فحشا: تفاوت میان نسخهها
ابرابزار |
|||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
فحشاء واژهای عربی از ریشهٔ فحش است و در لغت به رفتار یا گفتاری گفته میشود که زشتی آن آشکار و بسیار شدید<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، 1412ق، ج1، ص626.</ref><ref> مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، 1368ش، ج9، ص35.</ref> و خارج از حد اعتدال باشد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10299/1/418/ | فحشاء واژهای عربی از ریشهٔ فحش است و در لغت به رفتار یا گفتاری گفته میشود که زشتی آن آشکار و بسیار شدید<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، 1412ق، ج1، ص626.</ref><ref>مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، 1368ش، ج9، ص35.</ref> و خارج از حد اعتدال باشد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10299/1/418/الْفَحْشآءِ مکارم شیرازی، لغات در تفسیر نمونه، 1387ش، ج 1، ص 418.]</ref> فحش دادن نیز از همین ریشه گرفته شده و به کاربرد الفاظ و عبارات صریح برای بیان امور زشت و قبیح گفته میشود.<ref>[https://www.porseman.com/!191230 «فحش به شوخی»، وبسایت پرسمان.]</ref> | ||
در کاربرد رایج زبان فارسی، فحشا به رفتارها یا [[رابطه جنسی|روابط جنسیای]] گفته میشود که بر اساس هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی نامشروع یا ناپسند تلقی میشوند و رفتارهایی مانند [[زنا]]، [[قوادی]] و دیگر جرایم جنسی را دربر میگیرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/304808 مولوی گنجه، نگاهی به پدیده فحشا»، 1384ش، ص4.]</ref> این واژه در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، گاه برای اشاره به [[روسپیگری|تنفروشی]]،<ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=42112 بختیاری، «روسپیگری (فحشا) Prostitution»، وبسایت پژوهه.]</ref><ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2375802 صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپیگری»، 1404ش، ص423.]</ref> [[تجارت جنسی]]<ref>[https://shouba.ir/ | در کاربرد رایج زبان فارسی، فحشا به رفتارها یا [[رابطه جنسی|روابط جنسیای]] گفته میشود که بر اساس هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی نامشروع یا ناپسند تلقی میشوند و رفتارهایی مانند [[زنا]]، [[قوادی]] و دیگر جرایم جنسی را دربر میگیرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/304808 مولوی گنجه، نگاهی به پدیده فحشا»، 1384ش، ص4.]</ref> این واژه در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، گاه برای اشاره به [[روسپیگری|تنفروشی]]،<ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=42112 بختیاری، «روسپیگری (فحشا) Prostitution»، وبسایت پژوهه.]</ref><ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2375802 صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپیگری»، 1404ش، ص423.]</ref> [[تجارت جنسی]]<ref>[https://shouba.ir/بررسی-آماری-فحشا-و-تجارت-جنسی-در-مصر؛-آم/ هلال، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزهای از محرومیتهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وبسایت شعوبا.]</ref> و در برخی منابع، [[صنعت سکس]] نیز بهکار رفته است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطایی، «فمینیسم و روسپیگری»، 1384ش.]</ref> در زبان عربی و در برخی کاربردهای فارسی، فاحشه نیز به زنی که مرتکب زنا شده است گفته میشود.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/80476 «بدحجابی و فحشا»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.]</ref> | ||
== فحشا در قرآن == | == فحشا در قرآن == | ||
در قرآن، فحشاء و صورتهای همریشهٔ آن با معانی متفاوتی بهکار رفتهاند. در برخی موارد، معنایی عام دارد و به اعمال بسیار زشت و ناپسند اشاره میکند.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، | در قرآن، فحشاء و صورتهای همریشهٔ آن با معانی متفاوتی بهکار رفتهاند. در برخی موارد، معنایی عام دارد و به اعمال بسیار زشت و ناپسند اشاره میکند.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معناشناسی واژه فاحشه از منظر تفاسیر»، 1389ش، ص123.]</ref> برای نمونه، در آیهٔ ۳۳ سورهٔ اعراف، فواحش در کنار گناه، ستم و [[شرک به خدا|شرک]] از جمله اموری دانسته شده است که خداوند آنها را حرام کرده است.<ref>[https://kq.meybod.ac.ir/article_3329_ac8cd1808dc30460a81cab1b0e6652fa.pdf ریاحی و دیگران، «تحلیل مؤلفههای مفهوم فاحشه در قرآن کر یم با واکاوی ریشهشناسی تار یخی و روابط همنشینی»، 1402ش، ص14.]</ref> در آیه ۲۶۸ [[سوره بقره]]، به معنای بخل و ترک انفاق، آمده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10299/1/418/الْفَحْشآءِ مکارم شیرازی، لغات در تفسیر نمونه، 1387ش، ج 1، ص 418.]</ref> در برخی آیات، فاحشه برای اشاره به رفتار جنسی مشخص بهکار رفته است؛ مانند زنا، [[لواط]] و [[ازدواج با همسر پدر]].<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معناشناسی واژه فاحشه از منظر تفاسیر»، 1389ش، ص123.]</ref> برخی معتقدند کاربرد غالب این واژه در قرآن ناظر به [[انحرافات جنسی]]،<ref>[https://www.tebyan.net/news/183279/منظور-از-اشاعه-فحشا-در-قرآن «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وبسایت تبیان.]</ref> بهویژه زنا و لواط است.<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/1/527/فحشا مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، ج1، ص527.]</ref> | ||
در آیهٔ ۱۵۱ سورهٔ انعام نیز از فواحش که شامل امور آشکار و پنهان است، نهی شده است.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، | در آیهٔ ۱۵۱ سورهٔ انعام نیز از فواحش که شامل امور آشکار و پنهان است، نهی شده است.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معناشناسی واژه فاحشه از منظر تفاسیر»، 1389ش، ص112.]</ref> همچنین در آیهٔ ۱۹ سورهٔ نور، [[اشاعه فاحشه|اشاعهٔ فاحشه]] در میان مؤمنان نکوهش شده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1611998043-1036099-84.pdf طاهریپور، «واکاوی آیه اشاعه فحشا و شمول آن نسبت به مصادیق نوپدید»، 1398ش، ص222.]</ref> از سوی دیگر در ادبیات قرآن، نماز عامل دوری و پرهیز از فحشا معرفی شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/116312/نماز،_بازدارنده_از_زشتی_ها_و_منکرات «نماز، بازدارنده از زشتیها و منکرات»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
==پانویس== | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | == منابع == | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
*«بدحجابی و فحشا»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: | * «بدحجابی و فحشا»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آبان ۱۳۹۱ش. | ||
* بختیاری، مهدی، «روسپیگری (فحشا) Prostitution»، وبسایت پژوهه، تاریخ درج مطلب: | * بختیاری، مهدی، «روسپیگری (فحشا) Prostitution»، وبسایت پژوهه، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آبان ۱۳۹۳ش. | ||
* راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، دمشق-بیروت، دارالقلم، | * راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، دمشق-بیروت، دارالقلم، ۱۴۱۲ق. | ||
*ریاحی، حدیث و همکاران، «تحلیل مؤلفههای مفهوم فاحشه در قرآن کر یم با واکاوی ر یشهشناسی تار یخی و روابط همنشینی»، دو فصلنامه کتاب قیم، شماره | * ریاحی، حدیث و همکاران، «تحلیل مؤلفههای مفهوم فاحشه در قرآن کر یم با واکاوی ر یشهشناسی تار یخی و روابط همنشینی»، دو فصلنامه کتاب قیم، شماره ۲۹، ۱۴۰۲ش. | ||
*سیدکریمی، سید عباس، | * سیدکریمی، سید عباس، «معناشناسی واژه فاحشه از منظر تفاسیر»، فصلنامه تخصصی تفسیر، علوم قرآن وحدیث، شماره پنجم و ششم، ۱۳۸۹ش. | ||
* صبوری، فریبا و فرزانه صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپیگری»، فصلنامه مطالعات | * صبوری، فریبا و فرزانه صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپیگری»، فصلنامه مطالعات روانشناسی و تربیتی، شماره ۱۰۳، ۱۴۰۴ش. | ||
* طاهریپور، زهرا، «واکاوی آیه اشاعه فحشا و شمول آن نسبت به مصادیق نوپدید»، مجله پژوهش دینی، شماره | * طاهریپور، زهرا، «واکاوی آیه اشاعه فحشا و شمول آن نسبت به مصادیق نوپدید»، مجله پژوهش دینی، شماره ۳۹، ۱۳۹۸ش. | ||
*«فحش به شوخی»، وبسایت پرسمان، تاریخ درج مطلب: | * «فحش به شوخی»، وبسایت پرسمان، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۰ش. | ||
*مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، | * مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۶۸ش. | ||
* مکارم شیرازی، ناصر، لغات در | * مکارم شیرازی، ناصر، لغات در تفسیر نمونه، قم، انتشارات امام علی بن ابی طالب علیه السلام، ۱۳۸۷ش. | ||
* مکنون ثریا و زهره عطایی، «فمینیسم و روسپیگری»، مجله مطالعات راهبردی زنان، شماره | * مکنون ثریا و زهره عطایی، «فمینیسم و روسپیگری»، مجله مطالعات راهبردی زنان، شماره ۲۸، ۱۳۸۴ش. | ||
* «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وبسایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مهر ۱۳۹۰ش. | * «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وبسایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مهر ۱۳۹۰ش. | ||
* مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، قم، مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، | * مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، قم، مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، ۱۳۸۲ش. | ||
* مولوی گنجه، سجاد، «نگاهی به پدیده فحشا»، نشریه اصلاح و تربیت، شماره | * مولوی گنجه، سجاد، «نگاهی به پدیده فحشا»، نشریه اصلاح و تربیت، شماره ۴۲، ۱۳۸۴ش. | ||
* «نماز، بازدارنده از | * «نماز، بازدارنده از زشتیها و منکرات»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۲ فروردین ۱۳۹۸ش. | ||
* هلال، ابراهیم، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزهای از محرومیتهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وبسایت شعوبا، تاریخ درج مطلب: ۱۶ خرداد ۱۴۰۱ش. | * هلال، ابراهیم، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزهای از محرومیتهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وبسایت شعوبا، تاریخ درج مطلب: ۱۶ خرداد ۱۴۰۱ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۴۶
فحشا؛ رفتار یا گفتاری که زشتی آن آشکار است.
فحشا به رفتار یا گفتاری گفته میشود که بر پایه هنجارهای اخلاقی، عرفی، دینی یا حقوقی ناپسند یا نامشروع تلقی میشوند. این واژه در قرآن کاربردهای متنوعی دارد و گاه بهصورت عام برای اعمال بسیار ناپسند و گاه برای برخی رفتارهای جنسی مانند زنا و لواط بهکار رفته است. در فارسی معاصر، فحشا بیشتر برای اشاره به رفتارها و روابط جنسی نامشروع یا ناپسند، از جمله تنفروشی و برخی اشکال تجارت جنسی، استفاده میشود.
مفهومشناسی
فحشاء واژهای عربی از ریشهٔ فحش است و در لغت به رفتار یا گفتاری گفته میشود که زشتی آن آشکار و بسیار شدید[۱][۲] و خارج از حد اعتدال باشد.[۳] فحش دادن نیز از همین ریشه گرفته شده و به کاربرد الفاظ و عبارات صریح برای بیان امور زشت و قبیح گفته میشود.[۴]
در کاربرد رایج زبان فارسی، فحشا به رفتارها یا روابط جنسیای گفته میشود که بر اساس هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی نامشروع یا ناپسند تلقی میشوند و رفتارهایی مانند زنا، قوادی و دیگر جرایم جنسی را دربر میگیرد.[۵] این واژه در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، گاه برای اشاره به تنفروشی،[۶][۷] تجارت جنسی[۸] و در برخی منابع، صنعت سکس نیز بهکار رفته است.[۹] در زبان عربی و در برخی کاربردهای فارسی، فاحشه نیز به زنی که مرتکب زنا شده است گفته میشود.[۱۰]
فحشا در قرآن
در قرآن، فحشاء و صورتهای همریشهٔ آن با معانی متفاوتی بهکار رفتهاند. در برخی موارد، معنایی عام دارد و به اعمال بسیار زشت و ناپسند اشاره میکند.[۱۱] برای نمونه، در آیهٔ ۳۳ سورهٔ اعراف، فواحش در کنار گناه، ستم و شرک از جمله اموری دانسته شده است که خداوند آنها را حرام کرده است.[۱۲] در آیه ۲۶۸ سوره بقره، به معنای بخل و ترک انفاق، آمده است.[۱۳] در برخی آیات، فاحشه برای اشاره به رفتار جنسی مشخص بهکار رفته است؛ مانند زنا، لواط و ازدواج با همسر پدر.[۱۴] برخی معتقدند کاربرد غالب این واژه در قرآن ناظر به انحرافات جنسی،[۱۵] بهویژه زنا و لواط است.[۱۶]
در آیهٔ ۱۵۱ سورهٔ انعام نیز از فواحش که شامل امور آشکار و پنهان است، نهی شده است.[۱۷] همچنین در آیهٔ ۱۹ سورهٔ نور، اشاعهٔ فاحشه در میان مؤمنان نکوهش شده است.[۱۸] از سوی دیگر در ادبیات قرآن، نماز عامل دوری و پرهیز از فحشا معرفی شده است.[۱۹]
پانویس
- ↑ راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، 1412ق، ج1، ص626.
- ↑ مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، 1368ش، ج9، ص35.
- ↑ مکارم شیرازی، لغات در تفسیر نمونه، 1387ش، ج 1، ص 418.
- ↑ «فحش به شوخی»، وبسایت پرسمان.
- ↑ مولوی گنجه، نگاهی به پدیده فحشا»، 1384ش، ص4.
- ↑ بختیاری، «روسپیگری (فحشا) Prostitution»، وبسایت پژوهه.
- ↑ صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپیگری»، 1404ش، ص423.
- ↑ هلال، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزهای از محرومیتهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وبسایت شعوبا.
- ↑ مکنون و عطایی، «فمینیسم و روسپیگری»، 1384ش.
- ↑ «بدحجابی و فحشا»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.
- ↑ سیدکریمی، «معناشناسی واژه فاحشه از منظر تفاسیر»، 1389ش، ص123.
- ↑ ریاحی و دیگران، «تحلیل مؤلفههای مفهوم فاحشه در قرآن کر یم با واکاوی ریشهشناسی تار یخی و روابط همنشینی»، 1402ش، ص14.
- ↑ مکارم شیرازی، لغات در تفسیر نمونه، 1387ش، ج 1، ص 418.
- ↑ سیدکریمی، «معناشناسی واژه فاحشه از منظر تفاسیر»، 1389ش، ص123.
- ↑ «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وبسایت تبیان.
- ↑ مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، ج1، ص527.
- ↑ سیدکریمی، «معناشناسی واژه فاحشه از منظر تفاسیر»، 1389ش، ص112.
- ↑ طاهریپور، «واکاوی آیه اشاعه فحشا و شمول آن نسبت به مصادیق نوپدید»، 1398ش، ص222.
- ↑ «نماز، بازدارنده از زشتیها و منکرات»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
منابع
- «بدحجابی و فحشا»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آبان ۱۳۹۱ش.
- بختیاری، مهدی، «روسپیگری (فحشا) Prostitution»، وبسایت پژوهه، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آبان ۱۳۹۳ش.
- راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، دمشق-بیروت، دارالقلم، ۱۴۱۲ق.
- ریاحی، حدیث و همکاران، «تحلیل مؤلفههای مفهوم فاحشه در قرآن کر یم با واکاوی ر یشهشناسی تار یخی و روابط همنشینی»، دو فصلنامه کتاب قیم، شماره ۲۹، ۱۴۰۲ش.
- سیدکریمی، سید عباس، «معناشناسی واژه فاحشه از منظر تفاسیر»، فصلنامه تخصصی تفسیر، علوم قرآن وحدیث، شماره پنجم و ششم، ۱۳۸۹ش.
- صبوری، فریبا و فرزانه صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپیگری»، فصلنامه مطالعات روانشناسی و تربیتی، شماره ۱۰۳، ۱۴۰۴ش.
- طاهریپور، زهرا، «واکاوی آیه اشاعه فحشا و شمول آن نسبت به مصادیق نوپدید»، مجله پژوهش دینی، شماره ۳۹، ۱۳۹۸ش.
- «فحش به شوخی»، وبسایت پرسمان، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۰ش.
- مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۶۸ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، لغات در تفسیر نمونه، قم، انتشارات امام علی بن ابی طالب علیه السلام، ۱۳۸۷ش.
- مکنون ثریا و زهره عطایی، «فمینیسم و روسپیگری»، مجله مطالعات راهبردی زنان، شماره ۲۸، ۱۳۸۴ش.
- «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وبسایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مهر ۱۳۹۰ش.
- مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، قم، مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، ۱۳۸۲ش.
- مولوی گنجه، سجاد، «نگاهی به پدیده فحشا»، نشریه اصلاح و تربیت، شماره ۴۲، ۱۳۸۴ش.
- «نماز، بازدارنده از زشتیها و منکرات»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۲ فروردین ۱۳۹۸ش.
- هلال، ابراهیم، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزهای از محرومیتهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وبسایت شعوبا، تاریخ درج مطلب: ۱۶ خرداد ۱۴۰۱ش.