برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
خط ۱۳۰: خط ۱۳۰:


=== ساختار اداری ===
=== ساختار اداری ===
[[پرونده:سلوکی‌ها۳.jpg|جایگزین=محوطه باستانی هگمتانه در همدان|بندانگشتی|محوطه باستانی هگمتانه در همدان؛ یکی از مراکز اداری مهم سلوکیان در شرق قلمرو این امپراتوری.]]
[[پرونده:سلوکی‌ها۳.jpg|جایگزین=محوطه باستانی هگمتانه در همدان|بندانگشتی|محوطه باستانی [[هگمتانه]] در [[همدان]]؛ یکی از مراکز اداری مهم سلوکیان در شرق قلمرو این امپراتوری.]]
اساس سازمان اداری دولت سلوکی نظام ساتراپی بود که از دوره [[هخامنشیان|هخامنشی]] به ارث رسیده بود. قلمرو به ساتراپی‌هایی تقسیم می‌شد که در رأس آنها ساتراپ یا استراتگوس (strategos) قرار داشت. ساتراپی‌های سلوکی کوچک‌تر از ساتراپی‌های هخامنشی بودند و قدرت ساتراپ‌ها نیز محدودتر بود؛ آنان از مرکز دستور می‌گرفتند و ادارات مالی ساتراپی‌ها مستقل از آنان فعالیت می‌کردند.<ref>{{پک|گرانتوفسکی|1359|ک=تاریخ ایران از زمان باستان تا امروز|ص=128}}</ref><ref name=":4">{{پک|یارشاطر|1380|ک=تاریخ ایران از سلوکی‌ها تا فروپاشی دولت ساسانیان|ص=104|ج=3}}</ref> سلوکی‌ها لایه‌ای میانی به نام اپارشی (eparchy) ایجاد کردند و هر ساتراپی را به چند اپارشی تقسیم کردند.<ref>{{پک|Tarn|1938|ک=The Greeks in Bactria and India|زبان=en|ص=2-3}}</ref> در رأس هر اپارشی، اپیستات (epistatēs) قرار داشت که بر امور سیاسی و مالی نظارت می‌کرد.<ref>{{پک|یارشاطر|1380|ک=تاریخ ایران از سلوکی‌ها تا فروپاشی دولت ساسانیان|ص=104|ج=3}}</ref> در سطح پایین‌تر، هیپارشی‌ها (hyparchy) قرار داشتند که هر یک چند روستا را دربرمی‌گرفتند.<ref>{{پک|Ma|1999|ک=Antiochos III and the Cities of Western Asia Minor|زبان=en|ص=123-124}}</ref> عنوان ساتراپ به‌تدریج با عنوان نظامی استراتگوس جایگزین شد. آنتیوخوس سوم در اواخر سده سوم ق.م عنوان ساتراپ را لغو و استراتگوس را برای استان‌ها به کار برد.<ref name=":122">{{پک|Candotti|Giudice|2024|ک=La ricezione dell’ultimo Alessandro: Mirabilia e violenza al di qua e al di là dell’Indo|ف=The Seleucid Influence on the Gandhāran Administrative System: A Study on the Greek-Derived Political Offices with Special Reference to the Indo-Scythian Kingdom of Apraca|کد=en|ص=246}}</ref> ساتراپی‌های شرقی نیز اغلب زیر فرمان یک استراتگوس کل قرار داشتند که مقر او در [[هگمتانه]] بود.<ref>{{پک|پیغمبری|1397|ک=پژوهش‌های ایران‌شناسی|ف=اهمیت سرزمین ماد بزرگ در تحولات ایران در دورۀ یونانی‌مآبی|ص=50}}</ref>
اساس سازمان اداری دولت سلوکی نظام ساتراپی بود که از دوره [[هخامنشیان|هخامنشی]] به ارث رسیده بود. قلمرو به ساتراپی‌هایی تقسیم می‌شد که در رأس آنها ساتراپ یا استراتگوس (strategos) قرار داشت. ساتراپی‌های سلوکی کوچک‌تر از ساتراپی‌های هخامنشی بودند و قدرت ساتراپ‌ها نیز محدودتر بود؛ آنان از مرکز دستور می‌گرفتند و ادارات مالی ساتراپی‌ها مستقل از آنان فعالیت می‌کردند.<ref>{{پک|گرانتوفسکی|1359|ک=تاریخ ایران از زمان باستان تا امروز|ص=128}}</ref><ref name=":4">{{پک|یارشاطر|1380|ک=تاریخ ایران از سلوکی‌ها تا فروپاشی دولت ساسانیان|ص=104|ج=3}}</ref> سلوکی‌ها لایه‌ای میانی به نام اپارشی (eparchy) ایجاد کردند و هر ساتراپی را به چند اپارشی تقسیم کردند.<ref>{{پک|Tarn|1938|ک=The Greeks in Bactria and India|زبان=en|ص=2-3}}</ref> در رأس هر اپارشی، اپیستات (epistatēs) قرار داشت که بر امور سیاسی و مالی نظارت می‌کرد.<ref>{{پک|یارشاطر|1380|ک=تاریخ ایران از سلوکی‌ها تا فروپاشی دولت ساسانیان|ص=104|ج=3}}</ref> در سطح پایین‌تر، هیپارشی‌ها (hyparchy) قرار داشتند که هر یک چند روستا را دربرمی‌گرفتند.<ref>{{پک|Ma|1999|ک=Antiochos III and the Cities of Western Asia Minor|زبان=en|ص=123-124}}</ref> عنوان ساتراپ به‌تدریج با عنوان نظامی استراتگوس جایگزین شد. آنتیوخوس سوم در اواخر سده سوم ق.م عنوان ساتراپ را لغو و استراتگوس را برای استان‌ها به کار برد.<ref name=":122">{{پک|Candotti|Giudice|2024|ک=La ricezione dell’ultimo Alessandro: Mirabilia e violenza al di qua e al di là dell’Indo|ف=The Seleucid Influence on the Gandhāran Administrative System: A Study on the Greek-Derived Political Offices with Special Reference to the Indo-Scythian Kingdom of Apraca|کد=en|ص=246}}</ref> ساتراپی‌های شرقی نیز اغلب زیر فرمان یک استراتگوس کل قرار داشتند که مقر او در [[هگمتانه]] بود.<ref>{{پک|پیغمبری|1397|ک=پژوهش‌های ایران‌شناسی|ف=اهمیت سرزمین ماد بزرگ در تحولات ایران در دورۀ یونانی‌مآبی|ص=50}}</ref>