| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
پژوهشهای آن اکلی بهصورت ویژه بر سه محور کار خانگی، مادری و ساختار جنسیتی خانواده تمرکز دارد. وی تضادهای موجود در زندگی زناشویی را ناشی از تقابل میان تصویر آرمانی ازدواج با واقعیتهای عینی میداند و این تعارض را در چهار حوزه کلی تحلیل میکند: | پژوهشهای آن اکلی بهصورت ویژه بر سه محور کار خانگی، مادری و ساختار جنسیتی خانواده تمرکز دارد. وی تضادهای موجود در زندگی زناشویی را ناشی از تقابل میان تصویر آرمانی ازدواج با واقعیتهای عینی میداند و این تعارض را در چهار حوزه کلی تحلیل میکند: | ||
نخست، تقسیم کار جنسیتی که در آن مسئولیت کار خانگی و مراقبت از کودکان به عهده زنان گذاشته میشود و این امر به وابستگی مالی آنان میانجامد. دوم، تفاوت در نیازهای عاطفی زن و شوهر، که در آن زنان موظف به مدیریت عواطف و تنشهای سایر اعضای خانواده هستند، بدون آنکه پشتوانه عاطفی مشابهی دریافت کنند. سوم، تفاوت در توان بدنی و دسترسی اقتصادی، که ممکن است موقعیت چانهزنی زنان را در خانواده تضعیف کند و حتی آنان را در معرض خشونت قرار دهد. چهارم، تحکیم کنترل مردان بر روابط جنسی و تصمیمگیریهای مرتبط با باروری، که در آن تمایلات و نیازهای مردان محوریت دارد و از زنان انتظار میرود پاسخگوی این نیازها باشند.<ref> | نخست، تقسیم کار جنسیتی که در آن مسئولیت کار خانگی و مراقبت از کودکان به عهده زنان گذاشته میشود و این امر به وابستگی مالی آنان میانجامد. دوم، تفاوت در نیازهای عاطفی زن و شوهر، که در آن زنان موظف به مدیریت عواطف و تنشهای سایر اعضای خانواده هستند، بدون آنکه پشتوانه عاطفی مشابهی دریافت کنند. سوم، تفاوت در توان بدنی و دسترسی اقتصادی، که ممکن است موقعیت چانهزنی زنان را در خانواده تضعیف کند و حتی آنان را در معرض خشونت قرار دهد. چهارم، تحکیم کنترل مردان بر روابط جنسی و تصمیمگیریهای مرتبط با باروری، که در آن تمایلات و نیازهای مردان محوریت دارد و از زنان انتظار میرود پاسخگوی این نیازها باشند.<ref>بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128. </ref> | ||
اکلی کار خانگی را در جوامع مدرن دارای چند ویژگی متمایز میداند: این کار تقریباً به طور انحصاری توسط زنان انجام میپذیرد؛ عاملی برای وابستگی مالی زن به شوهر محسوب میشود؛ در محاسبات اقتصادی جامعه به عنوان «کار» به رسمیت شناخته نمیشود؛ و غالباً بر دیگر نقشهای اجتماعی و حرفهای زنان اولویت مییابد. به باور او، حتی با رفع موانع قانونی و نهادی، سدی به نام وظایف خانهداری همچنان به عنوان مانعی ساختاری در راه دستیابی به برابری جنسیتی باقی خواهد ماند.<ref> | اکلی کار خانگی را در جوامع مدرن دارای چند ویژگی متمایز میداند: این کار تقریباً به طور انحصاری توسط زنان انجام میپذیرد؛ عاملی برای وابستگی مالی زن به شوهر محسوب میشود؛ در محاسبات اقتصادی جامعه به عنوان «کار» به رسمیت شناخته نمیشود؛ و غالباً بر دیگر نقشهای اجتماعی و حرفهای زنان اولویت مییابد. به باور او، حتی با رفع موانع قانونی و نهادی، سدی به نام وظایف خانهداری همچنان به عنوان مانعی ساختاری در راه دستیابی به برابری جنسیتی باقی خواهد ماند.<ref>بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.</ref> | ||
وی همچنین با ارائه مفهوم «اسطوره مادری»، باورهای رایج در این زمینه را مورد نقد قرار میدهد. به اعتقاد اکلی، این اسطوره بر سه ادعای نادرست استوار است: اینکه مادران به کودکان خود نیاز ذاتی دارند؛ که کودکان منحصراً به مادران بیولوژیک خود نیازمندند؛ و اینکه مادری عالیترین دستاورد ممکن در زندگی یک زن است.<ref>Oakley, Ann (1976) Woman's Work: The Housewife, Past and Present, Vintage Books, NewYork.</ref>[۳] او با استناد به یافتههای روانشناختی و مطالعات موردی مانند موفقیت فرزندخواندگی، استدلال میکند که میل به مادر شدن بیش از آنکه ریشه در غریزه داشته باشد، محصول شرایط فرهنگی و اجتماعی است و قابلیت مراقبت از کودک امری اکتسابی و آموختنی است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/47429 بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و | وی همچنین با ارائه مفهوم «اسطوره مادری»، باورهای رایج در این زمینه را مورد نقد قرار میدهد. به اعتقاد اکلی، این اسطوره بر سه ادعای نادرست استوار است: اینکه مادران به کودکان خود نیاز ذاتی دارند؛ که کودکان منحصراً به مادران بیولوژیک خود نیازمندند؛ و اینکه مادری عالیترین دستاورد ممکن در زندگی یک زن است.<ref>Oakley, Ann (1976) Woman's Work: The Housewife, Past and Present, Vintage Books, NewYork.</ref>[۳] او با استناد به یافتههای روانشناختی و مطالعات موردی مانند موفقیت فرزندخواندگی، استدلال میکند که میل به مادر شدن بیش از آنکه ریشه در غریزه داشته باشد، محصول شرایط فرهنگی و اجتماعی است و قابلیت مراقبت از کودک امری اکتسابی و آموختنی است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/47429 بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمنیست»، وبسایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref> اکلی همچنین با تکیه بر شواهد میانفرهنگی، ادعای نیاز انحصاری کودک به مادر بیولوژیک را رد کرده و امکان مراقبت جمعی یا توسط افراد دیگر را مطرح میسازد.<ref>بستان، ((کارکردهاى خانواده از منظر اسلام و فمینیسم))،حوزه و دانشگاه 1382 شماره 35</ref> | ||
== نقد دیدگاه == | == نقد دیدگاه == | ||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
*ایران، پدر و دختر؛ «ازدولت رفاه تا فمینیستی متفاوت، «ریچارد تیموس»و تاریخ علوم اجتماعی قرن 20»، 23 آبان 1393ش | *ایران، پدر و دختر؛ «ازدولت رفاه تا فمینیستی متفاوت، «ریچارد تیموس»و تاریخ علوم اجتماعی قرن 20»، 23 آبان 1393ش | ||
*صادقی فسایی، سهیلا، «ضرورت نظریه پردازی در حوزه مسایل زنان از تحقیق تا نظریه»، مجلۀ مطالعات راهبردی زنان، شمارۀ 50، 1389ش. | *صادقی فسایی، سهیلا، «ضرورت نظریه پردازی در حوزه مسایل زنان از تحقیق تا نظریه»، مجلۀ مطالعات راهبردی زنان، شمارۀ 50، 1389ش. | ||
*بستان، حسین، «کارکردهاى خانواده از منظر اسلام و فمینیسم»، | *بستان، حسین، «کارکردهاى خانواده از منظر اسلام و فمینیسم»، وبسایت جامع علوم انسانی، تاریخ باید: 4 بهمن 1404ش. | ||
* | *بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقشهای زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، مجلۀ جامعهشناسی کاربردی، شمارۀ 64، 1395ش. | ||
*.About Ann Oakley", Ann Oakley's website, accessed on 17 December 2025" | *.About Ann Oakley", Ann Oakley's website, accessed on 17 December 2025" | ||