خط ۴۸: خط ۴۸:


== '''پیامدهای مختلف''' ==
== '''پیامدهای مختلف''' ==
تحلیل‌گران پیامدهای اعتراضات دی 1404ش در چند محور بررسی کرد‌اند:
1.  پیامدهای امنیتی و اجتماعی: افزایش شکاف بین بخشی از جامعه و حاکمیت، فرسایش بیشتر سرمایۀ اجتماعی و ایجاد فضای بی‌اعتمادی. وقوع حوادث مرگ‌بار در ایلام و برخی نقاط دیگر، زخم‌های اجتماعی عمیقی برجای گذاشت.
2.  پیامدهای اقتصادی: تشدید بی‌ثباتی در بازارهای مالی، افزایش نگرانی‌ها دربارۀ آینده اقتصادی، و احتمالاً تأخیر در برنامه‌های توسعه‌ای به‌دلیل تمرکز بر مسائل امنیتی.
3.  پیامدهای سیاسی و مدیریتی: آشکارشدن عمق نارضایتی‌های اقتصادی و لزوم بازنگری در سیاست‌های کلان. اذعان برخی مقامات ارشد امنیتی و اجرایی کشور به ضرورت اصلاحات اساسی و عدم کفایت روش‌های پیشین برای مدیریت بحران، از جمله این پیامدها بود.
=== پیامدهای امنیتی و اجتماعی ===
=== پیامدهای امنیتی و اجتماعی ===
اعتراضات دی‌ماه موجب تعمیق شکاف بین بخش‌های وسیعی از جامعه و نهادهای حاکمیتی شد و به فرسایش جدی‌تر سرمایه اجتماعی و گسترش فضای بی‌اعتمادی دامن زد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> بر اساس تحلیل‌های جامعه‌شناسان، این روند نتیجه سال‌ها تخریب ساختارهای اجتماعی و نوسازی آمرانه بوده که به ویژه نهاد خانواده و انسجام جمعی را تضعیف کرده است. وقایع تلخ در مناطقی مانند ایلام، نه تنها زخم‌های اجتماعی عمیقی برجا گذاشت، بلکه نشان‌دهندۀ ظهور نسل دهه هشتادی بود که در فضایی فاقد اعتماد رشد کرده و با انگیزه‌های رادیکال‌تر وارد عرصۀ کنشگری شده است. این شرایط، جامعه را وارد فاز سکوت سنگین پسااعتراضی کرده که نه نشانۀ رضایت بلکه محصول انسداد سیاسی و افزایش هزینه‌های کنشگری است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/943700/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%AB-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%81%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%B4%D8%AA «ناگفته‎‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو.]</ref>
اعتراضات دی‌ماه موجب تعمیق شکاف بین بخش‌های وسیعی از جامعه و نهادهای حاکمیتی شد و به فرسایش جدی‌تر سرمایه اجتماعی و گسترش فضای بی‌اعتمادی دامن زد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> بر اساس تحلیل‌های جامعه‌شناسان، این روند نتیجه سال‌ها تخریب ساختارهای اجتماعی و نوسازی آمرانه بوده که به ویژه نهاد خانواده و انسجام جمعی را تضعیف کرده است. وقایع تلخ در مناطقی مانند ایلام، نه تنها زخم‌های اجتماعی عمیقی برجا گذاشت، بلکه نشان‌دهندۀ ظهور نسل دهه هشتادی بود که در فضایی فاقد اعتماد رشد کرده و با انگیزه‌های رادیکال‌تر وارد عرصۀ کنشگری شده است. این شرایط، جامعه را وارد فاز سکوت سنگین پسااعتراضی کرده که نه نشانۀ رضایت بلکه محصول انسداد سیاسی و افزایش هزینه‌های کنشگری است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/943700/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%AB-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%81%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%B4%D8%AA «ناگفته‎‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وب‌سایت فرارو.]</ref>