|
|
| خط ۵۱: |
خط ۵۱: |
|
| |
|
| == مدیریت شایعه == | | == مدیریت شایعه == |
| گرچه شایعه همیشه دروغ نیست اما فرآیند آن به گونهای است که حتی در حالت صحت آن نیز سبب انحراف و یا اغراق در آن میشود.<ref>منطقی، «سازوکارهای مقابله با شایعه سازمانی با رویکرد اسلامی»، ۱۴۰۳ش، ص164.</ref> امروزه کنترل شایعه در کشورهای مختلف بهویژه در کشورهای در حال توسعه، بخشی از امنیت نرم محسوب میشود.<ref>کرامتی مقدم، مروری بر تأثیرات شبکههای اجتماعی در تولید، انتشار و باورپذیری شایعه در سطح جامعه،۱۴۰۰ش، ص165.</ref>
| | از نگاه کارشناسان، پدیدۀ شایعه در دنیای امروزه، برای کشورهای مختلف و به ویژه در کشورهای در حال توسعه، به یکی از جنبههای مهم امنیت نرم تبدیل شده است.<ref>کرامتی مقدم، مروری بر تأثیرات شبکههای اجتماعی در تولید، انتشار و باورپذیری شایعه در سطح جامعه،۱۴۰۰ش، ص165.</ref> |
|
| |
|
| استفاده مؤثر از رسانه، یکی از مهمترین کارها برای مدیریت شایعه است.<ref>رئیسی وانانی، بررسی نقش رسانه ملی در پیشگیری از بروز و مقابله با ترویج شایعه در جامعه، ۱۳۹۶ش، ص۱62.</ref> شروع پیش از دیگران و گرفتن ابتکار عمل در دست، بمباران اطلاعاتی، جریانسازی متناسب با حادثه، از جمله مواردی است که در مدیریت شایعه اهمیت پیدا میکند.<ref>رئیسی وانانی، بررسی نقش رسانه ملی در پیشگیری از بروز و مقابله با ترویج شایعه در جامعه، ۱۳۹۶ش، ص۱۸7.</ref> آموزش همگانی در شناخت ماهیت شایعه و پرورش تفکر منطقی و تقویت توانایی افراد در سنجش صحت و سقم اخبار <ref>'''«شایعه»، وبسایت دانشنامه اسلامی.'''</ref> از دیگر موارد برای مدیریت شایعه است.
| | کارشناسان بر این باورند که استفادۀ مؤثر از رسانه یکی از حیاتیترین ابزارها برای مدیریت شایعه به شمار میرود.[رئیسی وانانی، بررسی نقش رسانه ملی در پیشگیری از بروز و مقابله با ترویج شایعه در جامعه، ۱۳۹۶ش، ص۱62.] شروع بهموقع و ابتکار عمل، بمباران اطلاعاتی و جریانسازی متناسب با وقوع حادثه، از جمله مواردی هستند که کارشناسان در مدیریت شایعه بر آن تأکید دارند.[رئیسی وانانی، بررسی نقش رسانه ملی در پیشگیری از بروز و مقابله با ترویج شایعه در جامعه، ۱۳۹۶ش، ص۱۸7.] همچنین به عقیده پژوهشگران، آموزش همگانی در شناخت ماهیت شایعه و پرورش تفکر منطقی برای تقویت توانایی افراد در سنجش صحت اخبار، میتوانند به افزایش آگاهی عمومی کمک کرده و خطر تأثیرپذیری از شایعات را کاهش دهند.['''«شایعه»، وبسایت دانشنامه اسلامی.'''] |
|
| |
|
| پیامهای اقناعی از سوی نخبگان، سبب ایمن شدن مخاطبان در برابر پیامهای مخرب و ابهام زا میشود. هرقدر اقناع بیشتر باشد اثرگذاری شایعات کمتر است.<ref>رئیسی وانانی، بررسی نقش رسانه ملی در پیشگیری از بروز و مقابله با ترویج شایعه در جامعه، ۱۳۹۶ش، ص167.</ref> مطالعات نشان داده برای برای متقاعدکردن مردم، استفاده از متخصصان و نیز کسانی که در نظر مردم آگاهتر هستند، تاثیرگذاری بیشتری در مدیریت شایعه دارد.<ref>رئیسی وانانی، بررسی نقش رسانه ملی در پیشگیری از بروز و مقابله با ترویج شایعه در جامعه، ۱۳۹۶ش، ص۱71.</ref> | | بر اساس یافتههای تحقیقی، ارسال پیامهای اقناعی از سوی نخبگان بهویژه پیامهایی که همراه با اشاره به عواقب و پیامدهای ناگوار شایعه بوده، احتمال متقاعد شدن مردم را افزایش میدهد[رئیسی وانانی، بررسی نقش رسانه ملی در پیشگیری از بروز و مقابله با ترویج شایعه در جامعه، ۱۳۹۶ش، ص۱72.] و میتواند پایگاههای اجتماعی را در برابر پیامهای مخرب و ابهامزا ایمن کند.[رئیسی وانانی، بررسی نقش رسانه ملی در پیشگیری از بروز و مقابله با ترویج شایعه در جامعه، ۱۳۹۶ش، ص167.] همچنین مطالعات نشان دادهاند که برای متقاعد کردن مردم، بهرهگیری از کارشناسان و افرادی که در نظر عموم آگاهتر به شمار میروند، تأثیر بیشتری در مدیریت شایعه دارد.[رئیسی وانانی، بررسی نقش رسانه ملی در پیشگیری از بروز و مقابله با ترویج شایعه در جامعه، ۱۳۹۶ش، ص۱71.] |
|
| |
|
| پیامهای غير مستقيم تاثیر بیشتری نسبت به پیامهای مستقيم در متقاعد کردن دارد.<ref>رئیسی وانانی، بررسی نقش رسانه ملی در پیشگیری از بروز و مقابله با ترویج شایعه در جامعه، ۱۳۹۶ش، ص۱71.</ref> همچنین پیامهای همراه با هیجان قوی مثل ترس، احتمال متقاعد شدن مردم را افزایش میدهد. برای مثال به عواقب و پیامدهای ناگوار شایعه اشاره شود.<ref>رئیسی وانانی، بررسی نقش رسانه ملی در پیشگیری از بروز و مقابله با ترویج شایعه در جامعه، ۱۳۹۶ش، ص۱72.</ref> در صورت پذیرش شایعات از سوی مخاطبان، استفاده از رویکرد دو طرفه یعنی حضور موافق و مخالف برای متقاعد کردن تأثیرگذاری بیشتری دارد.<ref>رئیسی وانانی، بررسی نقش رسانه ملی در پیشگیری از بروز و مقابله با ترویج شایعه در جامعه، ۱۳۹۶ش، ص۱72.</ref>
| | در آموزههای دینی با روشهایی مثل توصیۀ اخلاقی نسبت به حسن ظن به یکدیگر و پرهیز از سخنپراکنی علیه همدیگر و نیز تهدید به عذاب نسبت به شايعه پراکنان<ref>منطقی، «سازوکارهای مقابله با شایعه سازمانی با رویکرد اسلامی»، ۱۴۰۳ش، ص۱۷۴.</ref> تلاش شده شایعه مدیریت شود. آموزههای دینی با دستور به رها کردن سخنی که علم به آن نداریم،<ref>حرّ العاملي، وسائل الشيعة، ج15، ص169. </ref> از مسلمانان میخواهد نسبت به موضوعات مهم که امنیت جامعه را به خطر میاندازد و یا سبب ترس میشود، علم آنرا به رهبران الهی واگذار کنند.<ref>سوره نساء. آیه ۸۳.</ref> |
|
| |
|
| == شايعه در آموزههای دینی == | | == شايعه در آموزههای دینی == |
| در آموزههای دینی با روشهایی مثل توصیۀ اخلاقی نسبت به حسن ظن به یکدیگر و پرهیز از سخنپراکنی علیه همدیگر و نیز تهدید به عذاب نسبت به شايعه پراکنان<ref>منطقی، «سازوکارهای مقابله با شایعه سازمانی با رویکرد اسلامی»، ۱۴۰۳ش، ص۱۷۴.</ref> تلاش شده شایعه مدیریت شود. آموزههای دینی با دستور به رها کردن سخنی که علم به آن نداریم،<ref>حرّ العاملي، وسائل الشيعة، ج15، ص169. </ref> از مسلمانان میخواهد نسبت به موضوعات مهم که امنیت جامعه را به خطر میاندازد و یا سبب ترس میشود، علم آنرا به رهبران الهی واگذار کنند.<ref>سوره نساء. آیه ۸۳.</ref>
| | |
| ==پانویس== | | ==پانویس== |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
