حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''جشن پیرشالیار؛'''}} آیین سنتی و صوفیانه کُردزبانان در اورامان. | {{درشت|'''جشن پیرشالیار؛'''}} آیین سنتی و صوفیانه کُردزبانان در اورامان. | ||
[[مراسم عروسی|جشن عروسی]] پیر شالیار با شهرت جهانی، جزء آدابورسوم محبوب و پایدار | [[مراسم عروسی|جشن عروسی]] پیر شالیار با شهرت جهانی، جزء آدابورسوم محبوب و پایدار در [[استان کردستان|کردستان]] است، علیرغم اطلاق نام عروسی بر آن، آیینی سنتی و صوفیانه بوده و در آن به [[ذکر]] و [[نیایش]] با پروردگار میپردازند. | ||
==نامگذاری جشن پیرشالیار== | ==نامگذاری جشن پیرشالیار== | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
==مکان و زمان مراسم جشن پیرشالیار== | ==مکان و زمان مراسم جشن پیرشالیار== | ||
مراسم پیرشالیار هر ساله بین ۱۱ تا | مراسم پیرشالیار هر ساله بین ۱۱ تا [[۱۵ بهمن]] ماه شروع شده و مراسم اصلی آن که عروسی پیرشالیار است،<ref>خشنود و طهماسبی، «بررسی ویژگی الگوهای فرهنگی و مراسمهای مذهبی (پیرشالیار) در اورامان تخت»، 1397ش، ص6.</ref> در سه روز چهارشنبه، پنج شنبه و [[جمعه]] برگزار میشود؛ کل مراسم دو هفته به طول میانجامد، مکان برگزاری [[جشن]]، [[اورامان|اورامانات]] در [[استان کردستان]] است.<ref>[https://www.homsa.net/blog/pir-shalyar/ «مراسم پیر شالیار/ آیینی به قدمت تاریخ»، وبسایت هومسا.]</ref> | ||
==آدابورسوم جشن پیرشالیار== | ==آدابورسوم جشن پیرشالیار== | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
===روز جمعه=== | ===روز جمعه=== | ||
مراسم سالگرد عروسی پیرشالیار در صبح | مراسم سالگرد عروسی پیرشالیار در صبح [[جمعه]] با رفتن دستهجمعی به زیارتگاه پیرشالیار و رازونیاز ادامه یافته و سپس با اقامهٔ [[نماز جمعه]] در [[مسجد]] پایان مییابد.<ref>[https://www.irna.ir/news/82812110/عروسی-پیرشالیار-مراسمی-به-قدمت-هزار-سال «عروسی پیرشالیار مراسمی به قدمت هزار سال»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
===تِربی=== | ===تِربی=== | ||
در سومین جمعه از | در سومین جمعه از [[بهمن]]، زنان روستا با پخت نان محلی موسوم به «گیته مَژِگی»<ref group="یادداشت">نوعی نان محلی که بین نان هنگام پخت از خرده مغز گرده استفاده میشود.</ref> در این مراسم مشارکت دارند و مردان «الله الله» گویان و دفزنان بر سر مزار سه تن از پیران اورامان به نامهای «پیرشالیار»، «پیرخالو» و «پیرسیاوه» میروند<ref>خشنود و طهماسبی، «بررسی ویژگی الگوهای فرهنگی و مراسمهای مذهبی (پیرشالیار) در اورامان تخت»، 1397ش، ص7.</ref> و با خواندن [[دعا]] و [[نیایش]] عهد خود را با آنان تجدید میکنند.<ref>محمدپور، «جشن پیرشالیار در آینهٔ فرهنگ مردمان هورامان»، ص146.</ref> | ||
==نمادشناسی و کارکرد جشن پیرشالیار== | ==نمادشناسی و کارکرد جشن پیرشالیار== | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
==وضعیت کنونی جشن پیرشالیار== | ==وضعیت کنونی جشن پیرشالیار== | ||
امروزه نیز مردم روستای اورامان بهصورت موروثی این مراسم را برگزار میکنند<ref>[http://kurdnoor.ir/گزارشی-از-مراسم-باستانی-عروسی-پیرشالی/ صمدی، «گزارشی از مراسم باستانی عروسی پیرشالیار؛ «پیرشالیار» بر بلندای «هورامان تخت» همچنان جاری و برقرار است»، وبسایت کُردنور.]</ref> و این جشن همچون گذشته، بیشتر مردانه بوده ولی زنان نیز حضور گستردهتری نسبت به گذشته در آن یافتهاند.<ref>[https://www.kojaro.com/2021/4/20/191739/pir-shalyar-ceremony/ «مراسم پیرشالیار اورامان؛ آیین سنتی و عرفانی کردها»، وبسایت کجارو.]</ref> | امروزه نیز مردم روستای [[اورامان]] بهصورت موروثی این مراسم را برگزار میکنند<ref>[http://kurdnoor.ir/گزارشی-از-مراسم-باستانی-عروسی-پیرشالی/ صمدی، «گزارشی از مراسم باستانی عروسی پیرشالیار؛ «پیرشالیار» بر بلندای «هورامان تخت» همچنان جاری و برقرار است»، وبسایت کُردنور.]</ref> و این جشن همچون گذشته، بیشتر مردانه بوده ولی زنان نیز حضور گستردهتری نسبت به گذشته در آن یافتهاند.<ref>[https://www.kojaro.com/2021/4/20/191739/pir-shalyar-ceremony/ «مراسم پیرشالیار اورامان؛ آیین سنتی و عرفانی کردها»، وبسایت کجارو.]</ref> | ||
==یادداشتها== | ==یادداشتها== | ||
