بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
ایونلی فاکس کلر<ref>Evelyn Fox Keller.</ref> فیزیکدان، نویسنده و فمینیست آمریکایی  
ایونلی فاکس کلر<ref>Evelyn Fox Keller.</ref> فیزیکدان، نویسنده و فمینیست آمریکایی.


ایونلی فاکس کلر در حال حاضر  استاد بازنشسته تاریخ و فلسفه علم در موسسه فناوری ماساچوست است. کار اولیه کلر در تقاطع فیزیک و زیست شناسی متمرکز بود. تحقیقات بعدی او بر تاریخ و فلسفه زیست شناسی مدرن و [[جنسیت]] و علم متمرکز شده است.
ایونلی فاکس کلر در حال حاضر  استاد بازنشسته تاریخ و فلسفه علم در موسسه فناوری ماساچوست است. کار اولیه کلر در تقاطع فیزیک و زیست شناسی متمرکز بود. تحقیقات بعدی او بر تاریخ و فلسفه زیست شناسی مدرن و [[جنسیت]] و علم متمرکز شده است.
== زندگی نامه ==
== زندگی نامه ==
ایونلی فاکس کلر در جکسون هایتز، کویینز از والدین یهودی مهاجر از روسیه به دنیا آمد و در وودساید، کویینز بزرگ شد.<ref>[https://www.nytimes.com/2005/04/12/science/theorist-drawn-into-debate-that-will-not-go-away.html Dean, Cornelia, "Theorist Drawn Into Debate 'That Will Not Go Away'", ''The New York Times'',] </ref> او در ۱۹۵۷م مدرک کارشناسی خود را در فیزیک از دانشگاه براندایس دریافت کرد و سپس مطالعاتش را در فیزیک نظری در دانشگاه هاروارد ادامه داد و در ۱۹۶۳م با اخذ مدرک دکترا فارغ‌التحصیل شد. علاقه‌او به زیست‌شناسی مولکولی در حین تکمیل رساله دکترایش و طی بازدیدی از آزمایشگاه کولد اسپرینگ هاربر در او شکل گرفت. کلر در دانشگاه‌های نورث ایسترن، کرنل، مریلند، نورث وسترن، پرینستون، دانشگاه ایالتی نیویورک در پورچیس، دانشگاه نیویورک و همچنین در بخش رتوریک دانشگاه کالیفرنیا، برکلی تدریس کرده است.<ref>[http://web.mit.edu/newsoffice/1992/keller-0715.html "Evelyn Fox Keller To Join STS Faculty". ''MIT News''. Massachusetts Institute of Technology. 15 July 1992. Retrieved 7 February 2013.]</ref> کار اولیه او در علم با تشویق برادرش موریس سانفورد فاکس همراه بود.<ref>[http://www.methodquarterly.com/2014/11/conversations-with-evelyn-fox-keller/ Keller, Evelyn Fox. (2014). "Conversations with Evelyn Fox Keller". Method Quarterly: Science in the Making.]</ref>
ایونلی فاکس کلر در «جکسون هایتز کویینز» از والدین یهودی مهاجر از روسیه به دنیا آمد و در «وودساید کویینز» بزرگ شد.<ref>[https://www.nytimes.com/2005/04/12/science/theorist-drawn-into-debate-that-will-not-go-away.html Dean, Cornelia, "Theorist Drawn Into Debate 'That Will Not Go Away'", ''The New York Times'',] </ref> او در ۱۹۵۷م مدرک کارشناسی خود را در فیزیک از دانشگاه براندایس دریافت کرد و سپس مطالعاتش را در فیزیک نظری در دانشگاه هاروارد ادامه داد و در ۱۹۶۳م با اخذ مدرک دکترا فارغ‌التحصیل شد. علاقه‌او به زیست‌شناسی مولکولی در حین تکمیل رساله دکترایش و طی بازدیدی از آزمایشگاه کولد اسپرینگ هاربر در او شکل گرفت. کلر در دانشگاه‌های نورث ایسترن، کرنل، مریلند، نورث وسترن، پرینستون، دانشگاه ایالتی نیویورک در پورچیس، دانشگاه نیویورک و همچنین در بخش رتوریک دانشگاه کالیفرنیا، برکلی تدریس کرده است.<ref>[http://web.mit.edu/newsoffice/1992/keller-0715.html "Evelyn Fox Keller To Join STS Faculty". ''MIT News''. Massachusetts Institute of Technology. 15 July 1992. Retrieved 7 February 2013.]</ref> کار اولیه او در علم با تشویق برادرش موریس سانفورد فاکس همراه بود.<ref>[http://www.methodquarterly.com/2014/11/conversations-with-evelyn-fox-keller/ Keller, Evelyn Fox. (2014). "Conversations with Evelyn Fox Keller". Method Quarterly: Science in the Making.]</ref>


وی در ۲۰۰۷م در هیئت مشورتی ایالات متحده سازمان FFIPP (استادان برای صلح اسرائیلی-فلسطینی - آمریکا) عضویت داشت. این شبکه‌ای متشکل از اساتید و دانشجویان فلسطینی، اسرائیلی و بین‌المللی است که برای پایان‌دادن به اشغال سرزمین‌های فلسطینی توسط اسرائیل و تحقق صلح عادلانه فعالیت می‌کند.<ref>[https://web.archive.org/web/20130123054650/http://www.ffipp.org/about_us "Who is FFIPP – Faculty For Israeli-Palestinian Peace". Faculty For Israeli-Palestinian Peace.]</ref> ایونلی فاکس کلر در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۳ در کمبریج، ماساچوست در سن ۸۷ سالگی درگذشت.
وی در ۲۰۰۷م در هیئت مشورتی ایالات متحده سازمان FFIPP (استادان برای صلح اسرائیلی-فلسطینی - آمریکا) عضویت داشت. این شبکه‌ای متشکل از اساتید و دانشجویان فلسطینی، اسرائیلی و بین‌المللی است که برای پایان‌دادن به اشغال سرزمین‌های فلسطینی توسط اسرائیل و تحقق صلح عادلانه فعالیت می‌کند.<ref>[https://web.archive.org/web/20130123054650/http://www.ffipp.org/about_us "Who is FFIPP – Faculty For Israeli-Palestinian Peace". Faculty For Israeli-Palestinian Peace.]</ref> ایونلی فاکس کلر در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۳ در کمبریج، ماساچوست در سن ۸۷ سالگی درگذشت.<ref>[https://www.nytimes.com/2023/09/30/science/evelyn-fox-keller-dead.html Risen, Clay (30 September 2023). "Evelyn Fox Keller, Who Turned a Feminist Lens on Science,] </ref>
 
=== فعالیت‌های علمی ===
اِولین فاکس کِلِر فعالیت خود را به عنوان منتقد فمینیست علم با تدریس اولین دوره مطالعات زنان در سال ۱۹۷۴ و ارائه یک سلسله سخنرانی‌های شخصی و تأثیرگذار درباره تجربه زیستۀ خود به عنوان یک زن در علم آغاز کرد. او با تألیف مقاله‌ای کلیدی در کتاب «خوانش جنسیت و علم» و انجام پژوهش‌های تاریخی عمیق، به تحلیل ریشه‌های تصویرسازی جنسیتی از طبیعت در انقلاب علمی پرداخت. فعالیت بعدی او معطوف به نقد حوزه‌های خاص علمی مانند ژنتیک جمعیت و اکولوژی ریاضی از این منظر بود. در مراحل بعدی کار خود، در کتاب «معنا بخشیدن به زندگی» به بررسی فلسفی نقش مدل‌ها، استعاره‌ها و ماشین‌ها در تبیین زیست‌شناسی تکاملی پرداخت و موضع «کثرت‌گرایی تبیینی» را تبلیغ کرد.


== دیدگاه‌ها ==
== دیدگاه‌ها ==
یکی از افرد موثر در معرفت‌شناسی فمینیستی، ایونلی فاکس کلر است که با [[سوزان بوردو]] و [[سندرا هاردینگ]] همنظر هستند. معرفت‌شناسی معاصر که پایه اساسی علوم تجربی است، بر تمایز قاطع میان عالِم و عالَم یا ذهن و طبیعت و به دیگر سخن میان فاعل شناسایی و متعلق آن تأکید می‌ورزد. این تفکیک که از ویژگی‌های بنیادی معرفت‌شناسی مدرن است، در دوره‌های ماقبل مدرن وجود نداشته است. زیرا اندیشه‌های حاکم بر دوران پیش از مدرن، جهان را یک ارگانیسم زنده پنداشته و انسان جزئی از این ارگانیسم تلقی می‌شده است. در نتیجه چنین تفکری جهان به صورت روحانی و معنادار درک می‌شد. در حالی که این تصویر در دوران مدرن دگرگون گشت.
ایونلی فاکس کلر معتقد بود که علم مدرن در بستری تاریخی شکل گرفت که طبیعت را با صفاتی زنانه و منفعل تصویر کرد تا مشروعیت سلطۀ مردانه بر آن را فراهم کند. او استدلال می‌کند که این استعاره‌های جنسیتی در گفتمان علمی نفوذ پایدار یافته‌ است تا جایی که حتی در زیست‌شناسی تکاملی مدرن، دوگانۀ حوزه عمومی (مردانه/رقابتی) و خصوصی (زنانه/همکارانه) بر مدل‌سازی‌ها تأثیر گذاشته است. به باور او، مدل‌های مسلط در ژنتیک جمعیت با تمرکز افراطی بر «فرد» به مثابۀ واحد بنیادین، واقعیت پیچیدۀ تولیدمثل جنسی و تفاوت را حذف می‌کنند. کِلِر این فردگرایی را متأثر از ایدئولوژی لیبرال غرب می‌داند و در نهایت، با انکار وجود یک شیوۀ واحد برای تبیین علمی، از «کثرت‌گرایی تبیینی» دفاع می‌کند. او تاریخ علم را آزمایشگاهی برای نشان‌دادن تعامل شکل‌دهندۀ نظریه با عوامل زبانی، تکنولوژیک و سیاسی می‌داند و معتقد است زن دانشمند برای همسازی با تصویر مردانه از عالم، ممکن است مجبور به یک «عدم شناسایی رادیکال» از هویت خود شود.
 
بر اساس اندیشه مدرن، اولاً جهان متشکل از موجودات بی‌جان و عاری از شعور است و ثانیاً فاصله‌ای عمیق میان انسان به عنوان موجود درک کننده و فاعل شناسا و موجودات دیگر به عنوان متعلق شناسایی وجود دارد. و به همین خاطر دخالت دادن عواطف در فرایند حصول معرفت، انسان را از دست‌یابی به معرفت صحیح ناکام خواهد گذاشت. بنابراین جهت وصول به عینیت در فهم باید تا آن‌جا که می‌توان عقل را از عواطف پالایش نمود و از هرگونه تأثیرپذیری بر کنار داشت. که در علوم تجربی این تلاش انجام شد. معرفت‌شناسی دوران مدرن مدعی است که ابژکتیو بوده و به لحاظ ارزشی بی‌طرف است؛ یعنی رویکردی غیرجانب‌دارانه به متعلق شناسایی دارد. بنابراین تفکیک میان فاعل شناسایی و متعلق شناسایی و همین طور عینیت در معرفت، یعنی به لحاظ ارزشی بی‌طرف بودن و دخالت ندادن ویژگی‌های روانی و عاطفی فاعل شناسایی در حصول معرفت از عناصر برجسته معرفت‌شناسی معاصر است.  


بنا بر نظر [[سیمون دوبوار]] در جنس دوم، فعالیت مرد برای غلبه بر نیروهای آشفته حیات، هم طبیعت را به انقیاد خود دراورده است و هم [[زن]] را؛ چرا که نخستین یونانیان، قدرت آبستنی زن را مرتبط با نیروی زایش طبیعت می‌دانستند. همان‌طور که افلاطون گفته است زن مقلد زمین است. بوردو با تمرکز بر دکارت، از «اضطراب دکارتی» سخن گفته است؛ به این معنا که دغدغه دکارتی برای تأمین عقلانیت و عینیت، با تأکید بر بی‌طرفی، انتزاع و استقلال رأی همراه بوده است. این مفاهیم ملازم با عقلایت و عینیت رنگ و بوی مردانه داشته‌اند، چرا که [[زنان]] را با خصوصیاتی چون جانب‌داری عاطفی در مقابل بی‌طرفی، توجه به جزئیات در مقابل انتزاع، و وابستگی در مقابل استقلال و استقلال رأی باز شناسانده‌اند.
=== نقد دیدگاه‌ها ===
نظریات کِلِر با انتقادات متعددی روبه‌رو شده‌است. منتقدانی مانند آن هینبر کوبلیتز استدلال می‌کنند که تحلیل او تنوع چشمگیر موقعیت زنان در علوم را در فرهنگ‌ها و دوره‌های تاریخی مختلف نادیده می‌گیرد و بسیار کلی و محدود به بستر غرب است. برخی از دانشمندان زن در رشته‌های دقیقه، مانند فیزیکدان ماری بت روسکای، نگران هستند که تأکید رادیکال کِلِر بر ذات جنسیت‌زدۀ علم و ضرورت «عدم شناسایی» ممکن است انگیزۀ عملی زنان برای ورود به عرصۀ علم را تضعیف کند. این منتقدان بر تمایز بین نقد گفتمان علم و تحلیل موانع نهادی و ساختاری برای حرفه‌ای شدن زنان تأکید دارند و برخی از اظهارات کِلِر را به ذات‌انگاری نوین تفاوت‌های جنسی متهم می‌کنند. در کل، مجادلۀ حول کار او تفاوت بنیادین بین پروژۀ افزایش حضور زنان در علم و پروژۀ نقد فلسفی-تاریخی ماهیت علم را برجسته ساخته است.


== نقد ==
== نقد ==
خط ۴۹: خط ۵۱:
*Keller, Evelyn Fox. (2014). "Conversations with Evelyn Fox Keller". Method Quarterly: Science in the Making.
*Keller, Evelyn Fox. (2014). "Conversations with Evelyn Fox Keller". Method Quarterly: Science in the Making.
*"Who is FFIPP – Faculty For Israeli-Palestinian Peace". Faculty For Israeli-Palestinian Peace. 2 December 2007. Archived from the original on 23 January 2013. Retrieved 1 January 2013.
*"Who is FFIPP – Faculty For Israeli-Palestinian Peace". Faculty For Israeli-Palestinian Peace. 2 December 2007. Archived from the original on 23 January 2013. Retrieved 1 January 2013.
*Risen, Clay (30 September 2023). "Evelyn Fox Keller, Who Turned a Feminist Lens on Science, Dies at 87". ''The New York Times''. Retrieved 8 October 2023.