ابرابزار |
|||
| خط ۷۱: | خط ۷۱: | ||
از دیدگاه متخصصان حوزه سلامت جنسی و روانشناسی رابطه، رابطهٔ جنسی سالم، فراتر از یک عمل بیولوژیک،<ref>[https://sid.ir/paper/1123929/fa رجایی و گرجی، «مطالعه کیفیت روابط جنسی زوجین متقاضی طلاق»، ۱۴۰۱ش، ص۳۴.]</ref> یک فرایند پویا، تعاملی و چندبعدی محسوب میشود<ref>[https://qccpc.atu.ac.ir/article_17868.html?lang=fa صالحنیا و دیگران، «ادراک زنان از نقش کارکرد تنظیم رابطه جنسی در خانواده بر کیفیت زندگی زناشویی»، ۱۴۰۳ش، ص۷.]</ref> که ابعاد جسمی و روانی طرفین را بهطور همزمان در بر میگیرد.<ref>[http://madarsho.com/blogpost/blog-نکاتی-برای-داشتن-رابطهٔ-جنسی-سالمتر «نکاتی برای داشتن رابطهٔ جنسی سالمتر»، وبسایت مادرشو.]</ref> کارشناسان علاوهبر توصیه به رعایت اصول بهداشت فردی و حفظ سلامت، بر احترام گذاشتن حین رابطه و داشتن علاقهٔ دوطرفه برای برقراری رابطهٔ جنسی بدون احساس فشار، اجبار یا تحقیر تأکید دارند.<ref>[https://www.yarijoo.ir/blog/چگونه-رابطه-جنسی-سالم-به-ازدواج-پایدار-کمک-میکند؟ «چگونه رابطه جنسی سالم به ازدواج پایدار کمک میکند؟»، وبسایت یاریجو.]</ref> آنها توصیه میکنند که زوجین بهجای سرکوب خواستهها و نیازهای جنسی خود،<ref>امامیخواه و دبیری اژدری، هوش جنسی زوجین، ۱۴۰۱ش، ص۱۶۰.</ref> با همسر، گفتگوی صادقانه داشته باشند و همسران نیز با درک تفاوتهای جنسی یکدیگر و پذیرش آن،<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۴۶.</ref> ترجیحات جنسی همسر را بهرسمیت بشناسند.<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۲۹۵.</ref> | از دیدگاه متخصصان حوزه سلامت جنسی و روانشناسی رابطه، رابطهٔ جنسی سالم، فراتر از یک عمل بیولوژیک،<ref>[https://sid.ir/paper/1123929/fa رجایی و گرجی، «مطالعه کیفیت روابط جنسی زوجین متقاضی طلاق»، ۱۴۰۱ش، ص۳۴.]</ref> یک فرایند پویا، تعاملی و چندبعدی محسوب میشود<ref>[https://qccpc.atu.ac.ir/article_17868.html?lang=fa صالحنیا و دیگران، «ادراک زنان از نقش کارکرد تنظیم رابطه جنسی در خانواده بر کیفیت زندگی زناشویی»، ۱۴۰۳ش، ص۷.]</ref> که ابعاد جسمی و روانی طرفین را بهطور همزمان در بر میگیرد.<ref>[http://madarsho.com/blogpost/blog-نکاتی-برای-داشتن-رابطهٔ-جنسی-سالمتر «نکاتی برای داشتن رابطهٔ جنسی سالمتر»، وبسایت مادرشو.]</ref> کارشناسان علاوهبر توصیه به رعایت اصول بهداشت فردی و حفظ سلامت، بر احترام گذاشتن حین رابطه و داشتن علاقهٔ دوطرفه برای برقراری رابطهٔ جنسی بدون احساس فشار، اجبار یا تحقیر تأکید دارند.<ref>[https://www.yarijoo.ir/blog/چگونه-رابطه-جنسی-سالم-به-ازدواج-پایدار-کمک-میکند؟ «چگونه رابطه جنسی سالم به ازدواج پایدار کمک میکند؟»، وبسایت یاریجو.]</ref> آنها توصیه میکنند که زوجین بهجای سرکوب خواستهها و نیازهای جنسی خود،<ref>امامیخواه و دبیری اژدری، هوش جنسی زوجین، ۱۴۰۱ش، ص۱۶۰.</ref> با همسر، گفتگوی صادقانه داشته باشند و همسران نیز با درک تفاوتهای جنسی یکدیگر و پذیرش آن،<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۴۶.</ref> ترجیحات جنسی همسر را بهرسمیت بشناسند.<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۲۹۵.</ref> | ||
در رابطه جنسی سالم، هر دو طرف از رابطه لذت برده و یکی از طرفین موجب آسیب به طرف دیگری نمیشود. انجام مواردی که موجب میشود یکی از طرفین اذیت شود و نتواند از رابطه لذت ببرد؛ رابطهٔ جنسی سالم دانسته نمیشود.<ref>[https://drdr.ir/mag/رابطه-جنسی-زناشویی-سالم/ قرهگوزلو، «ویژگیهای رابطه جنسی زناشویی سالم»، وبسایت مجله سلامتی دکتر دکتر.]</ref> برخی افراد به رفتارهایی مانند آمیزش دهانی یا مقعدی و نیز رفتارهای خشونتآمیز روی میآورند<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۳۲۷.</ref> که از نظر پزشکی و بهداشتی توصیه نمیشود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/195216/fa رمضانزاده و دیگران، «آمیزش نامتعارف و پیامدهای فقهی آن»، ۱۳۹۷ش، ص۹۳.]</ref> روانشناسان این رفتارها را به دلیل زیانبار بودن انحراف شمردهاند.<ref>[https://dictionary.apa.org/sexual-disorder دیکشنری انجمن روانشناسی آمریکا، ذیل واژه آشفتگی جنسی.]</ref> در فقه اسلامی نیز با وجود آزادی زوجین در بهرهمندی از یکدیگر،<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۵، ص۴۹۷.</ref> بر حفظ [[کرامت انسان|کرامت انسانی]] و پرهیز از اعمال آسیبزا و غیراخلاقی، تأکید شده است.<ref>[https://portal.anhar.ir/node/2552/?ref=rnd#gsc.tab=0 مکارم شیرازی، «مسائل جنسی»، وبسایت انهار.]</ref> | در رابطه جنسی سالم، هر دو طرف از رابطه لذت برده و یکی از طرفین موجب آسیب به طرف دیگری نمیشود. انجام مواردی که موجب میشود یکی از طرفین اذیت شود و نتواند از رابطه لذت ببرد؛ رابطهٔ جنسی سالم دانسته نمیشود.<ref>[https://drdr.ir/mag/رابطه-جنسی-زناشویی-سالم/ قرهگوزلو، «ویژگیهای رابطه جنسی زناشویی سالم»، وبسایت مجله سلامتی دکتر دکتر.]</ref> برخی افراد به رفتارهایی مانند آمیزش دهانی یا مقعدی و نیز رفتارهای خشونتآمیز روی میآورند<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۳۲۷.</ref> که از نظر پزشکی و بهداشتی توصیه نمیشود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/195216/fa رمضانزاده و دیگران، «آمیزش نامتعارف و پیامدهای فقهی آن»، ۱۳۹۷ش، ص۹۳.]</ref> روانشناسان این رفتارها را به دلیل زیانبار بودن انحراف شمردهاند.<ref>[https://dictionary.apa.org/sexual-disorder دیکشنری انجمن روانشناسی آمریکا، ذیل واژه آشفتگی جنسی.]</ref> در [[فقه اسلامی]] نیز با وجود آزادی زوجین در بهرهمندی از یکدیگر،<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۵، ص۴۹۷.</ref> بر حفظ [[کرامت انسان|کرامت انسانی]] و پرهیز از اعمال آسیبزا و غیراخلاقی، تأکید شده است.<ref>[https://portal.anhar.ir/node/2552/?ref=rnd#gsc.tab=0 مکارم شیرازی، «مسائل جنسی»، وبسایت انهار.]</ref> | ||
=== تفاوتهای جنسی زن و مرد === | === تفاوتهای جنسی زن و مرد === | ||
| خط ۱۲۱: | خط ۱۲۱: | ||
نظریهپردازان مسلمان با پذیرش غریزهٔ جنسی، بر این باورند که آزادی این غریزه تنها در صورتی ارزشمند است که با استعدادهای عالی انسان هماهنگ باشد و مانع شکوفایی آن نشود. از این منظر، رابطه جنسی قانونمند در چارچوب خانواده، افزونبر لذتجویی، زمینهساز شکلگیری روابط عاطفی پایدار، تربیت نسل آینده و شکوفایی عواطف انسانی است.<ref>مطهری، اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب، ۱۳۸۹ش، ص۴۶–۵۳.</ref> | نظریهپردازان مسلمان با پذیرش غریزهٔ جنسی، بر این باورند که آزادی این غریزه تنها در صورتی ارزشمند است که با استعدادهای عالی انسان هماهنگ باشد و مانع شکوفایی آن نشود. از این منظر، رابطه جنسی قانونمند در چارچوب خانواده، افزونبر لذتجویی، زمینهساز شکلگیری روابط عاطفی پایدار، تربیت نسل آینده و شکوفایی عواطف انسانی است.<ref>مطهری، اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب، ۱۳۸۹ش، ص۴۶–۵۳.</ref> | ||
== | == حوزۀ خصوصی و عمومی امر جنسی == | ||
امر جنسی در | امر جنسی در قلمرو خصوصی و حوزه عمومی، اقتضائات متمایزی دارد. حریم خصوصی، قلمرو زندگی شخصی هر فرد است که بدون رضایت و اذن او، نباید در آن وارد شد و دیگران از هرگونه مداخله و نظارت بر آن منع شدهاند.<ref>. عباسپور، «فراتحلیل کیفی مقالات علمی ناظر بر آسیبهای جنسی در ایران»، 1401ش، ص32-34.</ref> این حوزه، بستر راحتی، آسایش و استقلال فرد در تصمیمگیری است. رابطه جنسیِ زوجین در خلوت و پنهان از دید دیگران، امری کاملاً شخصی و محرمانه محسوب میشود.<ref>. سروش، مبانی حریم خصوصی، 1393ش، ص13.</ref> در مقابل، حوزه عمومی عرصهای است که رفتار افراد در معرض دید و نظارت جامعه قرار دارد و تابع قوانین، هنجارها و ارزشهای پذیرفتهشده اجتماعی است.<ref>. ریتزر، نظریههای جامعهشناسی در دوران معاصر، 1382ش، ص118.</ref> در این عرصه، تحریک، ارضا و نمایشگری جنسی مجاز نیست و رفتاری نابهنجار تلقی میشود.<ref>. عباسپور، «فراتحلیل کیفی مطالعات ناظر به آسیبهای جنسی در ایران»، 1401ش، ص8.</ref> اسلام برای کنترل غریزه جنسی در حوزه عمومی، راهکارهای روشنی ارائه داده است، ازجمله رعایت حجاب،<ref>. مطهری، اخلاق جنسی در اسلام و غرب، 1384ش، ص115.</ref> کنترل نگاه ([[غض بصر]]) از سوی زنان و مردان، پرهیز از اختلاط بیرویه زن و مرد نامحرم<ref>. صادقی فسایی و اقبالی، «خوانش گفتمانی از مناقشات امر جنسی»، 1399ش، ص8.</ref> و تقویت خویشتنداری و [[حیا]].<ref>. اربلی، کشف الغمه، 1381ق، ج2، ص320.</ref> هدف از این تدابیر، کاهش تحریکپذیری جنسی در جامعه و مصونماندن فضای عمومی از هر کنشی است که به حریم خصوصی افراد تعلق دارد.<ref>. فقیهی، تربیت جنسی از منظر قرآن و حدیث، 1392ش، ص19.</ref> | ||
در گفتمان تربیتمحور که مبتنی بر آموزههای اسلامی است، امر جنسی امری رازآلود<ref>. صادقی فسایی و اقبالی، «خوانش گفتمانی از مناقشات امر جنسی»، 1399ش، ص8.</ref> و متعلق به حوزه خصوصی تلقی میشود و تلاش بر این است که با تأکید بر حیا و عفت، فرد را برای کنترل و هدایت | در گفتمان تربیتمحور که مبتنی بر آموزههای اسلامی است، امر جنسی امری رازآلود<ref>. صادقی فسایی و اقبالی، «خوانش گفتمانی از مناقشات امر جنسی»، 1399ش، ص8.</ref> و متعلق به حوزه خصوصی تلقی میشود و تلاش بر این است که با تأکید بر حیا و عفت، فرد را برای کنترل و هدایت عقلانی این غریزه پرورش دهد.<ref>. هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه، 1392ش، ج1، ص161.</ref> در مقابل، گفتمان آموزشمحور که مبتنی بر نگاه سکولار و اصالت سکس است بر صراحت، اشتراکگذاری اطلاعات جنسی در فضای عمومی و آموزش آن در نهادهای رسمی تأکید دارد<ref>. صادقی فسایی و اقبالی، «خوانش گفتمانی از مناقشات امر جنسی»، 1399ش، ص8-9.</ref> و این رویکرد، در عمل به گسترش [[فرهنگ مصرفگرایی]] و [[لذتگرایی]] جنسی دامن زده<ref>. عباسپور، «فراتحلیل کیفی مطالعات ناظر به آسیبهای جنسی در ایران»، 1401ش، ص16.</ref> و با کمرنگکردن مرز حوزه عمومی و خصوصی، به فروپاشی کارکردهای سنتی [[خانواده]] انجامیده است.<ref>. نورمفیدی، تراز خانواده اسلامی، 1399ش، ص48-49</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
