بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۳: خط ۱۳:
روند طلاق در برخی کشورهای شرق آسیا نیز افزایشی گزارش شده است؛ از جمله در سنگاپور، کرهٔ جنوبی، هنگ‌کنگ و ژاپن. در مقابل، کشورهای جنوب آسیا از جمله هند و سریلانکا در مقایسه با بسیاری از کشورها نسبت پایین‌تری از طلاق به ازدواج داشته‌اند؛ این نسبت در این دو کشور کمتر از ۱۰٪ گزارش شده است. در سال ۲۰۰۷م نیز سوئد و آمریکا از جمله کشورهایی بودند که نسبت طلاق به ازدواج در آنها بالا گزارش شد.<ref> [https://www.statista.com/statistics/612207/divorce-rates-in-european-countries-per-100-marriages/ Statista Research Department،» Divorce rates in Europe in 2019 by country، «Statistical database.]</ref>
روند طلاق در برخی کشورهای شرق آسیا نیز افزایشی گزارش شده است؛ از جمله در سنگاپور، کرهٔ جنوبی، هنگ‌کنگ و ژاپن. در مقابل، کشورهای جنوب آسیا از جمله هند و سریلانکا در مقایسه با بسیاری از کشورها نسبت پایین‌تری از طلاق به ازدواج داشته‌اند؛ این نسبت در این دو کشور کمتر از ۱۰٪ گزارش شده است. در سال ۲۰۰۷م نیز سوئد و آمریکا از جمله کشورهایی بودند که نسبت طلاق به ازدواج در آنها بالا گزارش شد.<ref> [https://www.statista.com/statistics/612207/divorce-rates-in-european-countries-per-100-marriages/ Statista Research Department،» Divorce rates in Europe in 2019 by country، «Statistical database.]</ref>


افزایش طلاق در بسیاری از جوامع صنعتی از نیمهٔ دوم قرن بیستم شتاب بیشتری گرفت. با این حال، سابقهٔ میزان‌های بالای طلاق به دوره‌های پیش از آن نیز بازمی‌گردد و برای کشورهایی مانند ژاپن در فاصلهٔ ۱۸۸۷ تا ۱۹۱۹م، الجزایر در فاصلهٔ ۱۸۸۷ تا ۱۹۴۰م و مصر در فاصلهٔ ۱۹۳۵ تا ۱۹۵۴م گزارش‌هایی در این زمینه وجود دارد. برخی پژوهش‌ها افزایش طلاق در جوامع صنعتی را با افزایش مشارکت اقتصادی زنان و تغییرات اجتماعی مرتبط دانسته‌اند.<ref>. علمی و محمدی، «عوامل مؤثر بر احتمال طلاق در ایران با استفاده از روش‏های داده‏های شبه‏تابلویی»،  1399ش، ص130.</ref>
افزایش طلاق در بسیاری از جوامع صنعتی از نیمهٔ دوم قرن بیستم شتاب بیشتری گرفت. با این حال، سابقهٔ میزان‌های بالای طلاق به دوره‌های پیش از آن نیز بازمی‌گردد و برای کشورهایی مانند ژاپن در فاصلهٔ ۱۸۸۷ تا ۱۹۱۹م، الجزایر در فاصلهٔ ۱۸۸۷ تا ۱۹۴۰م و مصر در فاصلهٔ ۱۹۳۵ تا ۱۹۵۴م گزارش‌هایی در این زمینه وجود دارد. برخی پژوهش‌ها افزایش طلاق در جوامع صنعتی را با افزایش مشارکت اقتصادی زنان و تغییرات اجتماعی مرتبط دانسته‌اند.<ref>علمی و محمدی، «عوامل مؤثر بر احتمال طلاق در ایران با استفاده از روش‏های داده‏های شبه‏تابلویی»،  1399ش، ص130.</ref>


در کشورهای غربی نیز در سدهٔ بیستم افزایش قابل‌توجهی در تعداد طلاق‌های ثبت‌شده مشاهده شد. در ایالات متحده آمریکا، تعداد طلاق‌ها در سال ۱۹۹۷م تقریباً دو برابر سال ۱۹۶۰م گزارش شد. در انگلستان و ولز نیز تعداد طلاق‌های ثبت‌شده از حدود ۳۷۰۰ مورد در سال ۱۹۳۵م به ۳۵ هزار مورد در سال ۱۹۶۴م و بیش از ۱۵۷ هزار مورد در سال ۱۹۹۶م افزایش یافت.<ref>. بستان، اسلام و جامعه‏شناسی خانواده، 1389ش، ص247-249.</ref>
در کشورهای غربی نیز در سدهٔ بیستم افزایش قابل‌توجهی در تعداد طلاق‌های ثبت‌شده مشاهده شد. در ایالات متحده آمریکا، تعداد طلاق‌ها در سال ۱۹۹۷م تقریباً دو برابر سال ۱۹۶۰م گزارش شد. در انگلستان و ولز نیز تعداد طلاق‌های ثبت‌شده از حدود ۳۷۰۰ مورد در سال ۱۹۳۵م به ۳۵ هزار مورد در سال ۱۹۶۴م و بیش از ۱۵۷ هزار مورد در سال ۱۹۹۶م افزایش یافت.<ref>بستان، اسلام و جامعه‌‏شناسی خانواده، 1389ش، ص247-249.</ref>


== نرخ طلاق در ایران ==
== نرخ طلاق در ایران ==
خط ۲۴: خط ۲۴:


* '''میزان خام طلاق:''' از تقسیم تعداد طلاق‌های ثبت‌شده در یک سال بر جمعیت میانهٔ همان سال و ضرب حاصل در هزار به‌دست می‌آید.<ref>[https://data.gov.ir/dataset/19de1964a9826de7c0f4fdbb39ee122821f538a3 نرخ خام طلاق در کشور، وب‌سایت سازمان ثبت احوال کشور.]</ref>
* '''میزان خام طلاق:''' از تقسیم تعداد طلاق‌های ثبت‌شده در یک سال بر جمعیت میانهٔ همان سال و ضرب حاصل در هزار به‌دست می‌آید.<ref>[https://data.gov.ir/dataset/19de1964a9826de7c0f4fdbb39ee122821f538a3 نرخ خام طلاق در کشور، وب‌سایت سازمان ثبت احوال کشور.]</ref>
* '''نسبت طلاق به [[ازدواج]]:''' از تقسیم تعداد طلاق‌های ثبت‌شده بر تعداد ازدواج‌های ثبت‌شده در همان سال و ضرب حاصل در ۱۰۰ به‌دست می‌آید و نشان می‌دهد به‌ازای هر ۱۰۰ ازدواج ثبت‌شده، چند طلاق در همان سال ثبت شده است.<ref>افراسیابی و دهقانی، «مطالعه کیفی ازدواج پرمخاطره در میان زنان درگیر طلاق شهر یزد»،  1396ش، ص166.</ref> این نسبت در ایران از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۸۰ش تغییر چندانی نداشت، اما از سال ۱۳۸۰ش افزایش یافت.<ref>عبدی، مقدمه‌‏ای بر پژوهش در جامعه‌‏شناسی خانواده در ایران، 1393ش، ص94.</ref> هم‌زمان با کاهش تعداد ازدواج‌ها از سال ۱۳۸۴ش، تعداد طلاق‌ها نیز افزایش یافت و در سال ۱۳۹۴ش به حدود دو برابر میزان آن در سال‌های پیشین رسید. تعداد طلاق‌های ثبت‌شده در سال ۱۳۹۹ش نیز از ۱۸۳ هزار مورد فراتر رفت که نسبت به سال پیش از آن افزایش داشت.<ref>[https://amar.org.ir/Portals/0/PropertyAgent/6200/Files/36993/salnameh-1399.pdf سالنامه آماری 1399، وب‏سایت مرکز آمار ایران، ص128 و 170.]</ref> در بهار ۱۴۰۰ش، بیشترین تعداد طلاق‌های ثبت‌شده مربوط به گروه سنی ۳۰ تا ۳۹ سال بود و تعداد طلاق نسبت به فصل مشابه سال پیش ۱۶٫۴٪ افزایش یافت.<ref>[https://arakmu.ac.ir/file/download/news/1637469942-1400.pdf . «گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران، بهار١٤٠٠»،  وب‏سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref> پژوهشگران معتقدند با وجود کاربرد گستردهٔ نسبت طلاق به ازدواج، این شاخص برای سنجش احتمال وقوع طلاق دقیق نیست؛ زیرا طلاق‌های ثبت‌شده در یک سال ممکن است مربوط به ازدواج‌هایی باشند که چندین سال پیش صورت گرفته‌اند. همچنین تغییرات این نسبت می‌تواند تحت تأثیر کاهش تعداد ازدواج‌ها، تغییر ساختار سنی [[جمعیت]] و افزایش سهم جمعیت [[میان‌سالی|میانسال]] قرار گیرد.<ref>[https://farsnews.ir/news/14000207000337/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%87-%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87 موحد، «چرا آمار طلاق به ‏اشتباه گزارش می‌شود؟»،  خبرگزاری فارس.]</ref>
* '''نسبت طلاق به [[ازدواج]]:''' از تقسیم تعداد طلاق‌های ثبت‌شده بر تعداد ازدواج‌های ثبت‌شده در همان سال و ضرب حاصل در ۱۰۰ به‌دست می‌آید و نشان می‌دهد به‌ازای هر ۱۰۰ ازدواج ثبت‌شده، چند طلاق در همان سال ثبت شده است.<ref>افراسیابی و دهقانی، «مطالعه کیفی ازدواج پرمخاطره در میان زنان درگیر طلاق شهر یزد»،  1396ش، ص166.</ref> این نسبت در ایران از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۸۰ش تغییر چندانی نداشت، اما از سال ۱۳۸۰ش افزایش یافت.<ref>عبدی، مقدمه‌‏ای بر پژوهش در جامعه‌‏شناسی خانواده در ایران، 1393ش، ص94.</ref> هم‌زمان با کاهش تعداد ازدواج‌ها از سال ۱۳۸۴ش، تعداد طلاق‌ها نیز افزایش یافت و در سال ۱۳۹۴ش به حدود دو برابر میزان آن در سال‌های پیشین رسید. تعداد طلاق‌های ثبت‌شده در سال ۱۳۹۹ش نیز از ۱۸۳ هزار مورد فراتر رفت که نسبت به سال پیش از آن افزایش داشت.<ref>[https://amar.org.ir/Portals/0/PropertyAgent/6200/Files/36993/salnameh-1399.pdf سالنامه آماری 1399، وب‏سایت مرکز آمار ایران، ص128 و 170.]</ref> در بهار ۱۴۰۰ش، بیشترین تعداد طلاق‌های ثبت‌شده مربوط به گروه سنی ۳۰ تا ۳۹ سال بود و تعداد طلاق نسبت به فصل مشابه سال پیش ۱۶٫۴٪ افزایش یافت.<ref>[https://arakmu.ac.ir/file/download/news/1637469942-1400.pdf «گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران، بهار١٤٠٠»،  وب‏سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref> پژوهشگران معتقدند با وجود کاربرد گستردهٔ نسبت طلاق به ازدواج، این شاخص برای سنجش احتمال وقوع طلاق دقیق نیست؛ زیرا طلاق‌های ثبت‌شده در یک سال ممکن است مربوط به ازدواج‌هایی باشند که چندین سال پیش صورت گرفته‌اند. همچنین تغییرات این نسبت می‌تواند تحت تأثیر کاهش تعداد ازدواج‌ها، تغییر ساختار سنی [[جمعیت]] و افزایش سهم جمعیت [[میان‌سالی|میانسال]] قرار گیرد.<ref>[https://farsnews.ir/news/14000207000337/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%87-%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87 موحد، «چرا آمار طلاق به ‏اشتباه گزارش می‌شود؟»،  خبرگزاری فارس.]</ref>
* '''میزان عمومی طلاق:''' تعداد طلاق‌های ثبت‌شده در یک سال را به ازای هر هزار نفر از کل جمعیت همان سال نشان می‌دهد و از تقسیم تعداد طلاق بر جمعیت میانه و ضرب حاصل در هزار محاسبه می‌شود. بر اساس نسبت طلاق به تعداد خانوار، در سال ۱۳۷۵ش به‌ازای هر هزار خانوار حدود سه طلاق ثبت شد. این رقم در سال ۱۳۸۱ش به پنج و در سال ۱۳۹۰ش به ۶٫۷ طلاق رسید.<ref>. عبدی، مقدمه‏ای بر پژوهش در جامعه‏شناسی خانواده در ایران، 1393ش، ص93.</ref> محققان بر این باورند که این شاخص نیز محدودیت‌هایی دارد؛ زیرا «خانوار» با جمعیت متأهل یکسان نیست و افراد مجرد یا خانوارهای تک‌نفره را نیز دربرمی‌گیرد، در حالی که جمعیت در معرض طلاق جمعیت متأهل است.<ref>عباسی و همکاران، طلاق در ایران، 1397ش، ص30.</ref>
* '''میزان عمومی طلاق:''' تعداد طلاق‌های ثبت‌شده در یک سال را به ازای هر هزار نفر از کل جمعیت همان سال نشان می‌دهد و از تقسیم تعداد طلاق بر جمعیت میانه و ضرب حاصل در هزار محاسبه می‌شود. بر اساس نسبت طلاق به تعداد خانوار، در سال ۱۳۷۵ش به‌ازای هر هزار خانوار حدود سه طلاق ثبت شد. این رقم در سال ۱۳۸۱ش به پنج و در سال ۱۳۹۰ش به ۶٫۷ طلاق رسید.<ref>عبدی، مقدمه‏‌ای بر پژوهش در جامعه‏‌شناسی خانواده در ایران، 1393ش، ص93.</ref> محققان بر این باورند که این شاخص نیز محدودیت‌هایی دارد؛ زیرا «خانوار» با جمعیت متأهل یکسان نیست و افراد مجرد یا خانوارهای تک‌نفره را نیز دربرمی‌گیرد، در حالی که جمعیت در معرض طلاق جمعیت متأهل است.<ref>عباسی و همکاران، طلاق در ایران، 1397ش، ص30.</ref>
* '''میزان طلاق متأهلان:''' از تقسیم تعداد طلاق‌های رخ‌داده بر تعداد افراد متأهل و ضرب حاصل در هزار به‌دست می‌آید.<ref>عباسی و همکاران، طلاق در ایران، 1397ش، ص30.</ref> بر اساس این شاخص، میزان طلاق متأهلان در فاصلهٔ سال‌های ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۹ش تغییر چندانی نداشت و از ۸٫۴ در سال ۱۳۹۶ش به ۸٫۵ در سال ۱۳۹۹ش رسید؛ در برخی سال‌های این دوره نیز کاهش جزئی مشاهده شد.<ref>[https://arakmu.ac.ir/file/download/news/1637469942-1400.pdf «گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران، بهار١٤٠٠»،  وب‏سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref>
* '''میزان طلاق متأهلان:''' از تقسیم تعداد طلاق‌های رخ‌داده بر تعداد افراد متأهل و ضرب حاصل در هزار به‌دست می‌آید.<ref>عباسی و همکاران، طلاق در ایران، 1397ش، ص30.</ref> بر اساس این شاخص، میزان طلاق متأهلان در فاصلهٔ سال‌های ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۹ش تغییر چندانی نداشت و از ۸٫۴ در سال ۱۳۹۶ش به ۸٫۵ در سال ۱۳۹۹ش رسید؛ در برخی سال‌های این دوره نیز کاهش جزئی مشاهده شد.<ref>[https://arakmu.ac.ir/file/download/news/1637469942-1400.pdf «گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران، بهار١٤٠٠»،  وب‏سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref>