شرم: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۶: / خط ۶: @@
 == کاربرد مفهوم شرم در مورد خداوند ==
-کاربرد مفهوم شرم در مورد خداوند با کاربرد آن در سبک زندگی انسان فرق می‌کند؛ زیرا مبدأ شرم، یک‌احساس است که انتقال از آن مبدأ احساسی به منتهی، مستلزم ایجاد تغییرات جسمانی در وجود شرم‌کننده است، در حالی‌که خداوند جسم نیست. بدینسان، کاربرد فعل منفی «لایستحیی» در آیۀ 26 سورۀ بقره برای خداوند، به‌معنای ترک کردن، نترسیدن و منصرف نشدن او از انجام هرکاری است که در ذات خود زشت نیست. همچنین کاربرد فعل منفی «لایستحیی» در آیۀ 53 احزاب نیز به معنای منصرف نشدن خداوند از بیان حق است. در نتیجه، انتساب مفهوم شرم به خداوند، انتساب نتایج آن به ذات وی و به‌معنای منزه بودن او از انجام یک‌کار شرم‌آور است.<ref>[https://lib.eshia.ir/23019/1/6664 والازاده، دانشنامۀ جهان اسلام، 1375ش، ج1، ص6664.]</ref>
+کاربرد مفهوم شرم در مورد خداوند با کاربرد آن در سبک زندگی انسان فرق می‌کند؛ زیرا مبدأ شرم، یک‌احساس است که انتقال از آن مبدأ احساسی به منتهی، مستلزم ایجاد تغییرات جسمانی در وجود شرم‌کننده است، در حالی‌که خداوند جسم نیست. بدینسان، کاربرد فعل منفی «لایستحیی» در آیۀ 26 سورۀ بقره برای خداوند، به‌معنای ترک کردن، نترسیدن و منصرف نشدن او از انجام هرکاری است که در ذات خود زشت نیست. همچنین کاربرد فعل منفی «لایستحیی» در آیۀ 53 احزاب نیز به معنای منصرف نشدن خداوند از بیان حق است. در نتیجه، انتساب مفهوم شرم به خداوند، انتساب نتایج آن به ذات وی و به‌معنای منزه بودن او از انجام یک‌کار شرم‌آور است.<ref>[https://lib.eshia.ir/23019/1/6664 والازاده، دانشنامۀ جهان اسلام، 1375ش، ج1، ص6664.]؛ [https://rasekhoon.net/article/show/1274722 علی اکبر مظاهری، «واژۀ استحیا در قرآن»، وب سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: 24 فروردین 1396ش.] </ref>
 == جایگاه شرم در اسلام ==
@@ خط ۱۲: / خط ۱۲: @@
 == جایگاه شرم در فرهنگ مادی ==
 به دلیل بی‌اهمیت بودن نقش ایمان در فرهنگ مادی، برخی از متفکران غربی به‌دیدۀ منفی نسبت به‌شرم نگریسته و آن را حالت انفعالي و ناشي از ضعف انسان دانسته و با نکوهش آن، دیگران را به دوری از شرم سفارش می‌کنند.<ref>ميدلتون موز، ''روان‌شناسي شرم و گناه''، ترجمه شهلا ارژنگ، 1373ش، ص28.</ref> چنانچه مونتسکیو شرم را خجلتی ناشی از نقص و عدم کمال خود می‌داند.<ref>مونتسکیو، روح القوانین، ترجمه علی اکبر مهتدی، 1339ش، ص440.</ref> بدینسان، شرم نه تنها در فرهنگ مادی بی‌ارزرش به‌شمار می‌آید؛ بلکه بی‌شرمی در سبک زندگی مادی، نوعی کمال به‌حساب می‌آید.<ref>[https://lib.eshia.ir/10208/1/100 مصباح یزدی، سجادهای سلوک، 1390ش، ج1، ص100.]</ref>
-----
+== تفاوت مفهومی شرم از حیا ==
+شرم به‌رغم آنکه به‌معنای حیا به‌کار می‌رود؛ اما مفهوم آن همواره با حیا مساوی نیست. مفهوم شرم به‌لحاظ وجاهت عقلانی، به دوگونۀ شرم‌عاقلانه و شرم غیرعاقلانه تقسیم می‌شود. شرمی که از حکم عقل برخواسته و انسان را از کارهای زشت باز دارد، شرم عاقلانه و نشانۀ عقل و ایمان به‌شمار آمده و از آن به حیا تعبیر می‌شود؛ اما شرمی که موجب خود داری انسان از کارهای نیک گردد، شرم غیر عاقلانه و نشانۀ حماقت و نادانی بوده و آن را کمرویی می‌نامند.<ref>کلینی، کافی، 1365ش، ج2، ص106؛ [https://hawzah.net/fa/Article/View/111716/%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%AB%D8%A8%D8%AA_%D9%88_%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C اکبری، محمود؛ «حیای مثبت و حیای منفی»، وبسایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 30/08/1396ش؛] پسندیده، عباس، غنچه‌های شرم؛ نگاهی نو به مفهوم حیا، قم، سازمان چاپ و نشر دارالحدیث، چاپ اول، 11391ش. </ref>
+در تعبیری دیگر حیا به دوقسم مثبت و منفی تقسیم می‌شود که ترک کارهای ناپسند به‌خاطر شرم از خداوند یا از خود، دیگران، فرشتگان، پدر و مادر، حیا یا شرم مثبت نامیده می‌شود؛ اما از ترک کارهای خوبی همچون گفتن حق، کسب دانش یا شرم از اظهار به ندانستن در موردی که نمی‌داند، به شرم منفی یا کمرویی تعبیر می‌شود.[2]
+----[1] . بحار الانوار، ج68، ص331؛ اکبری، محمود؛ «حیای مثبت و حیای منفی»، وبسایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 30/08/1396ش.؛ پسندیده، عباس، غنچه‌های شرم؛ نگاهی نو به مفهوم حیا، قم، سازمان چاپ و نشر دارالحدیث، چاپ اول، 11391ش.
+[2] . اکبری، محمود؛ «حیای مثبت و حیای منفی»، وبسایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 30/08/1396ش.
+----[1] . بحار الانوار، ج68، ص331؛ اکبری، محمود؛ «حیای مثبت و حیای منفی»، وبسایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 30/08/1396ش.؛ پسندیده، عباس، غنچه‌های شرم؛ نگاهی نو به مفهوم حیا، قم، سازمان چاپ و نشر دارالحدیث، چاپ اول، 11391ش.
+[2] . اکبری، محمود؛ «حیای مثبت و حیای منفی»، وبسایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 30/08/1396ش.
 == مؤلفه های شرم ==