مهماندار هواپیما: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست = | |||
| حجم فایلپادکست = | |||
| تاریخ پادکست = | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = مهماندار هواپیما | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = [[صنایع خدماتی]] / [[حمل و نقل هوایی]] | |||
| نوع مفهوم = شغل و حرفه خدماتی | |||
| معنای اصطلاحی = ارائه خدمات رفاهی و ایمنی به مسافران در هواپیما | |||
| حوزه کاربرد = هوانوردی و گردشگری | |||
| گستره جغرافیایی = سراسری | |||
| منشأ تاریخی = مدرن | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = [[خانواده]] {{سخ}} [[زایمان]] {{سخ}} [[تکفرزندی]] | |||
| اهمیت = نقشآفرینی در ایمنی پرواز و گردشگری | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''مهماندار هواپیما؛'''}} ارائه کننده خدمت به مسافران در هواپیما. | |||
مهماندار هواپیما از مشاغل خدماتی در هواپیما است که آموزش نکات مهم حین پرواز، پذیرایی از مسافران و راهنمایی آنها را در هواپیما بر | مهماندار هواپیما از مشاغل خدماتی در هواپیما است که آموزش نکات مهم حین پرواز، پذیرایی از مسافران و راهنمایی آنها را در هواپیما بر عهده دارد. مهمانداری هواپیما با وجود چالشهای متعدد یکی از مشاغل پرطرفدار در میان بانوان است. | ||
== | == معرفی == | ||
مهماندار هواپیما از خدمهٔ پرواز است<ref>[https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1805317/%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88-%D9%86%D9%82%D9%84-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7-%D8%B0%D . اشقلی فراهانی، «کیفیت زندگی حمل و نقل هوایی، عینیتها و ذهنیتها»، 1400ش، ص649-650.]</ref> و بهمنظور ایمنی بیشتر و آسایش مسافران در پرواز هواپیماها بهکار گرفته میشود. خدمات مهماندار، نوعی احساس راحتی در سفر را به مسافران میدهد.<ref>[https://estekhdam.in/شغل-مهماندار-هواپیما/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو.]</ref> | |||
== | == شرایط == | ||
شغل مهمانداری از مشاغل سخت و پرمسئولیت است؛<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3619596/%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D8%ز-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B شرایط کاری»، خبرگزاری مهر.]</ref> اما بهدلیل بازار کار مناسب و درآمد خوب به یکی از مشاغل پرطرفدار بهخصوص میان بانوان تبدیل شده است. جذب نیرو برای شغل مهمانداری در هواپیما، شرایط مخصوصی دارد، از جمله: صلاحیت پزشکی و سلامت جسمی و روانی؛ مدرک مهمانداری؛ صبوری در پاسخگویی به مسافران؛ مهارت برقراری ارتباط با مسافران؛ علاقمندی به سفر؛ تسلط به زبان خارجی در پروازهای بینالمللی؛ آراستگی؛ توانایی خودکنترلی و حفظ آرامش؛ تابآوری در برابر فشارهای کاری؛ داشتن روحیهٔ کار گروهی و بهرهمندی از روحیه و انرژی زیاد.<ref>[https://estekhdam.in/شغل-مهماندار-هواپیما/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو.]</ref> در جمهوری اسلامی ایران، ویژگیها و شرایط مهمانداران هواپیما بر اساس آموزههای اسلامی بهویژه در حوزهٔ حجاب و کرامت انسانیِ زن، تعریف میشود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بÙ
Û-سازÙ
اÙÛ-Ù-تÙ
رد-ÙÙÛØªÛ-Ù¾ÙØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238،]</ref> | |||
== | == کارکرد فرهنگی == | ||
با توجه به اهمیت روزافزون صنعت توریسم و نقش شرکتهای هواپیمایی در توسعهٔ آن در کشور، مهماندار هواپیما به منزلهٔ حلقهٔ انسانی مرتبط با مسافران از اهمیت بالایی برخوردار است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بÙ
Û-سازÙ
اÙÛ-Ù-تÙ
رد-ÙÙÛØªÛ-Ù¾ÙØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص237،]</ref> نوع رفتار مهماندار هواپیما نقش مهمی در رضایت گردشگر<ref>[https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1805317/%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88-%D9%86%D9%82%D9%84-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7-%D8%B0%D . اشقلی فراهانی، «کیفیت زندگی حمل و نقل هوایی، عینیتها و ذهنیتها»، 1400ش، ص649-650.]</ref> و ترغیب وی برای انتخاب مجدد ایران برای مسافرت و درآمدزایی کشور از طریق صنعت توریسم دارد. مهمانداران هواپیما با داشتن ظاهری متناسب با فرهنگ و هویت ایرانی ـ اسلامی نقش مهمی در جذب توریست و آشنایی گردشگران و مسافران خارجی با فرهنگ ایرانی-اسلامی دارند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بÙ
Û-سازÙ
اÙÛ-Ù-تÙ
رد-ÙÙÛØªÛ-Ù¾ÙØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص239،]</ref> | |||
== | == چالشها == | ||
مهمانداری هواپیما اگرچه یک شغل پرطرفدار است؛ اما با چالشهای فردی، خانوادگی و اجتماعی بسیار روبرو است، از جمله: | |||
# | # شیفتهای کاری فشرده بهویژه در تعطیلات، اعیاد و مناسبتهای ملی و مذهبی؛<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/ناشنیدههایی-از-شغل-مهمانداری-هواپیما . «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان.]</ref> | ||
# خستگی جسمی و روانی بهدلیل دوری طولانیمدت از [[خانواده]] و دوستان؛<ref>[https://estekhdam.in/شغل-مهماندار-هواپیما/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو.]</ref> | |||
# افزایش احتمال ابتلا به بیماریهایی مانند واریس، پا درد و کمردرد؛<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/ناشنیدههایی-از-شغل-مهمانداری-هواپیما . «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان.]</ref> | |||
# اختلال در روابط خانوادگی و کاهش عملکرد در محیط خانواده؛<ref>[https://estekhdam.in/شغل-مهماندار-هواپیما/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو.]</ref> | |||
# فراوانی تنشهای محیط کار در مواجهه با مسافران پرخاشگر یا مبتلا به بیماریهای خاص<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1214198/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%B3%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8% . «مهمانداران هواپیما برای چه سختیهایی آماده هستند؟»، وبسایت خبرآنلاین.]</ref> و همچنین احتمال خطراتی مانند سقوط هواپیما یا قرار گرفتن در معرض اختلاف فشار هوا؛<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/ناشنیدههایی-از-شغل-مهمانداری-هواپیما . «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان.]</ref> | |||
# بیتوجهی برخی شرکتهای هواپیمایی به رعایت موازین اسلامی دربارهٔ حجاب بانوان مهماندار؛<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بÙ
Û-سازÙ
اÙÛ-Ù-تÙ
رد-ÙÙÛØªÛ-Ù¾ÙØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص239،]</ref> | |||
# قبحزدایی از ارتباط مهماندار با نامحرم در محیط کاری با گروه پرواز<ref>[https://estekhdam.in/شغل-مهماندار-هواپیما/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو.]</ref> و با مسافران.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1214198/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%B3%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8% . «مهمانداران هواپیما برای چه سختیهایی آماده هستند؟»، وبسایت خبرآنلاین.]</ref> | |||
==پانویس== | == پیامدهای فرهنگی شغل مهمانداری هواپیما برای بانوان == | ||
{{پانویس}} | # '''نگاه ابزاری و فیزیکی به زنان''': اگرچه نگاه ابزاری به زنان در شغل مهمانداری هواپیما نسبت به گذشته و پیش از انقلاب اسلامی کاهش یافته، اما همچنان استانداردهای جسمانی نقش پررنگی در گزینش و انتخاب افراد بهویژه بانوان در شغل مهمانداری دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بÙ
Û-سازÙ
اÙÛ-Ù-تÙ
رد-ÙÙÛØªÛ-Ù¾ÙØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238-239،]</ref> بسیاری از شرکتهای هواپیمایی بهدلیل ظرافت، زیبایی و رفتار بهتر بانوان، بیشتر کادر مهمانداری خود را از میان زنان جذب میکنند.<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/ناشنیدههایی-از-شغل-مهمانداری-هواپیما . «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان.]</ref> از طرفی بانوان مهماندار برای ارتقای شغلی به ویژگیهای ظاهری خود بسیار اهمیت داده و برای رسیدن به ظاهر مطلوب، به اقداماتی مانند عمل جراحی و آرایش بیشتر صورت روی میآورند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بÙ
Û-سازÙ
اÙÛ-Ù-تÙ
رد-ÙÙÛØªÛ-Ù¾ÙØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238-239،]</ref> | ||
# '''ازدواج''': شغل مهمانداری هواپیما برای بانوان، [[ازدواج]] آنها را تحتتأثیر قرار میدهد. سختی این شغل برای بانوان و عدمپذیرش شرایط شغلی مهمانداری بعد ازدواج توسط شوهر آنها، گاهی سبب ایجاد اختلاف و مشاجره میان زن و شوهر شده و بانوان را در دوراهی استعفاء از شغل مهمانداری یا [[طلاق]] گرفتن قرار میدهد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بÙ
Û-سازÙ
اÙÛ-Ù-تÙ
رد-ÙÙÛØªÛ-Ù¾ÙØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238-239،]</ref> این عواقب برای برخی بانوان موجب ازدواجهراسی شده و آمار دختران مجرد را در جامعه افزایش میدهد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بÙ
Û-سازÙ
اÙÛ-Ù-تÙ
رد-ÙÙÛØªÛ-Ù¾ÙØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238.]</ref> | |||
==منابع== | # '''فرزندآوری و تربیت فرزند''': شرکتهای هواپیمایی هنگام استخدام زنان بهعنوان مهماندار هواپیما، از آنها برای ترکنکردن خدمت بهمدت چند سال و بچهدار نشدن به مدت پنج سال پس از استخدام تعهد میگیرند. شرایط غیرمنعطف مهمانداری هواپیما و ناسازگاری آن با زندگی متأهلی، بر میزان فرزندآوری بانوان مهماندار، اثرگذار است. بانوان مهماندار متأهل با آسیبهای ناشی از پرواز بر مادر و جنین مانند اختلاف فشار هوا و کمبود اکسیژن، کمبود مرخصی یا نبود مرخصی [[زایمان]]، ساعت کاری نامنظم و کمبود حضور در کنار فرزند خود مواجه هستند. این امر سبب شده آنها به [[تکفرزندی]] یا زندگی بدون فرزند روی آورند.<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86-22/76354-%D8%B4%D8%BA%D9%84%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%B7%D8%B1%D9%81%D8%AF%D8%A7%D8%B1-% . «شغلی دیوانهکننده اما پرطرفدار/گزارشی از مشکلات شغل مهمانداری هواپیما» وبسایت رکنا.]</ref> بانوان که اقدام به فرزندآوری میکنند، بهدلیل اینکه نمیتوانند وقت کافی برای ایفای نقش مادری برای فرزند و رسیدگی به امور تربیتی، آموزشی و تحصیل او ندارند<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/ناشنیدههایی-از-شغل-مهمانداری-هواپیما . «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان.]</ref> و مادر و فرزند هر دو دچار آسیبهایی مانند [[اضطراب فراگیر|اضطراب]]،<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/964637/مقایسه-رضایت-خانوادگی-و-سلامت-روان-زنان . میربها و محسنی، «مقایسه رضایت خانوادگی و سلامت روان زنان شاغل در دو بخش پروازی و غیر پروازی شرکت هواپیمایی هما»، 1390ش، ص209-210.]</ref> انزوا و [[افسردگی]]<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86-22/76354-%D8%B4%D8%BA%D9%84%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%B7%D8%B1%D9%81%D8%AF%D8%A7%D8%B1-% . «شغلی دیوانهکننده اما پرطرفدار/گزارشی از مشکلات شغل مهمانداری هواپیما» وبسایت رکنا.]</ref> میشوند. برخی مهمانداران که مادر میشوند از شغل خود استعفا میدهند؛ اما برخی دیگر بهدلیل نیاز اقتصادی این شرایط سخت را پذیرفته و به شغل خود ادامه میدهند.<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/ناشنیدههایی-از-شغل-مهمانداری-هواپیما . «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان.]</ref> | ||
*اشقلی فراهانی، گیتا، «کیفیت زندگی حمل و نقل هوایی، عینیتها و ذهنیتها»، مجموعه مقالات دومین کنفرانس | # '''مدیریت امور خانه''': نقش همسری و مادری از مهمترین نقشهای زن در کانون [[خانواده]] است. اشتغال زن در کارهای شیفتی مانند مهمانداری هواپیما سبب اختلال در وظایف وی در بستر خانواده میشود.<ref>[https://estekhdam.in/شغل-مهماندار-هواپیما/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو.]</ref> | ||
*«شغلی دیوانهکننده اما پرطرفدار/گزارشی از مشکلات شغل مهمانداری | |||
*عرفانی سروری، محبوبه و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی | == پانویس == | ||
*کریمی، فاطمه، «نارضایتی مهمانداران هما از شرایط کاری»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: | {{پانویس}} | ||
*محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو، تاریخ درج مطلب: | |||
*«مهمانداران هواپیما برای چه سختیهایی آماده هستند؟»، وبسایت | == منابع == | ||
*میربها، منیرالسادات و محسنی، سونا، «مقایسه رضایت خانوادگی و سلامت روان زنان شاغل در دو بخش پروازی و غیر پروازی شرکت هواپیمایی هما»، | {{آغاز منابع}} | ||
*«ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان، تاریخ درج مطلب: | * اشقلی فراهانی، گیتا، «کیفیت زندگی حمل و نقل هوایی، عینیتها و ذهنیتها»، مجموعه مقالات دومین کنفرانس بینالمللی مدیری، گردشگری و تکنولوژی، ۱۴۰۰ش. | ||
* «شغلی دیوانهکننده اما پرطرفدار/گزارشی از مشکلات شغل مهمانداری هواپیما» وبسایت رکنا، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۰ش. | |||
* عرفانی سروری، محبوبه و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی ۸۹–۱۳۸۱»، فصلنامهٔ مدیریت فرهنگ سازمانی، شمارهٔ ۱، ۱۳۹۷ش. | |||
* کریمی، فاطمه، «نارضایتی مهمانداران هما از شرایط کاری»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۵ش. | |||
* محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو، تاریخ درج مطلب: ۲۷، مارس، ۲۰۲۴م. | |||
* «مهمانداران هواپیما برای چه سختیهایی آماده هستند؟»، وبسایت خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آذر ۱۳۹۷ش. | |||
* میربها، منیرالسادات و محسنی، سونا، «مقایسه رضایت خانوادگی و سلامت روان زنان شاغل در دو بخش پروازی و غیر پروازی شرکت هواپیمایی هما»، فصلنامهٔ برنامهریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شمارهٔ ۹، ۱۳۹۰ش. | |||
* «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۳۹۸ش. | |||
{{پایان منابع}} | |||
<!-- | |||
== تغییر مسیرهای پیشنهادی == | |||
مهماندار هواپیما{{سخ}} | |||
شغل مهمانداری{{سخ}} | |||
مهمانداری هواپیما{{سخ}} | |||
--> | |||
[[رده:اصلاح رباتیک]] | |||
[[رده:ترابری هوایی]] | |||
[[رده:زنان در اسلام]] | |||
[[رده:مشاغل خدماتی]] | |||
[[رده:مفاهیم]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۲ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۲۱
| عنوان اصلی | مهماندار هواپیما |
|---|---|
| شاخه علمی | صنایع خدماتی / حمل و نقل هوایی |
| نوع مفهوم | شغل و حرفه خدماتی |
| معنای اصطلاحی | ارائه خدمات رفاهی و ایمنی به مسافران در هواپیما |
| حوزه کاربرد | هوانوردی و گردشگری |
| گستره جغرافیایی | سراسری |
| منشأ تاریخی | مدرن |
| مرتبط با | خانواده زایمان تکفرزندی |
| اهمیت | نقشآفرینی در ایمنی پرواز و گردشگری |
مهماندار هواپیما؛ ارائه کننده خدمت به مسافران در هواپیما.
مهماندار هواپیما از مشاغل خدماتی در هواپیما است که آموزش نکات مهم حین پرواز، پذیرایی از مسافران و راهنمایی آنها را در هواپیما بر عهده دارد. مهمانداری هواپیما با وجود چالشهای متعدد یکی از مشاغل پرطرفدار در میان بانوان است.
معرفی
مهماندار هواپیما از خدمهٔ پرواز است[۱] و بهمنظور ایمنی بیشتر و آسایش مسافران در پرواز هواپیماها بهکار گرفته میشود. خدمات مهماندار، نوعی احساس راحتی در سفر را به مسافران میدهد.[۲]
شرایط
شغل مهمانداری از مشاغل سخت و پرمسئولیت است؛[۳] اما بهدلیل بازار کار مناسب و درآمد خوب به یکی از مشاغل پرطرفدار بهخصوص میان بانوان تبدیل شده است. جذب نیرو برای شغل مهمانداری در هواپیما، شرایط مخصوصی دارد، از جمله: صلاحیت پزشکی و سلامت جسمی و روانی؛ مدرک مهمانداری؛ صبوری در پاسخگویی به مسافران؛ مهارت برقراری ارتباط با مسافران؛ علاقمندی به سفر؛ تسلط به زبان خارجی در پروازهای بینالمللی؛ آراستگی؛ توانایی خودکنترلی و حفظ آرامش؛ تابآوری در برابر فشارهای کاری؛ داشتن روحیهٔ کار گروهی و بهرهمندی از روحیه و انرژی زیاد.[۴] در جمهوری اسلامی ایران، ویژگیها و شرایط مهمانداران هواپیما بر اساس آموزههای اسلامی بهویژه در حوزهٔ حجاب و کرامت انسانیِ زن، تعریف میشود.[۵]
کارکرد فرهنگی
با توجه به اهمیت روزافزون صنعت توریسم و نقش شرکتهای هواپیمایی در توسعهٔ آن در کشور، مهماندار هواپیما به منزلهٔ حلقهٔ انسانی مرتبط با مسافران از اهمیت بالایی برخوردار است.[۶] نوع رفتار مهماندار هواپیما نقش مهمی در رضایت گردشگر[۷] و ترغیب وی برای انتخاب مجدد ایران برای مسافرت و درآمدزایی کشور از طریق صنعت توریسم دارد. مهمانداران هواپیما با داشتن ظاهری متناسب با فرهنگ و هویت ایرانی ـ اسلامی نقش مهمی در جذب توریست و آشنایی گردشگران و مسافران خارجی با فرهنگ ایرانی-اسلامی دارند.[۸]
چالشها
مهمانداری هواپیما اگرچه یک شغل پرطرفدار است؛ اما با چالشهای فردی، خانوادگی و اجتماعی بسیار روبرو است، از جمله:
- شیفتهای کاری فشرده بهویژه در تعطیلات، اعیاد و مناسبتهای ملی و مذهبی؛[۹]
- خستگی جسمی و روانی بهدلیل دوری طولانیمدت از خانواده و دوستان؛[۱۰]
- افزایش احتمال ابتلا به بیماریهایی مانند واریس، پا درد و کمردرد؛[۱۱]
- اختلال در روابط خانوادگی و کاهش عملکرد در محیط خانواده؛[۱۲]
- فراوانی تنشهای محیط کار در مواجهه با مسافران پرخاشگر یا مبتلا به بیماریهای خاص[۱۳] و همچنین احتمال خطراتی مانند سقوط هواپیما یا قرار گرفتن در معرض اختلاف فشار هوا؛[۱۴]
- بیتوجهی برخی شرکتهای هواپیمایی به رعایت موازین اسلامی دربارهٔ حجاب بانوان مهماندار؛[۱۵]
- قبحزدایی از ارتباط مهماندار با نامحرم در محیط کاری با گروه پرواز[۱۶] و با مسافران.[۱۷]
پیامدهای فرهنگی شغل مهمانداری هواپیما برای بانوان
- نگاه ابزاری و فیزیکی به زنان: اگرچه نگاه ابزاری به زنان در شغل مهمانداری هواپیما نسبت به گذشته و پیش از انقلاب اسلامی کاهش یافته، اما همچنان استانداردهای جسمانی نقش پررنگی در گزینش و انتخاب افراد بهویژه بانوان در شغل مهمانداری دارد.[۱۸] بسیاری از شرکتهای هواپیمایی بهدلیل ظرافت، زیبایی و رفتار بهتر بانوان، بیشتر کادر مهمانداری خود را از میان زنان جذب میکنند.[۱۹] از طرفی بانوان مهماندار برای ارتقای شغلی به ویژگیهای ظاهری خود بسیار اهمیت داده و برای رسیدن به ظاهر مطلوب، به اقداماتی مانند عمل جراحی و آرایش بیشتر صورت روی میآورند.[۲۰]
- ازدواج: شغل مهمانداری هواپیما برای بانوان، ازدواج آنها را تحتتأثیر قرار میدهد. سختی این شغل برای بانوان و عدمپذیرش شرایط شغلی مهمانداری بعد ازدواج توسط شوهر آنها، گاهی سبب ایجاد اختلاف و مشاجره میان زن و شوهر شده و بانوان را در دوراهی استعفاء از شغل مهمانداری یا طلاق گرفتن قرار میدهد.[۲۱] این عواقب برای برخی بانوان موجب ازدواجهراسی شده و آمار دختران مجرد را در جامعه افزایش میدهد.[۲۲]
- فرزندآوری و تربیت فرزند: شرکتهای هواپیمایی هنگام استخدام زنان بهعنوان مهماندار هواپیما، از آنها برای ترکنکردن خدمت بهمدت چند سال و بچهدار نشدن به مدت پنج سال پس از استخدام تعهد میگیرند. شرایط غیرمنعطف مهمانداری هواپیما و ناسازگاری آن با زندگی متأهلی، بر میزان فرزندآوری بانوان مهماندار، اثرگذار است. بانوان مهماندار متأهل با آسیبهای ناشی از پرواز بر مادر و جنین مانند اختلاف فشار هوا و کمبود اکسیژن، کمبود مرخصی یا نبود مرخصی زایمان، ساعت کاری نامنظم و کمبود حضور در کنار فرزند خود مواجه هستند. این امر سبب شده آنها به تکفرزندی یا زندگی بدون فرزند روی آورند.[۲۳] بانوان که اقدام به فرزندآوری میکنند، بهدلیل اینکه نمیتوانند وقت کافی برای ایفای نقش مادری برای فرزند و رسیدگی به امور تربیتی، آموزشی و تحصیل او ندارند[۲۴] و مادر و فرزند هر دو دچار آسیبهایی مانند اضطراب،[۲۵] انزوا و افسردگی[۲۶] میشوند. برخی مهمانداران که مادر میشوند از شغل خود استعفا میدهند؛ اما برخی دیگر بهدلیل نیاز اقتصادی این شرایط سخت را پذیرفته و به شغل خود ادامه میدهند.[۲۷]
- مدیریت امور خانه: نقش همسری و مادری از مهمترین نقشهای زن در کانون خانواده است. اشتغال زن در کارهای شیفتی مانند مهمانداری هواپیما سبب اختلال در وظایف وی در بستر خانواده میشود.[۲۸]
پانویس
- ↑ . اشقلی فراهانی، «کیفیت زندگی حمل و نقل هوایی، عینیتها و ذهنیتها»، 1400ش، ص649-650.
- ↑ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو.
- ↑ شرایط کاری»، خبرگزاری مهر.
- ↑ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو.
- ↑ . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238،
- ↑ . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص237،
- ↑ . اشقلی فراهانی، «کیفیت زندگی حمل و نقل هوایی، عینیتها و ذهنیتها»، 1400ش، ص649-650.
- ↑ . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص239،
- ↑ . «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان.
- ↑ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو.
- ↑ . «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان.
- ↑ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو.
- ↑ . «مهمانداران هواپیما برای چه سختیهایی آماده هستند؟»، وبسایت خبرآنلاین.
- ↑ . «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان.
- ↑ . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص239،
- ↑ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو.
- ↑ . «مهمانداران هواپیما برای چه سختیهایی آماده هستند؟»، وبسایت خبرآنلاین.
- ↑ . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238-239،
- ↑ . «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان.
- ↑ . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238-239،
- ↑ . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238-239،
- ↑ . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238.
- ↑ . «شغلی دیوانهکننده اما پرطرفدار/گزارشی از مشکلات شغل مهمانداری هواپیما» وبسایت رکنا.
- ↑ . «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان.
- ↑ . میربها و محسنی، «مقایسه رضایت خانوادگی و سلامت روان زنان شاغل در دو بخش پروازی و غیر پروازی شرکت هواپیمایی هما»، 1390ش، ص209-210.
- ↑ . «شغلی دیوانهکننده اما پرطرفدار/گزارشی از مشکلات شغل مهمانداری هواپیما» وبسایت رکنا.
- ↑ . «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان.
- ↑ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو.
منابع
- اشقلی فراهانی، گیتا، «کیفیت زندگی حمل و نقل هوایی، عینیتها و ذهنیتها»، مجموعه مقالات دومین کنفرانس بینالمللی مدیری، گردشگری و تکنولوژی، ۱۴۰۰ش.
- «شغلی دیوانهکننده اما پرطرفدار/گزارشی از مشکلات شغل مهمانداری هواپیما» وبسایت رکنا، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۰ش.
- عرفانی سروری، محبوبه و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی ۸۹–۱۳۸۱»، فصلنامهٔ مدیریت فرهنگ سازمانی، شمارهٔ ۱، ۱۳۹۷ش.
- کریمی، فاطمه، «نارضایتی مهمانداران هما از شرایط کاری»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۵ش.
- محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وبسایت استخدامشو، تاریخ درج مطلب: ۲۷، مارس، ۲۰۲۴م.
- «مهمانداران هواپیما برای چه سختیهایی آماده هستند؟»، وبسایت خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آذر ۱۳۹۷ش.
- میربها، منیرالسادات و محسنی، سونا، «مقایسه رضایت خانوادگی و سلامت روان زنان شاغل در دو بخش پروازی و غیر پروازی شرکت هواپیمایی هما»، فصلنامهٔ برنامهریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شمارهٔ ۹، ۱۳۹۰ش.
- «ناشنیدههایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وبسایت تابناکجوان، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۳۹۸ش.