاخه‌های تودرتو و چرخشی در میان برگ‌ها، تشکیل می‌دهد. این شاخه‌ها نوعی طرح انتزاعی از درخت است که انتهای هر شاخه در دو بخش متقارن از هم جدا می‌شوند و روی ساقه شاخه‌ها با جوانه‌هایی تزئین شده است که این جوانه‌ها را اسلیم می‌نامند. طرح اسلیمی انواع مختلفی دارد و به‌طور معمول در بیشتر قالب‌ها طرح‌ها تکرار می‌شوند. اسلیمی طرح‌هایی مانند اسلیمی بندی، اسلیمی شکسته، اسلیمی دهان اژدر، اسلیمی لچک ترنج، اسلیمی ترنج‌دار و اسلیمی ماری دارد که معروف‌ترین آن‌ها اسلیمی دهان اژدر است. در طرح‌ها و هنرهای اسلامی از طرح اسلیمی بسیار استفاده شده است.<ref>[https://www.beytoote.com/art/farsh/iranian1-carpet-designs.html «انواع طرح فرش ایرانی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
طرح اصلی فرش اسلیمی را شاخه‌های تودرتو و چرخشی در میان برگ‌ها، تشکیل می‌دهد. این شاخه‌ها نوعی طرح انتزاعی از درخت است که انتهای هر شاخه در دو بخش متقارن از هم جدا می‌شوند و روی ساقه شاخه‌ها با جوانه‌هایی تزئین شده است که این جوانه‌ها را اسلیم می‌نامند. طرح اسلیمی انواع مختلفی دارد و به‌طور معمول در بیشتر قالب‌ها طرح‌ها تکرار می‌شوند. اسلیمی طرح‌هایی مانند اسلیمی بندی، اسلیمی شکسته، اسلیمی دهان اژدر، اسلیمی لچک ترنج، اسلیمی ترنج‌دار و اسلیمی ماری دارد که معروف‌ترین آن‌ها اسلیمی دهان اژدر است. در طرح‌ها و هنرهای اسلامی از طرح اسلیمی بسیار استفاده شده است.<ref>[https://www.beytoote.com/art/farsh/iranian1-carpet-designs.html «انواع طرح فرش ایرانی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>


===بته جقه===
===بته جقه===
[[پرونده:قالی ایرانی۵.jpg|جایگزین=فرش دستباف با طرح بته‌جقه|بندانگشتی|فرش دستباف با طرح بته‌جقه]]
طرح فرش بته از درخت سرو الهام گرفته است. بته‌هایی که سرآنها کج است به بته‌جقه شهرت یافته‌اند. این بته‌جقه‌ها در اندازه و شکل‌های مختلف طراحی می‌شود. مشهورترین طرح‌های بته جقه، بته شاخ گوزن، بته ترمه، بته قلمکار [[اصفهان]]، بته هشت‌گل، بته سنندج، بته افشاری و بوته بادامی هستند.<ref>[https://exircarpets.com/blog/30364/ «انواع طرح فرش ایرانی را بشناسید»، وب‌سایت فرش اکسیر.]</ref> طرح بوته‌ای یک طرح ایرانی است که در قالی [[کاشان]] به وفور دیده می‌شود.<ref>[https://ghaliekashan.com/انواع-طرح-فرش-در-ایران/ «طرح فرش ایرانی معرفی انواع مدل فرش»، وب‌سایت فرش کاشان.]</ref>
طرح فرش بته از درخت سرو الهام گرفته است. بته‌هایی که سرآنها کج است به بته‌جقه شهرت یافته‌اند. این بته‌جقه‌ها در اندازه و شکل‌های مختلف طراحی می‌شود. مشهورترین طرح‌های بته جقه، بته شاخ گوزن، بته ترمه، بته قلمکار [[اصفهان]]، بته هشت‌گل، بته سنندج، بته افشاری و بوته بادامی هستند.<ref>[https://exircarpets.com/blog/30364/ «انواع طرح فرش ایرانی را بشناسید»، وب‌سایت فرش اکسیر.]</ref> طرح بوته‌ای یک طرح ایرانی است که در قالی [[کاشان]] به وفور دیده می‌شود.<ref>[https://ghaliekashan.com/انواع-طرح-فرش-در-ایران/ «طرح فرش ایرانی معرفی انواع مدل فرش»، وب‌سایت فرش کاشان.]</ref>


خط ۹۶: خط ۹۱:


==انواع قالی ایرانی==
==انواع قالی ایرانی==
[[پرونده:قالی ایرانی۲.jpg|جایگزین=قالی سوف |بندانگشتی|قالی سوف ]]
#'''تمام‌پشم؛''' تار و پود این نوع فرش به‌طور کامل از پشم طبیعی گوسفند بافته شده است.
#'''تمام‌پشم؛''' تار و پود این نوع فرش به‌طور کامل از پشم طبیعی گوسفند بافته شده است.
#'''چله‌پشم؛''' چله پشم نوعی از بافت است که چله‌های آن از پشم اما پرزهای آن از الیاف دیگری بافته می‌شود. این فرش ارزان‌ترین فرش در بین سایر فرش‌های دستبافت است.
#'''چله‌پشم؛''' چله پشم نوعی از بافت است که چله‌های آن از پشم اما پرزهای آن از الیاف دیگری بافته می‌شود. این فرش ارزان‌ترین فرش در بین سایر فرش‌های دستبافت است.