گردشگری معناگرا: تفاوت میان نسخه‌ها

'''الف) بازار'''؛ بازارهای کهن ایران از مقاصد فرهنگی مهم در گردشگری معناگرا است. بازار اصفهان، بازار [[تهران]]، بازار [[تبریز]] و [[بازار وکیل]] شیراز، با سبک معماری و جاذبه‌های هنری ویژه، ذهن و اندیشه بازدیدکنندگان را به ژرفانگری در شاخص‌ها و ارزش‌های فرهنگی ایرانیان سوق می‌دهد تا از رهگذر آن به قدرت درونی انسان و ارتباط آن با آفرینشگر هستی، بیندیشد.<ref>[https://tms.atu.ac.ir/article_9647.html ایمانی خوشخو و شهرابی فراهانی، «بررسی ارتباط میان عناصر معناگرایی و ادراک گردشگر از سفر»، 1397ش، ص160-161].</ref>  <br>

'''ب) میراث فرهنگی'''؛ میراث فرهنگی ایران در یونسکو نیز از مقاصد گردشگری فرهنگی ایرانیان است. میراث جهانی یونسکو، عهدنامه‌ای بین‌المللی برای حفظ آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی مهم است که به تمام انسان‌ها تعلق دارد. میراث فرهنگی ملموس ایران در فهرست جهانی، عبارت است از: ۱ـ  [[چغازنبیل]] (شوش)؛ ۲ـ [[میدان امام اصفهان (نقش جهان)|میدان امام اصفهان]]؛ ۳ـ [[تخت جمشید]] (فارس)؛ ۴ـ [[تخت سلیمان]] (تکاب)؛ ۵ـ بم و چشم‌انداز تاریخی آن ([[کرمان]])؛ ۶ـ پاسارگاد (فارس)؛ ۷ـ [[گنبد سلطانیه|سلطانیه]] (زنجان)؛ ۸ـ [[بیستون]] ([[کرمانشاه]])؛ ۹ـ مجموعه آثار رهبانی ارامنه ایران؛ ۱۰ـ [[سازه‌های آبی شوشتر|سازه‌های تاریخی ـ آبی شوشتر]]؛ ۱۱ـ مجموعه بازار تاریخی تبریز؛ ۱۲ـ [[آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی|بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی]]؛ ۱۳ـ ۹ باغ ایرانی شامل: اکبریه بیرجند، [[باغ فین|فین]] کاشان، شاهزاده [[ماهان]]، [[باغ ارم|ارم]] شیراز، [[مجموعه تاریخی عباس‌آباد|عباس‌آباد]] بهشهر، [[کاخ چهل‌ستون|چهلستون]] اصفهان، دولت‌آباد یزد، پاسارگاد شیراز و پهلوان‌پور یزد؛ ۱۴ـ گنبد قابوس (استان گلستان)؛ ۱۵ـ مسجد جامع اصفهان؛ ۱۶ـ [[کاخ گلستان]] (تهران)؛ ۱۷- شهر سوخته (استان سیستان و بلوچستان)؛ ۱۸- چشم‌انداز فرهنگی میمند؛ ۱۹- محوطه باستانی شوش؛ ۲۰ – یازده قنات‌ ایرانی؛ ۲۱ – شهر تاریخی یزد؛ ۲۲ – چشم انداز باستان‌شناسی ساسانی منطقه فارس؛ ۲۳ – راه آهن سراسری ایران؛ ۲۴ – منظر فرهنگی [[اورامان|هورامان/ اورامانات]]. همچنین دشت لوت و [[جنگل‌های هیرکانی]] دو اثر از میراث طبیعی ایران است که در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده است.<ref>[https://fa.irunesco.org/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AB%D8%A8%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86/ «میراث جهانی ثبت‌شدۀ کشورمان»، وب‌سایت کمیسیون ملی یونسکو ـ ایران].</ref> <br>

'''ج) کتابخانه'''؛ برخی [[کتابخانه‌های ایران]] نیز در شمار مقاصد فرهنگی گردشگران قرار می‌گیرد. «[[کتابخانه ملی|کتابخانه ملی ایران]]»، از مهم‌ترین و غنی‌ترین مجموعه‌های علمی ایران است که به‌منظور دسترسی آسان علاقمندان، علاوه بر ساختمان مرکزی تهران، در استان‌های آذربایجان شرقی، اصفهان، بوشهر، [[خراسان رضوی]]، سیستان و بلوچستان، [[کرمان (استان)|کرمان]]، [[گیلان]]، همدان، یزد و فارس نیز شعبه دارد. ساختمان کتابخانه ملی ایران، 97000 مترمربع زیربنا دارد و شامل 8 واحد تخصصی کتابداری، مجموعۀ کتاب‌های مرجع و غیر مرجع چاپی، نسخ خطی، کتاب‌های نادر و منابع غیرمکتوب است. سازۀ این بنا که تلفیقی از معماری سنتی و مدرن است در برابر زلزله 9 ریشتری مقاوم بوده و تا 7 میلیون جلد [[کتاب]] را در خود جای می‌دهد. بیشتر آثار موجود در کتابخانه ملی، آثار بزرگان ایرانی در علوم مختلفی مانند ادبیات، تاریخ، نجوم، فلسفه، عرفان، فقه، اصول فقه و طب است. مجموعه‌ای از نخستین ترجمه‌های فارسی کتب غیرایرانی و قطعاتی از خوش‌نویسی اساتید نامدار خوش‌نویسی ایران نیز در این مجموعه نگهداری می‌شود.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/report/134448/%D9%83%D8%B3%D8%A8-%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%D9%8A%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C «کسب رتبه دوم معماری در خاورمیانه برای کتابخانه ملی»، خبرگزاری کتاب ایران].</ref>  <br>

در گذشتۀ تاریخی ایرانیان، [[مسجد]] مهم‌ترین مکانی بود که معمولا [[کتابخانه]] در آن برپا می‌شد، به‌ویژه [[مسجد جامع|مساجد جامع]] که کتابخانه‌های بزرگی داشتند و اغلب به‌عنوان [[کتابخانه عمومی|کتابخانه‌های عمومی]] در دسترس مردم بود.<ref>مکی سباعی، نقش كتابخانه‌هاي مساجد در فرهنگ و تمدن اسلامي، 1373ش، ص4-8.</ref>  در مسجد جامع عتیق [[شیراز]]، کهن‌ترین مسجد جامع در ایران، ساختمانی به‌نام «خداخانه» یا «بیت‌المصاحف» با کارکرد کتابخانه بود.<ref>بهروزي، تاريخچۀ كتابخانه‌ها و مطبوعات و چاپخانه‌هاي فارس، ج2، 1346ش، ص35.</ref>  در مسجد جامع کبیر اصفهان نیز کتابخانه، حجره‌ها و مخزن‌هایی از کتاب احداث شد. در مسجد قدیم (عتیق) یزد نیز کتابخانه بزرگی تا قرن نهم هجری دایر بود. مسجد علیشاه در [[تبریز (شهر)|تبریز]]، مسجد سلطانیه در زنجان و [[مسجد گوهرشاد|مسجد جامع گوهرشاد]] در [[مشهد]]، کتابخانه‌های معتبری داشتند؛<ref>صفا، آموزش و دانش در ايران، 1362ش، ص8.</ref>  اما کتابخانه‌های حرم‌ها و آستان‌های مقدس از احترام و توجه ویژه‌ای برخوردار بوده و بخشی از هدایا و نذورات، کتاب‌های نفیسی بود که وقف این مکان‌های مقدس می‌شد. آستان قدس رضوی در مشهد، آستان احمد بن موسی (شاه‌چراغ) در شیراز، [[حرم عبدالعظیم حسنی|آستان عبدالعظیم حسنی]] در شهرری و آستان فاطمه معصومه در قم از دیرباز دارای کتابخانه‌های بزرگ و باارزشی بوده‌اند. <br>

'''د) موزه'''؛ واژۀ فرانسوی [[موزه]] که در جهان به‌عنوان مکان گردآوری، نگهداری و نمایش مجموعه‌ای از آثار باستانی، تاریخی، صنعتی و هنری، شناخته می‌شود در فرهنگ ایرانی و زبان فارسی با عنوان «گنجینه»، یاد می‌شد.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-2 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه موزه].</ref>  موزه‌ها، سطح فرهنگ، گرایش‌ها و آروزهای جوامع را بازنمایی می‌کنند و هدف برپایی آنها، ژرف‌اندیشی در آثار و شواهد به‌جای ماندۀ انسان‌ها و بهره‌وری معنوی از آنها است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/127879/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%88-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C «روز جهانی موزه و میراث فرهنگی»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی].</ref>  بر اساس آخرین آمار ارائه شده، جمهوری اسلامی ایران بیش از 700 موزه دارد که مهم‌ترین آنها عبارت است از: <br>

«موزه ملی ایران»، «موزه آذربایجان» در تبریز، «موزه رضا عباسی»، «موزه آبگینه»، «موزه فرش ایران» در تهران، «موزه هنرهای معاصر» اصفهان، «مؤسسه فرهنگی موزه‌های بنیاد»، «کاخ‌موزه نیاوران »، «موزه علوم طبیعی» در بهاباد یزد، «خانه عباسی‌ها» در کاشان، «باغ عفیف‌آباد» شیراز، «عالی‌قاپو» اصفهان، «خانه عامری‌ها» کاشان، «موزه قاجار» در تبریز، «موزه مردم‌شناسی» اردبیل، «موزه اسقف‌ اعظم آرداک مانوکیان» (کلیسا) در تهران، «ارگ کریم‌خان»، «کاخ و موزه باغچه‌جوق»، «کاخ باغ فردوس» تهران، «خانه بهنام» در تبریز، «خانه بروجردی‌ها» کاشان، «چهل‌ستون»، «خانه مشروطه» اصفهان، «خانه مشروطه» تبریز، «موزه دکتر حسابی» تهران، «[[باغ ارم]] شیراز»، «باغ و عمارت عین‌الدوله» تهران، «[[باغ فین]]» کاشان، «حمام گنجعلی‌خان» کرمان، «موزه آبگینه و سفالینه» تهران، «[[کاخ گلستان]]»، «خانه حیدرزاده» تبریز، «خانه حریری» تبریز، «موزه تاریخ طبیعی» همدان، «کاخ هشت‌بهشت» اصفهان، «موزه حرم حضرت معصومه»، «باغ موزه دفاع‌مقدس»، «خانه شیخ‌الاسلام» اصفهان، «موزه عصرآهن» تبریز، «موزه بزرگ خراسان»، «کتابخانه و موزه ملی ملک» تهران، «کاخ مرمر» تهران، «عمرات مسعودیه» تهران، «موزه سنجش» تبریز، «موزه محرم» تبریز، «موزه موسیقی ایران» تهران، «موزه ملی خودرو» تهران، «موزه جواهرات ملی» تهران، «کاخ نیاوران»، «موزه سفال» تبریز، «موزه ماشین‌های اداری سفیر» تهران، «موزه علم و طبیعت» [[اهواز]]، «گالری راه ابریشم» تهران، «موزه ارتباطات» تهران، «تماشاگه زمان» تهران، «موزه عبرت» تهران، «موزه آب» یزد، «موزه پارینه‌سنگی زاگرس» [[کرمانشاه]]، «باغ نارنجستان قوام» شیراز، «خانه کاریکاتور ایران» تهران، «موزه حشره‌شناسی هایک میرزایانس» در تهران و «موزه قرآن و کتابت» در تبریز.<ref>[https://www.mcth.ir/news/ID/54049 «افزایش تعداد موزه‌های کشور به 710 موزه»، وب‌سایت وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی]؛ [https://www.imna.ir/news/424408/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «موزه‌های معروف ایران و جهان»، خبرگزاری ایمنا].</ref>