جز ویکی سازی
جز ویکی سازی
خط ۳۳: خط ۳۳:
===1. کالایی‌شدن دین===
===1. کالایی‌شدن دین===
دین هرگاه در رسانه‌های الکترونیکی، تولید و به جامعه عرضه شود، کالایی است که در بازار معامله می‌شود و این محتوای رسانه‌ای در خدمت منافع افراد و صاحبان بازار است. اقتصاد رسانه‌ها را بازار از طریق تبلیغات تأمین می‌کند و دین رسانه‌ای نیز با پیروی از اقتضائات رسانه‌ای، وابسته به ‌صاحبان بازار و تابع عرضه و تقاضا است. شاخصی که کالایی‌شدن دین را تعیین می‌کند، گزینش‌هایی است که رسانه‌ها به نفع بازار مصرف و تبلیغات از دین، به ‌آن مبادرت می‌کنند و دینداری به کالای رستگاری تبدیل می‌شود.<ref> فراستخواه، «نظریه‌های جامعه‌شناختی در دین/ وضعیت دین در دنیای مدرن چگونه است؟»، خبرگزاری مهر.</ref>  
دین هرگاه در رسانه‌های الکترونیکی، تولید و به جامعه عرضه شود، کالایی است که در بازار معامله می‌شود و این محتوای رسانه‌ای در خدمت منافع افراد و صاحبان بازار است. اقتصاد رسانه‌ها را بازار از طریق تبلیغات تأمین می‌کند و دین رسانه‌ای نیز با پیروی از اقتضائات رسانه‌ای، وابسته به ‌صاحبان بازار و تابع عرضه و تقاضا است. شاخصی که کالایی‌شدن دین را تعیین می‌کند، گزینش‌هایی است که رسانه‌ها به نفع بازار مصرف و تبلیغات از دین، به ‌آن مبادرت می‌کنند و دینداری به کالای رستگاری تبدیل می‌شود.<ref> فراستخواه، «نظریه‌های جامعه‌شناختی در دین/ وضعیت دین در دنیای مدرن چگونه است؟»، خبرگزاری مهر.</ref>  
===2. تنزل موقعیت دین===
===تنزل موقعیت دین===
دین، براساس طبیعت اولیۀ خود یک فرانهاد است. فرانهادها، سایر نهادها را تغذیه می‌کنند، به‌طور مثال دین اسلام، نهادهای مدرسه، خانواده و سیاست را تغذیۀ فرهنگی می‌کند و معنی و هویت می‌بخشد، اما اسلام رسانه‌ای به‌جای آنکه سایر نهادها را تغذیه کند، خود از رسانه تغذیه می‌شود و شاخص‌های رسانه‌ای، تعیین‌کنندۀ موقعیت آن است.<ref>احمدی رشاد، دین‌ رسانه‌ای، آثار و پیامدها، تبیین و بررسی حضور مفاهیم دینی در رسانه‌های جمعی و الکترونیکی، 1395ش، ص365. </ref>  
[[دین]]، براساس طبیعت اولیۀ خود یک فرانهاد است. فرانهادها، سایر نهادها را تغذیه می‌کنند، به‌طور مثال [[دین اسلام]]، نهادهای [[مدرسه]]، [[خانواده]] و سیاست را تغذیۀ فرهنگی می‌کند و معنی و هویت می‌بخشد، اما اسلام رسانه‌ای به‌جای آنکه سایر نهادها را تغذیه کند، خود از رسانه تغذیه می‌شود و شاخص‌های رسانه‌ای، تعیین‌کنندۀ موقعیت آن است.<ref>احمدی رشاد، دین‌ رسانه‌ای، آثار و پیامدها، تبیین و بررسی حضور مفاهیم دینی در رسانه‌های جمعی و الکترونیکی، 1395ش، ص365. </ref>  
گونۀ دیگر تنزل موقعیت دین، در نگاه افراد جامعه است، که خود را بیش از حد ملتزم به ‌دین نشان می‌دهند.<ref>«پاپکورنیزایسیون دین/ کالایی‌شدن دین در عصر مدرنیته»، وب‌سایت مفاز، موسسۀ فرق و ادیان زاهدان.</ref>  این رویکرد در تفاسیر و فرهنگ دینی، نیز به‌معنای تجاوز از حدی است که خداوند، تعیین کرده است.<ref>ابن‌عاشور، التحریر و التنویر، ۱۴۲۰ق، ج۴، ص۳۳۰.</ref>
گونۀ دیگر تنزل موقعیت دین، در نگاه افراد جامعه است، که خود را بیش از حد ملتزم به ‌دین نشان می‌دهند.<ref>«پاپکورنیزایسیون دین/ کالایی‌شدن دین در عصر مدرنیته»، وب‌سایت مفاز، موسسۀ فرق و ادیان زاهدان.</ref>  این رویکرد در تفاسیر و فرهنگ دینی، نیز به‌معنای تجاوز از حدی است که خداوند، تعیین کرده است.<ref>ابن‌عاشور، التحریر و التنویر، ۱۴۲۰ق، ج۴، ص۳۳۰.</ref>
 
===تنزل ذایقۀ دینی===
===تنزل ذایقۀ دینی===
ذایقۀ دینی مسلمانان بر بنیان حس تعاون،<ref>سوره مائده، آیه 2.</ref>  اخلاق نیکوی [[حضرت محمد|پیامبر خدا]]<ref>سوره قلم، آیه 4.</ref>،  عطوفت انسانی، [[اخلاص]]، [[پاک‌دامنی|پاکدامنی]] و [[پرهیزگاری]]، شکل گرفته است، ولی امروزه در برابر ذایقۀ بازار مصرف، قرار گرفته است. اساس ذایقۀ بازار را [[رقابت]] و [[سودجویی]]، [[ریا]] و شهرت، [[اسراف]] و تبذیر شکل داده است. با رسانه‌ای‌شدن، دین نیز به‌مثابه کالا دیده می‌شود و همگان منافع خود را از دین، جستجو می‌کنند، که نتیجۀ آن تهی‌شدن جامعه از ارزش‌ها و استفادۀ ابزاری از دین است.<ref>نوربخش و ابراهیمی، «دین در جامعۀ بازار»، 1398ش، ص97-94.</ref>
ذایقۀ دینی مسلمانان بر بنیان حس تعاون،<ref>سوره مائده، آیه 2.</ref>  اخلاق نیکوی [[حضرت محمد|پیامبر خدا]]<ref>سوره قلم، آیه 4.</ref>،  عطوفت انسانی، [[اخلاص]]، [[پاک‌دامنی|پاکدامنی]] و [[پرهیزگاری]]، شکل گرفته است، ولی امروزه در برابر ذایقۀ بازار مصرف، قرار گرفته است. اساس ذایقۀ بازار را [[رقابت]] و [[سودجویی]]، [[ریا]] و شهرت، [[اسراف]] و تبذیر شکل داده است. با رسانه‌ای‌شدن، دین نیز به‌مثابه کالا دیده می‌شود و همگان منافع خود را از دین، جستجو می‌کنند، که نتیجۀ آن تهی‌شدن جامعه از ارزش‌ها و استفادۀ ابزاری از دین است.<ref>نوربخش و ابراهیمی، «دین در جامعۀ بازار»، 1398ش، ص97-94.</ref>