بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:ریش سفید.jpg|جایگزین=حاج امید شه‌بخش-ریش سفید سیستان و بلوچستان|بندانگشتی|حاج امید شه‌بخش یکی از معتمدان و ریش سفیدان سیستان و بلوچستان]]
<big>'''ریش‌سفید؛'''</big> فرد بزرگ‌تر و مورد اعتماد در خانواده و جامعه.
<big>'''ریش‌سفید؛'''</big> فرد بزرگ‌تر و مورد اعتماد در خانواده و جامعه.


خط ۷: خط ۶:


==تاریخچه==
==تاریخچه==
[[پرونده:ریش سفید۱.jpg|جایگزین=علیرضاخان قوانلو قاجار ملقب به عضدالملک ریش‌سفید دوران قاجار|بندانگشتی|علیرضاخان قوانلو قاجار ملقب به عضدالملک ریش‌سفید دوران قاجار]]
ریش‌سفیدی به‌عنوان یک منزلت اجتماعی، سابقۀ طولانی در فرهنگ ایرانیان دارد؛ اما در دورۀ پذیرش [[اسلام]] توسط ایرانیان تا پيش از [[صفویه|صفويان]]، استفاده از واژۀ ريش‌سفيد متداول نبوده و افراد بزرگ و باتدبیر با القابی مانند بزرگان، مهتران، اعيان، مشايخ و رؤساى قوم، یاد می‌شدند. در دوران صفویه تا [[قاجاریه]]، ریش‌سفیدی به یک منصب اجتماعی تبدیل شد. در دربار صفوی ريش‌سفيدى، هم به‌عنوان منصبى عام برای مشارکت در امور مردم و هم به‌عنوان منصب خاص مربوط به امور دربار، معمول بوده است. افرادی که در این جایگاه قرار داشتند، واسطۀ ارتباط و ارائۀ عرايض امرا و واليان به شاه بودند. همچنین اخبار و اوامر داخل حرم نیز به‌واسطۀ خواجه و كشيكچى به ريش‌سفيد می‌رسید و او این اخبار را به شاه منتقل می‌کرد.<ref>  [https://rch.ac.ir/article/Details?id=14437 . بیاتلو، «ریش‌سفید»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref>
ریش‌سفیدی به‌عنوان یک منزلت اجتماعی، سابقۀ طولانی در فرهنگ ایرانیان دارد؛ اما در دورۀ پذیرش [[اسلام]] توسط ایرانیان تا پيش از [[صفویه|صفويان]]، استفاده از واژۀ ريش‌سفيد متداول نبوده و افراد بزرگ و باتدبیر با القابی مانند بزرگان، مهتران، اعيان، مشايخ و رؤساى قوم، یاد می‌شدند. در دوران صفویه تا [[قاجاریه]]، ریش‌سفیدی به یک منصب اجتماعی تبدیل شد. در دربار صفوی ريش‌سفيدى، هم به‌عنوان منصبى عام برای مشارکت در امور مردم و هم به‌عنوان منصب خاص مربوط به امور دربار، معمول بوده است. افرادی که در این جایگاه قرار داشتند، واسطۀ ارتباط و ارائۀ عرايض امرا و واليان به شاه بودند. همچنین اخبار و اوامر داخل حرم نیز به‌واسطۀ خواجه و كشيكچى به ريش‌سفيد می‌رسید و او این اخبار را به شاه منتقل می‌کرد.<ref>  [https://rch.ac.ir/article/Details?id=14437 . بیاتلو، «ریش‌سفید»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref>


==جغرافیا==
==جغرافیا==
[[پرونده:ریش سفید۲.jpg|جایگزین=کنفرانس ریش سفیدان و نمایندگان مهاجران افغان در پاکستان|بندانگشتی|کنفرانس ریش سفیدان و نمایندگان مهاجران افغان در پاکستان در سال 1395ش.]]
ریش‌سفید و اعمال مربوط به وی مختص به [[ایران]] نبوده و در برخی کشور‌های دیگر مانند افغانستان نیز جایگاه و وظایف ریش‌سفید در میان [[خانواده]] و جامعه از اهمیت خاصی برخوردار است. در افغانستان ريش‌سفيد را آق‌سقال نیز خطاب کرده و معمولاً در خانواده و جامعه كاركرد‌هاى مشابه با ریش‌سفیدان در ایران داشته‌اند.<ref>  [https://rch.ac.ir/article/Details?id=14437 . بیاتلو، «ریش‌سفید»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref>
ریش‌سفید و اعمال مربوط به وی مختص به [[ایران]] نبوده و در برخی کشور‌های دیگر مانند افغانستان نیز جایگاه و وظایف ریش‌سفید در میان [[خانواده]] و جامعه از اهمیت خاصی برخوردار است. در افغانستان ريش‌سفيد را آق‌سقال نیز خطاب کرده و معمولاً در خانواده و جامعه كاركرد‌هاى مشابه با ریش‌سفیدان در ایران داشته‌اند.<ref>  [https://rch.ac.ir/article/Details?id=14437 . بیاتلو، «ریش‌سفید»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref>


خط ۳۰: خط ۲۷:


==جایگاه اجتماعی==
==جایگاه اجتماعی==
[[پرونده:ریش سفید۳.jpg|جایگزین=دیدار جمعی از ریش‌سفیدان و سران طوایف شهرستان سراوان با نماینده رهبر ایران در سیستان و بلوچستان|بندانگشتی|دیدار جمعی از ریش‌سفیدان و سران طوایف شهرستان سراوان با نماینده رهبر ایران در سیستان و بلوچستان در سال ۱۴۰۳ش.]]
ریش‌سفیدان افرادی هستند که به‌واسطۀ تجربه‌ای که در طول عمر خود کسب کرده‌اند، نظرات و ایده‌های خود را در اختیار دیگران قرار داده و به‌نوعی عمر خود را برای افراد هزینه می‌کنند تا مشکلات و معضلات خانوادگی و اجتماعی کاهش یابد. این عنوان نوعی اعتبار به بزرگان خانواده و جامعه می‌دهد و اطرافیان، آنها را راهنماى خود قرار داده و در اغلب موارد به نظرات آنها عمل می‌کنند. ريش‌سفيدى در گذشته در میان برخى از مناطق و طوايف یک ویژگی و منصب وراثتی بوده و فقط مختص به خانواده و اقوام مختلف نبود، بلکه هركدام از اصناف و اقليت‌هاى دينى نیز دارای ریش‌سفید بوده‌اند. <ref>  [https://rch.ac.ir/article/Details?id=14437 . بیاتلو، «ریش‌سفید»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref>   
ریش‌سفیدان افرادی هستند که به‌واسطۀ تجربه‌ای که در طول عمر خود کسب کرده‌اند، نظرات و ایده‌های خود را در اختیار دیگران قرار داده و به‌نوعی عمر خود را برای افراد هزینه می‌کنند تا مشکلات و معضلات خانوادگی و اجتماعی کاهش یابد. این عنوان نوعی اعتبار به بزرگان خانواده و جامعه می‌دهد و اطرافیان، آنها را راهنماى خود قرار داده و در اغلب موارد به نظرات آنها عمل می‌کنند. ريش‌سفيدى در گذشته در میان برخى از مناطق و طوايف یک ویژگی و منصب وراثتی بوده و فقط مختص به خانواده و اقوام مختلف نبود، بلکه هركدام از اصناف و اقليت‌هاى دينى نیز دارای ریش‌سفید بوده‌اند. <ref>  [https://rch.ac.ir/article/Details?id=14437 . بیاتلو، «ریش‌سفید»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref>