رضا عسکری (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{درشت|'''آیریس ماریون یانگ؛'''}} از فمینیست‌های موج سوم و طراح نظریه شهروندی متمایز.
{{درشت|'''آیریس ماریون یانگ؛'''}} از فمینیست‌های موج سوم و طراح نظریه شهروندی متمایز.


آیریس ماریون یانگ، نظریه‌پرداز سیاسی آمریکایی که بیشترین تمرکزش بر ماهیت عدالت و نابرابری اجتماعی بود. از مشهورترین نظریه‌های یانگ، مدل «پنج شکل ستمکاری» وی است که نخستین‌بار در کتاب او با نام «عدالت و سیاست نابرابری» در ۱۹۹۰م منتشر شد. یانگ در این مدل رویکردی نسبی به بحث عدالت، مبتنی بر تئوری ستمکاری گروهی در پیش می‌گیرد و با ترکیب نقدهای فمینیستی، پساساختاری و پسااستعماری از مارکسیسم کلاسیک، بیان می‌کند که دست‌کم پنج نوع متمایز از ستمگری را نمی‌توان در ذیل علل اساسی‌تر قرار داد. برخی محققان با اشاره به خاستگاه غربی اندیشهٔ یانگ، محدودیت‌های چارچوب او را یادآوری می‌کنند و از منظری مانند اندیشهٔ اسلامی، عدالت را مفهومی چندبعدی‌تر و پیوسته با کمال معنوی انسان می‌دانند که شاخص‌های گسترده‌تری را در بر می‌گیرد.
آیریس ماریون یانگ، نظریه‌پرداز سیاسی آمریکایی که بیشترین تمرکزش بر ماهیت عدالت و نابرابری اجتماعی بود. از مشهورترین نظریه‌های یانگ، مدل «پنج شکل ستمکاری» وی است که نخستین‌بار در کتاب او با نام «عدالت و سیاست نابرابری» در ۱۹۹۰م منتشر شد. یانگ در این مدل رویکردی نسبی به بحث [[عدالت]]، مبتنی بر تئوری ستمکاری گروهی در پیش می‌گیرد و با ترکیب نقدهای فمینیستی، پساساختاری و پسااستعماری از مارکسیسم کلاسیک، بیان می‌کند که دست‌کم پنج نوع متمایز از ستمگری را نمی‌توان در ذیل علل اساسی‌تر قرار داد. برخی محققان با اشاره به خاستگاه غربی اندیشهٔ یانگ، محدودیت‌های چارچوب او را یادآوری می‌کنند و از منظری مانند اندیشهٔ اسلامی، عدالت را مفهومی چندبعدی‌تر و پیوسته با کمال معنوی انسان می‌دانند که شاخص‌های گسترده‌تری را در بر می‌گیرد.


== زندگی‌نامه ==
== زندگی‌نامه ==
آیریس ماریون یانگ در ۲ ژانویه ۱۹۴۹م در نیویورک به دنیا آمد و در رشتهٔ فلسفه از کالج کویینز فارغ‌التحصیل شد. وی در ۱۹۷۴م دکترای فلسفه خود را از دانشگاه پنسیلوانیا گرفت. یانگ به مدت نه سال نظریه سیاسی را در مدرسهٔ عالی امور عمومی و بین‌المللی دانشگاه پیتسبورگ و نیز فلسفه را در چندین مؤسسه دانشگاهی از جمله مؤسسه پلی‌تکنیک ووستر و دانشگاه میامی تدریس کرده بود. در تابستان ۱۹۹۵م او به‌عنوان استاد فلسفهٔ در دانشگاه یوهان ولفگانگ گوته در فرانکفورت آلمان فعالیت کرد. یانگ همچنین بورس‌های تحقیقاتی مهمان در تعدادی از دانشگاه‌ها و مؤسسات معتبر جهانی از جمله مؤسسه مطالعات پیشرفته در پرینستون، مؤسسهٔ علوم انسانی وین، دانشگاه ملی استرالیا، دانشگاه کانتربری در نیوزیلند و شورای پژوهش علوم انسانی آفریقای جنوبی دریافت کرده بود.<ref>[http://alirezabeheshti.com/article/گستره-محدود-نظریه-های-عدالت-توزیعی-نگا/ «گستره محدود نظریه‌های عدالت توزیعی: نگاهی به نقد آیریس یانگ و پیامدهای آن برای حرکت‌های عدالت طلبانه در ایران»، وب‌سایت سیدعلی‌رضا بهشتی]</ref> یانگ در ۵۷ سالگی پس از یک دورهٔ ۱۸ ماهه مبارزه با سرطان در شیکاگو درگذشت.<ref>[http://alirezabeheshti.com/article/گستره-محدود-نظریه-های-عدالت-توزیعی-نگا/ «گستره محدود نظریه‌های عدالت توزیعی: نگاهی به نقد آیریس یانگ و پیامدهای آن برای حرکت‌های عدالت طلبانه در ایران»، وب‌سایت سیدعلی‌رضا بهشتی]</ref>
آیریس ماریون یانگ در ۲ ژانویه ۱۹۴۹م در نیویورک به دنیا آمد و در رشتهٔ فلسفه از کالج کویینز فارغ‌التحصیل شد. وی در ۱۹۷۴م دکترای فلسفه خود را از دانشگاه پنسیلوانیا گرفت. یانگ به مدت نه سال نظریه سیاسی را در مدرسهٔ عالی امور عمومی و بین‌المللی دانشگاه پیتسبورگ و نیز فلسفه را در چندین مؤسسه دانشگاهی از جمله مؤسسه پلی‌تکنیک ووستر و دانشگاه میامی تدریس کرده بود. در تابستان ۱۹۹۵م او به‌عنوان استاد فلسفهٔ در دانشگاه یوهان ولفگانگ گوته در فرانکفورت [[آلمان]] فعالیت کرد. یانگ همچنین بورس‌های تحقیقاتی مهمان در تعدادی از دانشگاه‌ها و مؤسسات معتبر جهانی از جمله مؤسسه مطالعات پیشرفته در پرینستون، مؤسسهٔ علوم انسانی وین، دانشگاه ملی استرالیا، دانشگاه کانتربری در نیوزیلند و شورای پژوهش علوم انسانی آفریقای جنوبی دریافت کرده بود.<ref>[http://alirezabeheshti.com/article/گستره-محدود-نظریه-های-عدالت-توزیعی-نگا/ «گستره محدود نظریه‌های عدالت توزیعی: نگاهی به نقد آیریس یانگ و پیامدهای آن برای حرکت‌های عدالت طلبانه در ایران»، وب‌سایت سیدعلی‌رضا بهشتی]</ref> یانگ در ۵۷ سالگی پس از یک دورهٔ ۱۸ ماهه مبارزه با سرطان در شیکاگو درگذشت.<ref>[http://alirezabeheshti.com/article/گستره-محدود-نظریه-های-عدالت-توزیعی-نگا/ «گستره محدود نظریه‌های عدالت توزیعی: نگاهی به نقد آیریس یانگ و پیامدهای آن برای حرکت‌های عدالت طلبانه در ایران»، وب‌سایت سیدعلی‌رضا بهشتی]</ref>


== دیدگاه‌های آیریس ماریون یانگ ==
== دیدگاه‌های آیریس ماریون یانگ ==