نرخ طلاق: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۲۶: / خط ۲۶: @@
 * '''میزان عمومی طلاق:''' تعداد طلاق‌های ثبت‌شده در یک سال را به ازای هر هزار نفر از کل جمعیت همان سال نشان می‌دهد و از تقسیم تعداد طلاق بر جمعیت میانه و ضرب حاصل در هزار محاسبه می‌شود. بر اساس نسبت طلاق به تعداد خانوار، در سال ۱۳۷۵ش به‌ازای هر هزار خانوار حدود سه طلاق ثبت شد. این رقم در سال ۱۳۸۱ش به پنج و در سال ۱۳۹۰ش به ۶٫۷ طلاق رسید.<ref>عبدی، مقدمه‌ای بر پژوهش در جامعه‌شناسی خانواده در ایران، 1393ش، ص93.</ref> محققان بر این باورند که این شاخص نیز محدودیت‌هایی دارد؛ زیرا «خانوار» با جمعیت متأهل یکسان نیست و افراد مجرد یا خانوارهای تک‌نفره را نیز دربرمی‌گیرد، در حالی که جمعیت در معرض طلاق جمعیت متأهل است.<ref>عباسی و همکاران، طلاق در ایران، 1397ش، ص30.</ref>
 * '''میزان طلاق متأهلان:''' از تقسیم تعداد طلاق‌های رخ‌داده بر تعداد افراد متأهل و ضرب حاصل در هزار به‌دست می‌آید.<ref>عباسی و همکاران، طلاق در ایران، 1397ش، ص30.</ref> بر اساس این شاخص، میزان طلاق متأهلان در فاصلهٔ سال‌های ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۹ش تغییر چندانی نداشت و از ۸٫۴ در سال ۱۳۹۶ش به ۸٫۵ در سال ۱۳۹۹ش رسید؛ در برخی سال‌های این دوره نیز کاهش جزئی مشاهده شد.<ref>[https://arakmu.ac.ir/file/download/news/1637469942-1400.pdf «گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران، بهار١٤٠٠»،  وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref>
+== عوامل مؤثر بر نرخ طلاق ==
+افزایش یا کاهش نرخ طلاق معمولاً حاصل یک عامل واحد نیست و با مجموعه‌ای از تغییرات فردی، خانوادگی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ارتباط دارد.
+=== عوامل اقتصادی ===
+وضعیت اقتصادی خانوار از عوامل مرتبط با ثبات زندگی زناشویی است. بیکاری، درآمد ناکافی، ناامنی اقتصادی، تورم و افزایش هزینه‌های مسکن و زندگی می‌تواند فشار اقتصادی و تعارضات خانوادگی را افزایش دهد و با افزایش تمایل به طلاق همراه باشد. افزایش اشتغال و استقلال اقتصادی زنان نیز با تغییر مناسبات سنتی خانواده همراه بوده است. برخی پژوهش‌ها در ایران میان [[اشتغال زنان]] و نگرش یا تمایل بیشتر به طلاق رابطه یافته‌اند؛ بااین‌حال، این رابطه را نمی‌توان به‌معنای تأثیر مستقیم اشتغال بر افزایش نرخ طلاق دانست، زیرا عوامل اقتصادی، آموزشی، نگرشی و خانوادگی نیز در آن دخیل‌اند.<ref>[https://social.um.ac.ir/article_39788.html بنی‌هاشمی و دیگران، «بررسی علل، پیامدها و راهکارهای کاهش طلاق در ایران با رویکرد دلفی فازی»، 1390ش، ص218.]</ref>
+=== عوامل اجتماعی و فرهنگی ===
+تغییر نگرش نسبت به ازدواج<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1392/05/09/107789/%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D8%AC%D9%84%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82 «راهکار تحکیم بنیان خانواده و جلوگیری از طلاق»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> و طلاق، افزایش فردگرایی، تغییر انتظارات از زندگی مشترک و کاهش قبح اجتماعی طلاق از جمله تغییرات فرهنگی مرتبط با افزایش تمایل به جدایی دانسته شده‌اند. در یک مطالعه، فردگرایی، نگرش‌های برابرخواهانهٔ جنسیتی و نگرش مثبت‌تر به طلاق با تمایل بیشتر به طلاق ارتباط داشتند.<ref>[https://social.um.ac.ir/article_39788.html بنی‌هاشمی و دیگران، «بررسی علل، پیامدها و راهکارهای کاهش طلاق در ایران با رویکرد دلفی فازی»، 1390ش، ص218.]</ref> پژوهش کیفی دیگری نیز تغییرات اجتماعی مرتبط با جایگاه زنان، رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی و کاهش تابوی طلاق را از عوامل زمینه‌ای مرتبط با طلاق برشمرده است.[۲]
+تغییر الگوهای ازدواج و افزایش ناهمسانی‌های فرهنگی و سبک زندگی میان زوجین نیز می‌تواند بر ثبات ازدواج اثر بگذارد. در مطالعات انجام‌شده در ایران، انتخاب نامناسب همسر، تفاوت‌های فرهنگی و دخالت خانواده‌ها از جمله عوامل گزارش‌شده در میان زوج‌های متقاضی طلاق بوده‌اند.[۳]
+=== عوامل مربوط به روابط زوجین ===
+کیفیت رابطهٔ زوجین از مهم‌ترین عوامل مرتبط با طلاق است. ضعف ارتباط، برآورده‌نشدن نیازهای عاطفی، افزایش تعارض، ناسازگاری، خشونت و خیانت زناشویی از جمله عواملی هستند که در مطالعات مربوط به طلاق در ایران گزارش شده‌اند.[۲][۴]  همچنین شناخت ناکافی پیش از ازدواج و ضعف مهارت‌های ارتباطی می‌تواند احتمال شکل‌گیری تعارضات پایدار در زندگی مشترک را افزایش دهد.[۳]
+=== تغییرات جمعیتی و نهادی ===
+تغییر در ساختار جمعیت و الگوهای ازدواج نیز می‌تواند بر نرخ طلاق اثر بگذارد. تغییر سن ازدواج، ترکیب جمعیتی زوجین، تعداد و نوع ازدواج‌ها و تغییر در الگوهای تشکیل خانواده می‌تواند باعث تغییر در تعداد یا نرخ طلاق شود. ازاین‌رو، افزایش تعداد طلاق‌های ثبت‌شده لزوماً به‌معنای افزایش احتمال طلاق برای هر ازدواج نیست و برای بررسی روند طلاق باید شاخص‌های مختلف، از جمله نرخ خام طلاق و نسبت طلاق به ازدواج، در کنار یکدیگر بررسی شوند.
+در کنار عوامل اجتماعی و اقتصادی، تغییرات حقوقی و نهادی نیز می‌تواند بر میزان ثبت طلاق و سهولت دسترسی به آن اثر بگذارد. برای مثال، گسترش طلاق توافقی شیوهٔ پایان ازدواج را تغییر داده است، اما افزایش تعداد این نوع طلاق به‌تنهایی نمی‌تواند به‌عنوان علت افزایش نرخ طلاق تفسیر شود.
+در مجموع، پژوهش‌های مربوط به ایران نشان می‌دهند که افزایش طلاق در دهه‌های اخیر با '''هم‌زمانی تغییرات اقتصادی، تغییر نگرش‌ها و ارزش‌های خانوادگی، افزایش استقلال اقتصادی زنان و تغییر روابط و انتظارات زوجین''' همراه بوده است. بااین‌حال، سهم هر یک از این عوامل در تغییر نرخ طلاق یکسان نیست و رابطهٔ میان آنها و نرخ طلاق بسته به دورهٔ زمانی، گروه جمعیتی و شرایط اجتماعی متفاوت است.[۱][۲]
 == پانویس ==