سلمان قاسمی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
سلمان قاسمی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''تغییر جنسیت در ایران'''؛ فرایند تبدیل، آشکارسازی و یا تعیین جنسیت فرد در ایران
'''تغییر جنسیت در ایران'''؛ فرایند تبدیل، آشکارسازی و یا تعیین جنسیت فرد در ایران


تغییر جنسیت در فرهنگ دین‌مدار و خانواده‌محور ایرانی، با چالش‌های ویژه‌ای روبرو است. با این وجود، ایران به بهشت ترنس‌ها شهرت پیدا کرده است. به گواه آمار و اطلاعات غیررسمی، هزینه‌های پایین، محدودیت‌های قانونی کمتر و مواجهه سازنده نهادهای دینی با ترنس‌ها، ایران را به مقصد متقاضیان خارجی جهت عمل جراحی تغییر جنسیت تبدیل کرده است. فرهاد، اولین فرد ایرانی بود که در تاریخ 24 شهریور 1332ش، روزنامه اطلاعات داستان تغییر جنسیت او را رسانه‌ای کرد. این اتفاق تنها 22 سال پس از اولین تغییر جنسیت در جهان رخ داد، سپس مریم‌خاتون ملک‌آرا پس از ملاقات با امام خمینی و دریافت اجازه تاریخی از ایشان به مشهورترین فرد تغییر جنسیت داده در ایران تبدیل شد. در سالیان اخیر نیز مازیار لرستانی این عمل را انجام داد. البته برخی روایت‌های غیررسمی اولین تغییر جنسیت در ایران را به سال 1309ش مقارن با 1930م یعنی 22 سال قبل از آمریکا و 12 سال زودتر از انگلستان توسط دکتر محمد خلعتبری ذکر کرده‌اند.
تغییر جنسیت در فرهنگ دین‌مدار و خانواده‌محور ایرانی، با چالش‌های ویژه‌ای روبرو بوده اگرچه، ایران به بهشت ترنس‌ها شهرت پیدا کرده است. به گواه آمار و اطلاعات غیررسمی، محدودیت‌های قانونی کمتر، هزینه‌های پایین و مواجهه سازنده نهادهای دینی با این مسئله، ایران را به مقصد متقاضیان خارجی جهت عمل جراحی تغییر جنسیت تبدیل کرده است. برخی روایت‌های غیررسمی اولین تغییر جنسیت در ایران را به سال 1309ش مقارن با 1930م یعنی 22 سال قبل از آمریکا و 12 سال زودتر از انگلستان توسط دکتر محمد خلعتبری ذکر کرده‌اند. روزنامه اطلاعات، داستان تغییر جنسیت فرهاد را در تاریخ 24 شهریور 1332ش رسانه‌ای کرده است. این اتفاق تنها 22 سال پس از اولین تغییر جنسیت در جهان رخ داده است، سپس، فریدون ملک‌آرا پس از ملاقات حضوری با امام خمینی و کسب اجازه از ایشان به مشهورترین فرد تغییر جنسیت داده در ایران تبدیل شد. در سالیان اخیر نیز مازیار لرستانی این عمل را انجام داد.  
 
= تعریف تغییر جنسیت =
= تعریف تغییر جنسیت =
تغییر جنسیت مجموعه ای از فعالیت های پزشکی است که یک فرد برای انطباق اندام مناسب با هویت جنسیتی‌اش انجام می‌دهد. این اصطلاح شامل هرگونه فعالیت‌هایی است که بدن مردانه را به بدنی زنانه یا بالعکس تغییر می‌دهد.<ref>[https://sid.ir/paper/867881/fa#downloadbottom بابالو، «بررسی تغییر جنسیت در ایران، ارائه شده در چهارمین کنفرانس پژوهش در علوم و تکنولوژی»، مرداد 1395ش.]</ref>
تغییر جنسیت مجموعه ای از فعالیت های پزشکی است که یک فرد برای انطباق اندام مناسب با هویت جنسیتی‌اش انجام می‌دهد. این اصطلاح شامل هرگونه فعالیت‌هایی است که بدن مردانه را به بدنی زنانه یا بالعکس تغییر می‌دهد.<ref>[https://sid.ir/paper/867881/fa#downloadbottom بابالو، «بررسی تغییر جنسیت در ایران، ارائه شده در چهارمین کنفرانس پژوهش در علوم و تکنولوژی»، مرداد 1395ش.]</ref>
خط ۳۸: خط ۳۹:


== شرایط تغییر جنسیت در ایران ==
== شرایط تغییر جنسیت در ایران ==
علی‌رغم منع و محدودیت قانونی در اکثر کشورهای اسلامی، تغییر جنسیت در ایران به صورت قانونی امکان‌پذیر است.<ref>[https://sanad.iau.ir/fa/Journal/jijl/DownloadFile/812891 رضایی فومنی و آیتی، «وضعیت تغییر جنسیت در حقوق ایران و نظام حقوقی کامن لا»، 1393ش، ص113.]</ref> داشتن سن بالای 18 سال، تاییدیه داشتن از دو روان‌پزشک صاحب صلاحیت مبنی بر ترنس بودن، داشتن مجوز تغییر جنسیت از دادگاه، زندگی به مدت یکسال در کالبد جنس مخالف و برخی شرایط روحی و روانی دیگر از جمله شرایط تغییر جنسیت در ایران است.<ref>[https://www.bonyadvokala.com/blog/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «تغییر جنسیت و شرایط و قوانین آن در ایران»، وب‌سایت بنیاد وکلا.]</ref>
داشتن سن بالای 18 سال، تاییدیه داشتن از دو روان‌پزشک صاحب صلاحیت مبنی بر ترنس بودن، داشتن مجوز تغییر جنسیت از دادگاه، زندگی به مدت یکسال در کالبد جنس مخالف و برخی شرایط روحی و روانی دیگر از جمله شرایط تغییر جنسیت در ایران است.<ref>[https://www.bonyadvokala.com/blog/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «تغییر جنسیت و شرایط و قوانین آن در ایران»، وب‌سایت بنیاد وکلا.]</ref>


= مراحل قانونی تغییر جنسیت در ایران =
= مراحل قانونی تغییر جنسیت در ایران =
خط ۴۸: خط ۴۹:


= هزینه تغیر جنسیت در ایران =
= هزینه تغیر جنسیت در ایران =
هزینه های تغییر جنسیت شامل هزینه‌های اصلی و جانبی است. هزینه‌های اصلی بیشتر شامل انواع عمل‌های جراحی است که باید روی فرد انجام شود تا از زن به مرد یا مرد به زن تبدیل شود. هزینه‌های جانبی مراقبت‌های پیش از جراحی، هورمون درمانی، مراقبت‌های پس از جراحی و هزینه‌های سفر و اقامت برای کسانی است که برای جراحی باید به مکان دیگری سفر کنند.<ref>[https://dr-akhoondinasab.com/%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA/ «هزینه عمل تغییر جنسیت»، وبسایت دکتر آخوندی نسب.]</ref> با توجه به گستردگی هزینه‌ها و متغییرهای متنوع در روند تغییر جنس، نمی‌توان هزینه دقیقی را معیّن کرد با این وجود طبق گزارش وبسایت های مرتبط و مصاحبه متخصصین جراحی و افراد ترنس، این هزینه معمولاً از 400 میلیون تا 900 میلیون تومان در سال 1404ش در نوسان است.<ref>[https://raadinahealth.com/fa/blog/Stages-gender-reassignment-surgery «'''عمل تغییر جنسیت مراحل، هزینه ها و مراقبت های بعد از عمل'''»، وبسایت رادینا سلامت.]</ref>
هزینه های تغییر جنسیت شامل هزینه‌های اصلی و جانبی است. هزینه‌های اصلی بیشتر شامل انواع عمل‌های جراحی است که باید روی فرد انجام شود تا از زن به مرد یا مرد به زن تبدیل شود. هزینه‌های جانبی مراقبت‌های پیش از جراحی، هورمون درمانی، مراقبت‌های پس از جراحی و هزینه‌های سفر و اقامت برای کسانی است که برای جراحی باید به مکان دیگری سفر کنند.<ref>[https://dr-akhoondinasab.com/%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA/ «هزینه عمل تغییر جنسیت»، وبسایت دکتر آخوندی نسب.]</ref> با توجه به گستردگی هزینه‌ها و متغیرهای متنوع در روند تغییر جنس، نمی‌توان هزینه دقیقی را معیّن کرد با این وجود طبق گزارش وب‌سایت های مرتبط و مصاحبه متخصصین جراحی و افراد ترنس، این هزینه معمولاً از 400 میلیون تا 900 میلیون تومان در سال 1404ش در نوسان است.<ref>[https://raadinahealth.com/fa/blog/Stages-gender-reassignment-surgery «'''عمل تغییر جنسیت مراحل، هزینه ها و مراقبت های بعد از عمل'''»، وبسایت رادینا سلامت.]</ref>
= آمار تغییر جنسیت در ایران =
= آمار تغییر جنسیت در ایران =
طبق نظر برخی پژوهشگران با توجه به مراجعه برخی به خارج از کشور برای عمل جراحی و عدم تمایل به آشکارسازی برخی از کسانی که تغییر جنسیت داده‌اند، دستیابی به آمار دقیق از افراد تغییر جنسیت داده دشوار است. با این وجود حدود هفت هزار نفر در ایران تغییر جنسیت انجام داده اند و طبق برآوردهای تقریبی موجود در هر صد هزار نفر بین چهار تا هفت نفر ممکن است ترنس باشند.<ref>[https://ofoghhawzah.ir/?nid=831&pid=3&type=1 «تغییر جنسیت و چالش های آن»، هفته نامه افق حوزه.]</ref>
طبق نظر برخی پژوهشگران با توجه به مراجعه برخی به خارج از کشور برای عمل جراحی و عدم تمایل به آشکارسازی برخی از کسانی که تغییر جنسیت داده‌اند، دستیابی به آمار دقیق از افراد تغییر جنسیت داده دشوار است. با این وجود حدود هفت هزار نفر در ایران، عمل تغییر جنسیت را انجام داده‌اند و طبق برآوردهای تقریبی موجود در هر صد هزار نفر بین چهار تا هفت نفر ممکن است ترنس باشند.<ref>[https://ofoghhawzah.ir/?nid=831&pid=3&type=1 «تغییر جنسیت و چالش های آن»، هفته نامه افق حوزه.]</ref>
 
= حمایت از تغییر جنسیت در ایران =
روزنامه بریتانیایی گاردین در 27 جولای 2005م با ارائه گزارشی از وضعیت تغییر جنسیت در ایران، جمهوری اسلامی را در مسیر رهبری جهانی برای تغییر جنسیت توصیف کرده و ایران را جهنم هم جنس‌گرایان و بهشت ترنس‌های متقاضی عمل تائید جنسیت نامیده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401082819602/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA «ایران؛ بهشت «تِرَنس‌های» متقاضی عمل تایید جنسیت»، وب‌سایت خبرگزاری ایسنا.]</ref>
 
علاوه بر حمایت قانونی در قالب پذیرش، رسیدگی و تجویز و انجام عمل تغییر جنسیت در زیرمجموعه‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران در مواردی حمایت‌های مالی نیز در این زمینه انجام می شود. علاوه بر اینکه هزینه این عمل در مقایسه با حتی کشورهای اروپایی پایین‌تر است. از این جهت، سالانه تعداد قابل توجهی از ترنس‌ها برای تغییر جنسیت به ایران سفر می‌کنند. این در حالی است که در بسیاری از کشورهای اسلامی اساساً ترنس‌ها به رسمیت شناخته نمی‌شوند.  <ref>[https://www.isna.ir/news/1401082819602/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA «'''ایران؛ بهشت «تِرَنس‌های» متقاضی عمل تایید جنسیت'''»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>


= حمایت از تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">به طور جدی نیاز به بازنویسی دارد. پالایش خوبی از متن منبع نشده است و گویا نقل قول مستقیم است. </ref> =
برخی از سازمان‌های رسمی بخشی از هزینه‌های عمل تغییر جنسیت را تامین می‌کنند. سازمان بهزیستی و سازمان‌های بیمه‌گر از این جمله‌اند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/216068/%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AE%D8%B1%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF «بالاخره بیمه ها هزینه جراحی افراد متقاضی تغییر جنسیت را پذیرفتند»، وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref>کمیته امداد امام خمینی هم به برخی افراد واجد شرایط وام بدون بهره می‌دهد. برخی افراد مشهور و سمن‌ها نیز در این زمینه فعال بوده و حامی ترنس‌ها بوده‌اند. از افراد مشهور در این زمینه می‌توان بهنوش بختیاری را نام برد. وی از سال 1394ش و به صورت رسمی و علنی در فضای مجازی و حقیقی از آنها حمایت کرد و با انجام مصاحبه و انتشار آن در صفحه شخصی خود،  سال‌ها در این زمینه فعال بود.<ref>[https://ana.ir/fa/news/21500/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D8%B3%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 «'''اعلام حمایت بهنوش بختیاری از «ترانس سکشوال‌ها'''»، خبرگزاری آنا.]</ref> با وجود این، وی پس از چند سال حمایت در سال 1404ش با انتشار یک استوری به یکباره منکر وجود ترنس‌ها شد و ادعا کرد آدم‌ها یا زن هستند یا مرد و از اینکه چند سالی را صرف حمایت از این قشر کرده، ابراز پشیمانی کرد.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-10/1671957-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «بهنوش بختیاری: ترنس وجود ندارد!»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>
حمایت قانونی و مالی خوبی از ترنس ها در ایران وجود دارد. گذشته از وجود مجوز قانونی برای تغییر جنسیت در ایران، هزینه این عمل در مقایسه با حتی کشورهای اروپایی پایین تر است. از این جهت، سالانه تعداد قابل توجهی از ترنس ها برای تغییر جنسیت به ایران سفر می کنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401082819602/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA «'''ایران؛ بهشت «تِرَنس‌های» متقاضی عمل تایید جنسیت'''»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>


برخی افراد مشهور و سمن ها نیز در این زمینه فعال بوده و هستند. از افراد مشهور در این زمینه می توان بهنوش بختیاری را نام برد. وی از سال 1394ش و به صورت رسمی و علنی در فضای مجازی و حقیقی از آنها حمایت کرد و با انجام مصاحبه و انتشار آن در صفحه شخصی خود،  سال ها در این زمینه فعال بود.<ref>[https://ana.ir/fa/news/21500/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D8%B3%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 «'''اعلام حمایت بهنوش بختیاری از «ترانس سکشوال‌ها'''»، خبرگزاری آنا.]</ref> با وجود این، وی پس از چند سال حمایت از ترنس ها در سال 1404ش با انتشار یک استوری به یکبار منکر وجود ترنس ها شد و ادعا کرد آدم ها یا زن هستند یا مرد و از اینکه چند سالی را صرف حمایت از این قشر کرد ابراز پشیمانی کرد.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-10/1671957-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «بهنوش بختیاری: ترنس وجود ندارد!»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}