| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
== زمینههای ایجاد و گسترش شایعه == | == زمینههای ایجاد و گسترش شایعه == | ||
نظریه پردازان علوم ارتباطات، شایعه را بهعنوان یک کنش متقابل طبیعی در تمام جوامع بشری برمیشمرند. | نظریه پردازان علوم ارتباطات، شایعه را بهعنوان یک کنش متقابل طبیعی در تمام جوامع بشری برمیشمرند.<ref>عسگری، «عوامل اجتماعی در مهندسی شایعه»، ۱۳۸۸ش، ص67.</ref> با اینحال بعضی شرایط و عوامل فردی و اجتماعی را نیز در شکلگیری و یا فراگیری شايعه مؤثر میدانند،<ref>کرامتی مقدم، مروری بر تأثیرات شبکههای اجتماعی در تولید، انتشار و باورپذیری شایعه در سطح جامعه،۱۴۰۰ش، ص۱۵۹.</ref> که بعضی موارد آن عبارت است از: | ||
الف_ '''عوامل اجتماعی''' | الف_ '''عوامل اجتماعی''' | ||
۱_'''اهمیت و ابهام''': بر اساس دیدگاه کارشناسان علوم اجتماعی، دو عامل «اهمیت موضوع» و «ابهام اطلاعات» از مهمترین زمینههای شکلگیری شایعه محسوب میشوند. | ۱_'''اهمیت و ابهام''': بر اساس دیدگاه کارشناسان علوم اجتماعی، دو عامل «اهمیت موضوع» و «ابهام اطلاعات» از مهمترین زمینههای شکلگیری شایعه محسوب میشوند.<ref>غروی نائینی و دیگران، «شایعه در قرآن و روایات و امنیت جامعه»، 1399ش، ص1.</ref> | ||
۲_'''ضعف در اطلاعرسانی''': از نظر کارشناسان علوم اجتماعی، نبودِ اطلاعرسانیِ سریع، دقیق و قابل اعتماد در جامعه، شرایط مساعدتری برای انتشار و گسترش شایعات ایجاد میکند. | ۲_'''ضعف در اطلاعرسانی''': از نظر کارشناسان علوم اجتماعی، نبودِ اطلاعرسانیِ سریع، دقیق و قابل اعتماد در جامعه، شرایط مساعدتری برای انتشار و گسترش شایعات ایجاد میکند.<ref>غروی نائینی و دیگران، «شایعه در قرآن و روایات و امنیت جامعه»، 1399ش، ص2.</ref> | ||
۳_'''همگنی گروهی:''' مطالعات نشان میدهد شایعه در میان گروههای همگن و افراد همفکر، نفوذ و گسترش بیشتری دارد. | ۳_'''همگنی گروهی:''' مطالعات نشان میدهد شایعه در میان گروههای همگن و افراد همفکر، نفوذ و گسترش بیشتری دارد.<ref>حسیننژاد، «شایعه و کارکردهای آن در عملیات روانی»، ۱۳۸۴ش، ص41.</ref> | ||
ب_'''عوامل فردی و روانشناختی''' | ب_'''عوامل فردی و روانشناختی''' | ||
۱_'''ویژگیهای شناختی و شخصیتی:''' در بعضی مطالعات به ویژگیهای فردی مثل سادهاندیشی و زودباوری، | ۱_'''ویژگیهای شناختی و شخصیتی:''' در بعضی مطالعات به ویژگیهای فردی مثل سادهاندیشی و زودباوری،<ref>افروز، «مبانی روانشناختی شایعه»، 1374ش، ص8.</ref> پایین بودن اعتماد به نفس،<ref>افروز، «مبانی روانشناختی شایعه»، 1374ش، ص9.</ref> فقدان احساس امنیت روانی یا اطمینان نسبت به وضعیت حال و آینده، به عنوان بستری برای افزایش تأثیرپذیری افراد در برابر شایعات اشاره شده است.<ref>افروز، «مبانی روانشناختی شایعه»، 1374ش، ص8.</ref> | ||
۲_'''انگیزه جلب توجه''': برخی پژوهشگران معتقدند انگیزه جلب توجه اجتماعی، بهویژه در افرادی با اعتماد به نفس پایین یا مبتلا به خودتحقیری، میتواند از عوامل تکرار، بازنشر و حتی تولید شایعه باشد. | ۲_'''انگیزه جلب توجه''': برخی پژوهشگران معتقدند انگیزه جلب توجه اجتماعی، بهویژه در افرادی با اعتماد به نفس پایین یا مبتلا به خودتحقیری، میتواند از عوامل تکرار، بازنشر و حتی تولید شایعه باشد.<ref>حسیننژاد، «شایعه و کارکردهای آن در عملیات روانی»، ۱۳۸۴ش، ص۵۰.</ref> | ||
== پیامدهای شایعه == | == پیامدهای شایعه == | ||
