پیش‌نویس:آندره میشل: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+آندره میشل، جامعه‌شناس و فمینیست برجستۀ فرانسوی بود که آثارش تمرکز عمیقی بر تحلیل تبعیض جنسیتی، نقد ساختار پدرسالاری و بررسی کلیشه‌های جنسیتی داشت. او در کتاب‌هایی مانند «پیکار با تبعیض جنسی» این کلیشه‌ها را به‌عنوان سازه‌های اجتماعی بازتولیدکنندۀ نابرابری تحلیل کرد. میشل همچنین فعالیت‌های گستردۀ ضداستعماری و صلح‌طلبانه داشت و به بررسی همه‎جانبۀ نظامی‌گری، سرمایه‌داری و ستم جنسیتی پرداخت.
 == زندگینامه ==
 آندره میشل، با نام تولد: آدل ماری آلبر کنستانس ویه در ۲۲ سپتامبر ۱۹۲۰م در والوریس فرانسه متولد شد. میشل پس از دریافت مدرک حقوق از دانشگاه اکس-مارسی، در رشته فلسفه در دانشگاه گرنوبل آلپ تحصیل کرد و به تدریس در مقطع دبیرستان پرداخت. پس از آزادی فرانسه، به پاریس نقل مکان کرد و در  ۱۹۵۹م دکترای جامعه‌شناسی خود را از دانشگاه پانتئون-سوربن دریافت و پژوهش‌های خود را بر موضوعاتی چون تبعیض، نابرابری‌های جنسیتی و طبقاتی، نظامی‌گری و شهروندی متمرکز کرد.<ref>[https://www.puf.com/Auteur:Andr%c3%a9e_Michel Michel, Andrée; Texier, Geneviève (1963). La Condition de la Française d'aujourd'hui. Presses universitaires de France.]</ref>
-نخستین اثر منتشرشده‌اش به بررسی شرایط کارگران الجزایری در فرانسه پرداخت. آندره میشل د 1951م به مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه پیوست و در خارج از کشور در چندین دانشگاه در ایالات متحده، الجزایر، کانادا، آمریکای لاتین و بلژیک به تدریس پرداخت. وی در ۸ فوریه ۲۰۲۲ن در بوسی-سن-ژرژ درگذشت.<ref>[https://www.puf.com/Auteur:Andr%c3%a9e_Michel Michel, Andrée; Texier, Geneviève (1963). La Condition de la Française d'aujourd'hui. Presses universitaires de France.]</ref>
+نخستین اثر منتشرشده‌اش به بررسی شرایط کارگران الجزایری در فرانسه پرداخت. آندره میشل د 1951م به مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه پیوست و در خارج از کشور در چندین دانشگاه در ایالات متحده، الجزایر، کانادا، آمریکای لاتین و بلژیک به تدریس پرداخت. وی در ۸ فوریه ۲۰۲۲م در بوسی-سن-ژرژ در 101 سالگی درگذشت.<ref>Falquet, Jules (9 February 2022). "Continuer la lutte anti-militariste avec l'inspiration d'Andrée Michel". Mediapart (in French). Retrieved 25 February 2022</ref>
 ==آثار==
@@ خط ۳۳: / خط ۳۵: @@
 === مواضع ضداستعماری و صلح‌طلبانه   ===
-میشل در دوران جنگ الجزایر از اعضای شبکۀ مقاومت ژانسون بود و در دادگاه‌ها به دفاع از متهمان می‌پرداخت. او پیشنهاد انتشار کتابی دربارۀ تجربۀ بازماندگان اردوگاه آشویتز را به شارلوت دلبو ارائه داد. وی نخستین زنی بود که به عنوان پژوهشگر در انجمن دانشمندان حوزه انرژی هسته‌ای فعالیت کرد و در سال ۱۹۸۵ به همراه مونیک سنه، به بررسی رابطه بین نظامی‌سازی و خشونت علیه زنان پرداخت. میشل با آزمایش‌های هسته‌ای فرانسه در تاهیتی و نیوکالدونیا مخالفت کرد و با قربانیان این آزمایش‌ها ابراز همبستگی نمود.<ref>Michel, Andrée (2012). ''Féminisme et antimilitarisme'' (in French). Éditions iXe.</ref>
+میشل در دوران جنگ الجزایر از اعضای شبکۀ مقاومت ژانسون بود و در دادگاه‌ها به دفاع از متهمان می‌پرداخت. او پیشنهاد انتشار کتابی دربارۀ تجربۀ بازماندگان اردوگاه آشویتز را به شارلوت دلبو ارائه داد. وی نخستین زنی بود که به‌عنوان پژوهشگر در انجمن دانشمندان حوزۀ انرژی هسته‌ای فعالیت کرد و در ۱۹۸۵م به همراه مونیک سنه، به بررسی رابطه بین نظامی‌سازی و خشونت علیه زنان پرداخت. میشل با آزمایش‌های هسته‌ای فرانسه در تاهیتی و نیوکالدونیا مخالفت و با قربانیان این آزمایش‌ها ابراز همبستگی کرد.<ref>Michel, Andrée (2012). ''Féminisme et antimilitarisme'' (in French). Éditions iXe.</ref>
-او از پیشگامان استفاده از اصطلاح «مجموعه نظامی-صنعتی» در ادبیات فرانسوی بود و آثارش در این زمینه مقدمه‌ای بر مفهوم اینترسکشنالیتی محسوب می‌شوند. میشل در سال ۱۹۸۴ خود را «ضدنظامی» خواند و در سال ۱۹۹۰ شبکه‌ای شهروندی برای صلح تأسیس کرد که هزاران امضاء علیه جنگ خلیج فارس به سازمان ملل ارسال نمود.[۸] در سال ۱۹۹۵، با انتشار کتاب «عدالت و حقیقت برای بوسنی هرزگوین»، نسبت به کشتار سربرنیتسا واکنش نشان داد و در آثار بعدی خود به نقد بهره‌گیری پدرسالاری از مفاهیم امنیتی برای سرکوب زنان پرداخت.<ref>Michel, Andrée (2012). ''Féminisme et antimilitarisme'' (in French). Éditions iXe.</ref>
+او از پیشگامان استفاده از اصطلاح «مجموعه نظامی-صنعتی» در ادبیات فرانسوی بود و آثارش در این زمینه مقدمه‌ای بر مفهوم اینترسکشنالیتی (تداخل عوامل مختلف هویتی و اجتماعی در ایجاد سیستم‌های نابرابری) محسوب می‌شوند. میشل در ۱۹۸۴م خود را «ضدنظامی» خواند و در ۱۹۹۰م شبکه‌ای شهروندی برای صلح تأسیس کرد که هزاران امضاء علیه جنگ خلیج فارس به سازمان ملل ارسال کرد. در ۱۹۹۵م با انتشار کتاب «عدالت و حقیقت برای بوسنی هرزگوین»، نسبت به کشتار سربرنیتسا واکنش نشان داد و در آثار بعدی خود به نقد بهره‌گیری پدرسالاری از مفاهیم امنیتی برای سرکوب زنان پرداخت.<ref>Michel, Andrée (2012). ''Féminisme et antimilitarisme'' (in French). Éditions iXe.</ref>
 == نقد دیدگاه ==
 محققان با بررسی دیدگاه‌های اندره میشل خاطرنشان می‌سازند که تحلیل او از کلیشه‌های جنسیتی به عنوان سازه‌های اجتماعیِ تبعیض‌آمیز، در بستر فرهنگی غربی شکل گرفته است. میشل این کلیشه‌ها را عاملی مهم در بازتولید نابرابری جنسیتی می‌داند که از طریق نهادهای اجتماعی مانند خانواده، آموزش و رسانه تحکیم می‌شوند. از منظر وی، این الگوهای قالبی نه تنها زنان را در نقش‌های فرودست و محدود قرار می‌دهند، بلکه با تقویت صفات خاصی مانند پرخاشگری و عاطفه‌گریزی، به مردان نیز آسیب می‌رسانند.<ref>دشتی خویدکی و حسینی، «بررسی مقایسه‌ای میزان پذیرش کلیشه‌های جنسیتی و رابطه‌ی آن با میزان دینداری (مطالعه زنان و مردان بالای 20 سال منطقه 6 تهران در سال 1392)»، مجلۀ مطالعات زن و خانواده، شمارۀ 6، 1394ش، ص160-172.</ref>
-در مواجهه با این چارچوب نظری، برخی پژوهشگران حوزه مطالعات اسلامی و جامعه‌شناسی فرهنگ ایرانی بر این نکته تأکید می‌ورزند که نقد کلیشه‌های جنسیتی در جامعه ایرانی می‌بایست با در نظر گرفتن دو لایه متمایز صورت پذیرد: یکی، لایه آموزه‌های اسلامی که بر کرامت ذاتی انسان و تفاوت‌های تکمیلی نقش‌ها تأکید دارد؛ و دیگری، لایه سنت‌ها و قرائت‌های اجتماعی که ممکن است تحت تأثیر عرف یا برداشت‌های خاص، به تبعیض‌آمیز شدن این تفاوت‌ها بینجامد. از این منظر، مسئله اصلی نه خودِ تفاوت‌های جنسیتی، بلکه تبدیل شدن این تفاوت‌ها به ابزاری برای محرومیت، تحقیر یا محدود کردن ظرفیت‌های انسانی هر یک از دو جنس است.
+در مواجهه با این چارچوب نظری، برخی پژوهشگران حوزه مطالعات اسلامی و جامعه‌شناسی فرهنگ ایرانی بر این نکته تأکید می‌ورزند که نقد کلیشه‌های جنسیتی در جامعه ایرانی می‌بایست با در نظر گرفتن دو لایه متمایز صورت پذیرد: یکی، لایه آموزه‌های اسلامی که بر کرامت ذاتی انسان و تفاوت‌های تکمیلی نقش‌ها تأکید دارد؛ و دیگری، لایه سنت‌ها و قرائت‌های اجتماعی که ممکن است تحت تأثیر عرف یا برداشت‌های خاص، به تبعیض‌آمیز شدن این تفاوت‌ها بینجامد. از این منظر، مسئله اصلی نه خودِ تفاوت‌های جنسیتی، بلکه تبدیل شدن این تفاوت‌ها به ابزاری برای محرومیت، تحقیر یا محدود کردن ظرفیت‌های انسانی هر یک از دو جنس است.<ref>دشتی خویدکی و حسینی، «بررسی مقایسه‌ای میزان پذیرش کلیشه‌های جنسیتی و رابطه‌ی آن با میزان دینداری (مطالعه زنان و مردان بالای 20 سال منطقه 6 تهران در سال 1392)»، 1394ش، ص160-172.</ref>
-برخی تحلیل‌ها نشان می‌دهد که در فضای افرهنگی ایران اسلامی، می‌توان پذیرای نقد میشل دربارۀ پیامدهای منفی کلیشه‌سازی بود، اما راه حل را لزوماً در حذف کامل هرگونه تمایز نقش‌ها جست‌وجو نمی‌کنند، بلکه بر بازخوانی و بازتعریف این نقش‌ها در چارچوب ارزش‌هایی مانند عدالت، مصلحت خانواده و تکامل فردی تأکید دارند.
+برخی تحلیل‌ها نشان می‌دهد که در فضای افرهنگی ایران اسلامی، می‌توان پذیرای نقد میشل دربارۀ پیامدهای منفی کلیشه‌سازی بود، اما راه حل را لزوماً در حذف کامل هرگونه تمایز نقش‌ها جست‌وجو نمی‌کنند، بلکه بر بازخوانی و بازتعریف این نقش‌ها در چارچوب ارزش‌هایی مانند عدالت، مصلحت خانواده و تکامل فردی تأکید دارند.<ref>دشتی خویدکی و حسینی، «بررسی مقایسه‌ای میزان پذیرش کلیشه‌های جنسیتی و رابطه‌ی آن با میزان دینداری (مطالعه زنان و مردان بالای 20 سال منطقه 6 تهران در سال 1392)»، 1394ش، ص160-172.</ref>
 == پانویس ==
@@ خط ۵۴: / خط ۵۶: @@
 *میشل، آندره، «پیکار با تبعیض جنسی»، مترجم: پوینده، محمد جعفر، موسسه انتشارات نگاه، 1376ش.
 Michel, Andrée; Texier, Geneviève (1963). La Condition de la Française d'aujourd'hui. Presses universitaires de France.
+Falquet, Jules (9 February 2022). "Continuer la lutte anti-militariste avec l'inspiration d'Andrée Michel". Mediapart (in French). Retrieved 25 February 2022.