عزاداری در سیستان: تفاوت میان نسخه‌ها

{{جعبه اطلاعات مفهوم

| زیرنویس تصویر    =عزاداری مردم سیستان   

| image_alt        =عزاداری مردم سیستان

4. اجرای نمادین زنان؛ زنان مهمان، هنگامی که به دیدار صاحبان عزا می‌آیند، بدون سلام و احوال‌پرسی، به‌صورت گروهی بر سروصورت می‌زنند و روبروی صاحبان عزا می‌ایستند و واژۀ «حسین حسین» را پیوسته تکرار می‌کنند. گاهی این زنان با ناخن و انگشتان، صورت خود را می‌خراشند.  بعد از چند دقیقه با ارده‌خوانی دست به روی صاحب عزا می‌کشند و اشک‌های آنها را پاک کرده و به صبر دعوت می‌کنند. در پایان با خواندن فاتحه، با عبارت «راضی باشید» با صاحبان عزا هم‌دردی می‌کنند و صاحبان عزا با گفتن «راضی هستیم به رضای خدا» اندکی تسلی می‌یابند.

5. روز سوم؛ پس از مراسم ارده‌خوانی، مداح سورۀ «الرحمن» را قرائت کرده و به خواندن اشعار در سوگ امام حسین می‌پردازد. صاحبان عزا با زدن بر سروصورت جملۀ «واویلا حسینم واویلا حسین» را تکرار کرده و با همراهان به‌سوی مزار متوفی حرکت می‌کنند. زنان دور قبر حلقه زده و ارده‌خوانی می‌کنند. سپس مردان عزاداری می‌کنند. پس از طلب مغفرت برای متوفی، مردان دایرۀ بزرگی تشکیل داده و مردان صاحب‌عزا داخل دایره قرار گرفته از همۀ مهمانان سپاسگزاری می‌کنند.

4. بحث‌و‌بیت؛ در سیستان از شب چهارم محرم به بعد، دسته‌های عزاداری برای تسلیت به دیگر مساجد و تکیه‌خانه‌ها می‌روند. زمان به هم رسیدن دو دستۀ زنجیرزنی، مداحان یا پیرغلامان به نوحه‌خوانی یکدیگر پاسخ می‌دهند که به آن، «بحث‌وبیت» می‌گویند.

5. سقّایی؛ در ایام محرم برخی با کاسه و مشک و به یاد تشنه‌لبان کربلا، به عزاداران [[آب]] می‌دهند. برخی از این سقّاها مرثیه‌های سوزناک از تشنگی خاندان امام حسین می‌خوانند.

8. [[روضه‌خوانی]]؛ در کنار حضور گستردۀ زن و مرد سیستانی در عزاداری‌های عمومی، مراسم ویژه در منازل گرفته می‌شود که به آن روضه‌خوانی می‌گویند. مراسم روضه با نام روضۀ زهرا، روضۀ زینب، روضۀ طفلان مسلم، روضۀ بی‌بی‌سه‌شنبه و دیگر بزرگان مذهبی رایج است که در ماه محرم و هجده روز بعد از آن جریان دارد.

9. اطعام؛ در سیستان علاوه بر اینکه بیشتر لوازم مورد نیازم مراسم محرم از نذورات مردمی تهیه می‌شود، غذای هیئت‌ها، مردم و به‌ویژه فقرا نیز از طریق نذورات است. در سیستان هر وعدۀ غذا (شام، صبحانه و ناهار) بانی یا بانیانی دارد که از گذشته‌های دور مرسوم بوده و مسؤلیت آن را پذیرفته است که با پختن غذاهای محلی مانند قلور، [[حلیم]]، شله‌زرد و قیمه از عزاداران پذیرایی می‌کنند. سایر مردم نیز با پختن غذاهای متنوع در ایام محرم از عزاداران پذیرایی می‌کنند. مردم سیستان هر روز از دهۀ نخست محرم را با نام و یاد یکی از شهدای کربلا نام‌گذاری کرده و به یاد آن نذری می‌دهند و عزاداری می‌کنند.