حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
این عوامل در کنار یکدیگر، موجب دوگانگی و پیچیدگی در صحنۀ اجتماعی شد؛ از یک سو، مطالبات معیشتی بخشی از مردم وجود داشت و از سوی دیگر، خشونتهای سازمانیافتهای رخ داد که ماهیتی کاملاً متفاوت و امنیتی داشت. بر اساس همین تحلیلها، این دوره شاهد نوعی همگرایی موقت بین نارضایتیهای داخلی و برنامهریزیهای تخریبی خارجی بود که مدیریت بحران را با چالشهای عمیقی مواجه ساخت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6726466/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%AF%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C «تحلیل بحران اخیر ایران؛ ردپای تروریسم و مداخله خارجی»، خبرگزاری مهر.]</ref> | این عوامل در کنار یکدیگر، موجب دوگانگی و پیچیدگی در صحنۀ اجتماعی شد؛ از یک سو، مطالبات معیشتی بخشی از مردم وجود داشت و از سوی دیگر، خشونتهای سازمانیافتهای رخ داد که ماهیتی کاملاً متفاوت و امنیتی داشت. بر اساس همین تحلیلها، این دوره شاهد نوعی همگرایی موقت بین نارضایتیهای داخلی و برنامهریزیهای تخریبی خارجی بود که مدیریت بحران را با چالشهای عمیقی مواجه ساخت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6726466/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%AF%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C «تحلیل بحران اخیر ایران؛ ردپای تروریسم و مداخله خارجی»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
== '''واکنش مردم | == '''واکنش مسئولان و مردم ایران''' == | ||
واکنش مسئولان نظام در سطوح مختلف، ترکیبی از به رسمیتشناختن حق اعتراض و هشدار نسبت به اغتشاش بود. رئیسجمهور با اعلام پذیرش اعتراضات، جلسهای با اصناف برگزار کرد. آیتالله خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی ایران، نیز در سخنانی، تفکیک بین «معترض» و «اغتشاشگر» را مطرح و بر لزوم گفتوگو با گروه اول و برخورد با گروه دوم تأکید کردند. در سطح عملیاتی، اقداماتی مانند تغییر رئیس بانک مرکزی و آغاز شتابزده طرح حذف ارز ترجیحی و واریز مستقیم یارانه صورت گرفت که البته اثرات متفاوتی داشت. نیروهای انتظامی و امنیتی در صحنه، گاه با برگزاری تجمعات برخورد کرده و در مواردی از گاز اشکآور و طبق گزارشها، سلاح جنگی استفاده شد که منجر به تلفات گردید. در اوج حوادث، محدودیتهای گستردهای بر دسترسی به اینترنت و شبکههای اجتماعی اعمال شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2165006/%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%B6-%D8%AD%D8%B1%D9%81-%D9%85%DB%8C-%D8%B2%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%B1 «ببینید | رهبر انقلاب: ما با معترض حرف میزنیم اما با اغتشاشگر حرفزدن فایده ندارد؛ اغتشاشگر را باید سرجایش نشاند»، خبر آنلاین.]</ref> | واکنش مسئولان نظام در سطوح مختلف، ترکیبی از به رسمیتشناختن حق اعتراض و هشدار نسبت به اغتشاش بود. رئیسجمهور با اعلام پذیرش اعتراضات، جلسهای با اصناف برگزار کرد. آیتالله خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی ایران، نیز در سخنانی، تفکیک بین «معترض» و «اغتشاشگر» را مطرح و بر لزوم گفتوگو با گروه اول و برخورد با گروه دوم تأکید کردند. در سطح عملیاتی، اقداماتی مانند تغییر رئیس بانک مرکزی و آغاز شتابزده طرح حذف ارز ترجیحی و واریز مستقیم یارانه صورت گرفت که البته اثرات متفاوتی داشت. نیروهای انتظامی و امنیتی در صحنه، گاه با برگزاری تجمعات برخورد کرده و در مواردی از گاز اشکآور و طبق گزارشها، سلاح جنگی استفاده شد که منجر به تلفات گردید. در اوج حوادث، محدودیتهای گستردهای بر دسترسی به اینترنت و شبکههای اجتماعی اعمال شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2165006/%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%B6-%D8%AD%D8%B1%D9%81-%D9%85%DB%8C-%D8%B2%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%B1 «ببینید | رهبر انقلاب: ما با معترض حرف میزنیم اما با اغتشاشگر حرفزدن فایده ندارد؛ اغتشاشگر را باید سرجایش نشاند»، خبر آنلاین.]</ref> | ||
در پی تشدید | مردم ایران نیز در واکنش به این تحولات و بهویژه در پی تشدید خشونتها و گزارشهای مربوط به مداخله گروههای ضد نظام و خارجی، در روز ۲۲ دی ۱۴۰۴ش در سراسر ایران گرد هم آمدند. بر اساس گزارشهای میدانی، انگیزۀ اصلی شرکتکنندگان در این تجمع، «دفاع از وطن» و مقابله با «اغتشاش» و «دخالت بیگانه» عنوان شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/live/6719595/%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%87-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%88%D8%B7%D9%86-%D8%AE%D8%B7-%D9%82%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «ایران یکپارچه به پا خاست؛ مام وطن خط قرمز است»، خبرگزاری مهر.]</ref> این اجتماع با شعارهایی همراه بود که همزمان بر حق اعتراض مسالمتآمیز و نیز وحدت ملی و مخالفت با عوامل بیثباتساز تأکید داشت. از جمله این شعارها میتوان به «اعتراض حق ماست | پرچم ایران ماست»، «وحدتمون پابرجاس | اعتراضم سر جاش»، «معترضی یا مغتشش کدومی | آسیب نزن به اموال عمومی»، «رونق اقتصادی | خواستهی ملت ماست»، «مرگ بر آمریکا |مرگ بر اسرائیل» و «فتنهگر مسلح | اعدام باید گردد» اشاره کرد.<ref>[https://ensafnews.com/628018/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%A7%D9%81-%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%DB%B2%DB%B2-%D8%AF%DB%8C/ «گزارش میدانی انصاف نیوز از تجمع ۲۲ دی»، وبسایت انصافنیوز.]</ref> | ||
== '''پیامدهای مختلف''' == | == '''پیامدهای مختلف''' == | ||
تحلیلگران پیامدهای اعترضات دی 1404ش در چند محور بررسی کرداند: | تحلیلگران پیامدهای اعترضات دی 1404ش در چند محور بررسی کرداند: | ||
1. پیامدهای امنیتی و اجتماعی: افزایش شکاف بین بخشی از جامعه و حاکمیت، فرسایش بیشتر | 1. پیامدهای امنیتی و اجتماعی: افزایش شکاف بین بخشی از جامعه و حاکمیت، فرسایش بیشتر سرمایۀ اجتماعی و ایجاد فضای بیاعتمادی. وقوع حوادث مرگبار در ایلام و برخی نقاط دیگر، زخمهای اجتماعی عمیقی برجای گذاشت. | ||
2. پیامدهای اقتصادی: تشدید بیثباتی در بازارهای مالی، افزایش نگرانیها درباره آینده اقتصادی، و احتمالاً تأخیر در برنامههای توسعهای به دلیل تمرکز بر مسائل امنیتی. | 2. پیامدهای اقتصادی: تشدید بیثباتی در بازارهای مالی، افزایش نگرانیها درباره آینده اقتصادی، و احتمالاً تأخیر در برنامههای توسعهای به دلیل تمرکز بر مسائل امنیتی. | ||
| خط ۴۷: | خط ۴۷: | ||
* «آزاد ارمکی: پلیس مراقب معترضان باشد/ اعتراض را جمع نکنید، مدنیاش کنید»، وبسایت راه وطن، تاریخ درج مطلب: 15 دی 1404ش. | * «آزاد ارمکی: پلیس مراقب معترضان باشد/ اعتراض را جمع نکنید، مدنیاش کنید»، وبسایت راه وطن، تاریخ درج مطلب: 15 دی 1404ش. | ||
* «ایران یکپارچه به پا خاست؛ مام وطن خط قرمز است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 22 دی 1404ش. | |||
* «ببینید | رهبر انقلاب: ما با معترض حرف میزنیم اما با اغتشاشگر حرفزدن فایده ندارد؛ اغتشاشگر را باید سرجایش نشاند»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1404ش. | * «ببینید | رهبر انقلاب: ما با معترض حرف میزنیم اما با اغتشاشگر حرفزدن فایده ندارد؛ اغتشاشگر را باید سرجایش نشاند»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1404ش. | ||
* «پنج موج اعتراضات دی 1404 به روایت جلاییپور؛ موج اول بازار، موج دوم در شهرهای کوچک با نرخ بیکاری بالای چهل درصد و موج سوم با خشونت بی سابقه»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۳ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «پنج موج اعتراضات دی 1404 به روایت جلاییپور؛ موج اول بازار، موج دوم در شهرهای کوچک با نرخ بیکاری بالای چهل درصد و موج سوم با خشونت بی سابقه»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۳ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۳: | ||
* «تحلیل بحران اخیر ایران؛ ردپای تروریسم و مداخله خارجی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 30 دی 1404ش. | * «تحلیل بحران اخیر ایران؛ ردپای تروریسم و مداخله خارجی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 30 دی 1404ش. | ||
* «روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 20 دی 1404ش. | * «روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 20 دی 1404ش. | ||
* «گزارش میدانی انصاف نیوز از تجمع ۲۲ دی»، وبسایت انصافنیوز، تاریخ درج مطلب: 22 دی 1404ش. | |||
* «گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستانها»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 14 دی 1404ش. | * «گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستانها»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 14 دی 1404ش. | ||
* «وقایع دی به علت نادیده انگاشتن اعتراضات گذشته بود/چرا از گروههای مرجع اعتبارزدایی شده است؟»، پایگاه خبری تحلیلی علم جنوب، تاریخ درج مطلب: 5 بهمن 1404ش. | * «وقایع دی به علت نادیده انگاشتن اعتراضات گذشته بود/چرا از گروههای مرجع اعتبارزدایی شده است؟»، پایگاه خبری تحلیلی علم جنوب، تاریخ درج مطلب: 5 بهمن 1404ش. | ||