بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
برای ملا خلیل ویژگیهای مختلفی ذکر کردهاند از جمله: خوشنامی، دارای اعتبار، شخصیتی توانا و قابل ستایش، فردی ساده و درویش مسلک و شهادتطلب.<ref>[https://dana.ir/news/1091945.html/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D9%84%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%87-%D8%B1%DB%8C «آشنایی با ملا خلیل گورهمهری»، شبکه اطلاعرسانی راه دانا.]</ref> | برای ملا خلیل ویژگیهای مختلفی ذکر کردهاند از جمله: خوشنامی، دارای اعتبار، شخصیتی توانا و قابل ستایش، فردی ساده و درویش مسلک و شهادتطلب.<ref>[https://dana.ir/news/1091945.html/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D9%84%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%87-%D8%B1%DB%8C «آشنایی با ملا خلیل گورهمهری»، شبکه اطلاعرسانی راه دانا.]</ref> | ||
==زمینههای قیام== | ==زمینههای قیام== | ||
حکومت پهلوی برای نوسازی [[ایران]] در راستای همگونی با تمدن غرب، سیاست تغییر پوشش مردان و زنان ایرانی را در پیش گرفت؛ این سیاست که از آغاز تأسیس سلسلۀ [[پهلوی]] در [[ایران]] دنبال شد، از مهمترین برنامههای دولت رضاشاه در حوزۀ آداب و رسوم اجتماعی بود.<ref>هدایت، خاطرات و خطرات، ص37؛ مکی، تاریخ بیست ساله ایران، ج 6، ص282.</ref> این برنامه ابتدا برای کارکنان دولتی و سپس همۀ مردم اجرا شد.<ref>مشروح مذاکرات مجلس، دوره هفتم، جلسه پانزدهم؛ ضرقام بروجنی، دولتهای عصر مشروطیت، ص182.</ref> بر اساس اسناد بهجا مانده از نظمیههای سراسر کشور، مردم به غیر از اندکی از نخبگان غربگرا به این قانون تن ندادند. آنان این لباس را بدعت و خلاف شأن دانسته و در برابر آن مقاومت کردند.<ref>نوری اسفندیاری، رستاخیز ایران، دیلی میل، 2 ژوئیه 1929، ص467؛ کرونین، نوگرایی تحول و دیکتاتوری در ایران نظم نوین و مخالفانش (1306-1308/1927-1929)، ص188. </ref> در نقاط مختلف کشور از جمله [[قم]]، | حکومت پهلوی برای نوسازی [[ایران]] در راستای همگونی با تمدن غرب، سیاست تغییر پوشش مردان و [[زنان]] ایرانی را در پیش گرفت؛ این سیاست که از آغاز تأسیس سلسلۀ [[پهلوی]] در [[ایران]] دنبال شد، از مهمترین برنامههای دولت [[رضاشاه]] در حوزۀ آداب و رسوم اجتماعی بود.<ref>هدایت، خاطرات و خطرات، ص37؛ مکی، تاریخ بیست ساله ایران، ج 6، ص282.</ref> این برنامه ابتدا برای کارکنان دولتی و سپس همۀ مردم اجرا شد.<ref>مشروح مذاکرات مجلس، دوره هفتم، جلسه پانزدهم؛ ضرقام بروجنی، دولتهای عصر مشروطیت، ص182.</ref> بر اساس اسناد بهجا مانده از نظمیههای سراسر کشور، مردم به غیر از اندکی از نخبگان غربگرا به این قانون تن ندادند. آنان این لباس را [[بدعت]] و خلاف شأن دانسته و در برابر آن مقاومت کردند.<ref>نوری اسفندیاری، رستاخیز ایران، دیلی میل، 2 ژوئیه 1929، ص467؛ کرونین، نوگرایی تحول و دیکتاتوری در ایران نظم نوین و مخالفانش (1306-1308/1927-1929)، ص188. </ref> در نقاط مختلف کشور از جمله [[قم]]، [[جهرم]]، شهرهای مرزی [[کردستان]]، بنادر و دشتستان، اجرای این برنامه با مخالفتها و مقاومتهایی مواجه و منجر به کشته و زخمی شدن تعداد زیادی از مردم شد. | ||
<ref>تغییر لباس و کشف حجاب به روایت اسناد، ص44؛ جعفری، اسناد منتشر نشده از واقعه کشف حجاب در عصر رضاخان، ص44؛ صلاح، کشف حجاب؛ زمینهها، پیامدها و واکنشها، ص97-98.</ref> این اعتراضها در مناطق عشایرنشین، گستردهتر بود. کردهای طایفه منگور در استان [[آذربایجان غربی]] به رهبری ملا خلیل منگور از جمله این عشایر و اقوام بودند که در برابر اجرای این قانون مقاومت کردند.<ref>جعفری، اسناد منتشر نشده از واقعه کشف حجاب در عصر رضاخان، ص44.</ref> | <ref>تغییر لباس و کشف حجاب به روایت اسناد، ص44؛ جعفری، اسناد منتشر نشده از واقعه کشف حجاب در عصر رضاخان، ص44؛ صلاح، کشف حجاب؛ زمینهها، پیامدها و واکنشها، ص97-98.</ref> این اعتراضها در مناطق عشایرنشین، گستردهتر بود. کردهای طایفه منگور در استان [[آذربایجان غربی]] به رهبری ملا خلیل منگور از جمله این عشایر و اقوام بودند که در برابر اجرای این قانون مقاومت کردند.<ref>جعفری، اسناد منتشر نشده از واقعه کشف حجاب در عصر رضاخان، ص44.</ref> | ||
==قیام== | ==قیام== | ||
عشیرۀ منگور به قانون متحدالشکل کردن لباس و کلاه پهلوی اعتراض داشتند. ملا خلیل، خطاب به ایلات کُردنشین حکم جهاد صادر کرده و از آنها خواست برای مقاومت در برابر این دستور، سلاح و نیرو جمع کنند. رؤسای ایل منگور با ملا خلیل بیعت کردند و با قسم به [[قرآن]] و سوگندهای مذهبی و عشیرهای همبستگی خود را نشان دادند.<ref>افخمی، قیام ملاخلیل، ص9.</ref> ایلات مناطق ساوجبلاق، [[ارومیه]] و [[تبریز]] به سرعت درخواست او را اجابت کردند<ref>کرونین، نوگرایی تحول و دیکتاتوری در ایران نظم نوین و مخالفانش(1306-1308/1927-1929)، ص191.</ref> و در زمانی اندک، چند هزار تن از مردم در اطراف او جمع شدند.<ref>حکیمزاد، سردشت در آیینه اسناد تاریخی، ص17-14.</ref> <br> | عشیرۀ منگور به قانون متحدالشکل کردن لباس و کلاه پهلوی اعتراض داشتند. ملا خلیل، خطاب به ایلات کُردنشین حکم جهاد صادر کرده و از آنها خواست برای مقاومت در برابر این دستور، سلاح و نیرو جمع کنند. رؤسای ایل منگور با ملا خلیل بیعت کردند و با قسم به [[قرآن]] و سوگندهای مذهبی و عشیرهای همبستگی خود را نشان دادند.<ref>افخمی، قیام ملاخلیل، ص9.</ref> ایلات مناطق ساوجبلاق، [[ارومیه]] و [[تبریز]] به سرعت درخواست او را اجابت کردند<ref>کرونین، نوگرایی تحول و دیکتاتوری در ایران نظم نوین و مخالفانش(1306-1308/1927-1929)، ص191.</ref> و در زمانی اندک، چند هزار تن از مردم در اطراف او جمع شدند.<ref>حکیمزاد، سردشت در آیینه اسناد تاریخی، ص17-14.</ref> <br> | ||
