بدون خلاصۀ ویرایش
جز ویکی سازی و تمیزکاری
 
خط ۷: خط ۷:


== سیاه‌دانه در فرهنگ ایرانیان ==
== سیاه‌دانه در فرهنگ ایرانیان ==
در برخی نواحی ایران، سیاه‌دانه از سین‌های سفرهٔ هفت‌سین است.<ref>رضایی، بیرجندنامه، ۱۳۸۱ش، ص۴۵۳؛ ابونیا عمران، نوروز باستانی، ۱۳۸۸ش، ص۵۰.</ref> در اورامان کردستان در سومین مرحله از مراسم «پیر شالیار» در سومین جمعه ماه بهمن، مردم از آرد گندم و مغز بادام، نان درست کرده و با سیاه‌دانه آن را تزیین می‌کنند. آن‌ها نان‌ها را بر سر مزار درگذشتگان برده و با ماست می‌خورند.<ref>زارعی، سیمای میراث فرهنگی کردستان، ۱۳۸۱ش، ص۵۱–۵۲.</ref> آن‌ها بر سر سفرهٔ عقد، نان سنگک بزرگی قرار می‌دهند که با سیاه‌دانه روی آن مبارک‌باد نوشته شده است.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۱۷۶؛ کتیرایی، از خشت تا خشت، ۱۳۴۸ش، ص۱۴۱.</ref> مادران شیرازی برای سیسمونی دختران خود دارویی ترکیب شده از سیاه‌دانه و چند مادهٔ دیگر برای تسهیل زایمان تهیه می‌کنند.<ref>همایونی، گوشه‌هایی از آداب و رسوم مردم شیراز، ۱۳۵۳ش، ص۳۵.</ref> ترکمن‌ها در عید قربان، عید فطر، جشن عروسی و ختنه‌سوران نوعی کلوچه به‌نام «کُلچَه» می‌پزند که در ترکیب آن از سیاه‌دانه استفاده شده است.<ref>مرادی، «نان ترکمن: خوراک و باورهای عامیانه و فرهنگی ترکمن‌ها»، ۱۳۸۷ش، ص۲۸۲.</ref> مردم شاهرود عصر روز عرفه، با سیاه‌دانه و آرد گندم و زردچوبه، نان «زردو» پخته و خیرات می‌کنند.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ۱۳۷۱ش، ص۴۱۷.</ref> در استهبان فارس در ماه رمضان، کلوچه‌هایی به‌نام «مشتک» با تزیین سیاه‌دانه روی ساج می‌پزند.<ref>وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، ۱۳۷۶ش، ص۱۷۷.</ref>
در برخی نواحی ایران، سیاه‌دانه از سین‌های سفرهٔ [[هفت‌سین]] است.<ref>رضایی، بیرجندنامه، ۱۳۸۱ش، ص۴۵۳؛ ابونیا عمران، نوروز باستانی، ۱۳۸۸ش، ص۵۰.</ref> در [[اورامان]] [[استان کردستان|کردستان]] در سومین مرحله از [[مراسم پیر شالیار]] در سومین [[جمعه]] [[بهمن]]، مردم از آرد گندم و مغز [[بادام]]، نان درست کرده و با سیاه‌دانه آن را تزیین می‌کنند. آن‌ها نان‌ها را بر سر مزار درگذشتگان برده و با ماست می‌خورند.<ref>زارعی، سیمای میراث فرهنگی کردستان، ۱۳۸۱ش، ص۵۱–۵۲.</ref> آن‌ها بر سر سفرهٔ عقد، نان سنگک بزرگی قرار می‌دهند که با سیاه‌دانه روی آن مبارک‌باد نوشته شده است.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۱۷۶؛ کتیرایی، از خشت تا خشت، ۱۳۴۸ش، ص۱۴۱.</ref> مادران شیرازی برای سیسمونی دختران خود دارویی ترکیب شده از سیاه‌دانه و چند مادهٔ دیگر برای تسهیل زایمان تهیه می‌کنند.<ref>همایونی، گوشه‌هایی از آداب و رسوم مردم شیراز، ۱۳۵۳ش، ص۳۵.</ref> ترکمن‌ها در عید قربان، عید فطر، جشن عروسی و ختنه‌سوران نوعی کلوچه به‌نام «کُلچَه» می‌پزند که در ترکیب آن از سیاه‌دانه استفاده شده است.<ref>مرادی، «نان ترکمن: خوراک و باورهای عامیانه و فرهنگی ترکمن‌ها»، ۱۳۸۷ش، ص۲۸۲.</ref> مردم شاهرود عصر روز عرفه، با سیاه‌دانه و آرد گندم و زردچوبه، نان «زردو» پخته و خیرات می‌کنند.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ۱۳۷۱ش، ص۴۱۷.</ref> در استهبان فارس در ماه رمضان، کلوچه‌هایی به‌نام «مشتک» با تزیین سیاه‌دانه روی ساج می‌پزند.<ref>وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، ۱۳۷۶ش، ص۱۷۷.</ref>


== سیاه‌دانه در غذا ==
== سیاه‌دانه در غذا ==