جزبدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایشگر دیداری ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
جزبدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایشگر دیداری ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
== '''زمینهها و ماهیت اعتراضات اعتراضات دی ۱۴۰۴''' == | == '''زمینهها و ماهیت اعتراضات اعتراضات دی ۱۴۰۴''' == | ||
برخی از تحلیلگران معتقدند ریشۀ اصلی اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ش را باید در بستر تاریخی چند دههای و در تعامل | برخی از تحلیلگران معتقدند ریشۀ اصلی اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ش را باید در بستر تاریخی چند دههای و در تعامل پیچیدۀ عوامل داخلی و خارجی جستجو کرد. از نگاه آنان، این اعتراضات تنها یک حادثۀ مقطعی نیست، بلکه نقطۀ اوج انباشت مطالبات اقتصادی و اجتماعی است که بهویژه طی دو دهۀ گذشته، تحت تأثیر تحریمهای بینالمللیِ هدفمند و فشارهای خارجی برای تضعیف ارزش پول ملی و ایجاد تورم ساختاری، تشدید شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6730933/%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «دی ۱۴۰۴ در ایران چه گذشت؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> این تحلیلگران بر این باورند که تحریمها بهعنوان یک عامل خارجی، بهطور عمدی برای کاهش رفاه عمومی و ایجاد نارضایتی طراحی شده است. در کنار این عامل، ناتوانی نهادهای داخلی در ایجاد مکانیسمهای مؤثر برای انتقال و پاسخگویی به مطالبات، نبود احزاب قدرتمند و نهادهای واسط و نیز ضعف در مدیریت اقتصادی که منجر به احساس بیعدالتی و محرومیت در بخشهایی از جامعه شده، بستر اجتماعی اعتراضات را فراهم کرده است.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/1080862-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A6%D9%88 «اعتراضات دی ماه از نگاه یک جامعه شناس+ ویدئو»، وبسایت مشرق.]</ref> | ||
همزمان، اقدامات تحریکآمیز بازیگران خارجی و گروههای معارض برونمرزی نیز بهعنوان عامل تشدیدکننده عمل کرده است. گزارشها حاکی از آن است که این گروهها با سوءاستفاده از فضای نارضایتیهای مشروع، با دریافت حمایتهای مالی و رسانهای، درصدد برآمدند تا اعتراضات مسالمتآمیز را به سمت خشونت و ناآرامیهای سازمانیافته سوق دهند. این امر موجب دوگانگی در | همزمان، اقدامات تحریکآمیز بازیگران خارجی و گروههای معارض برونمرزی نیز بهعنوان عامل تشدیدکننده عمل کرده است. گزارشها حاکی از آن است که این گروهها با سوءاستفاده از فضای نارضایتیهای مشروع، با دریافت حمایتهای مالی و رسانهای، درصدد برآمدند تا اعتراضات مسالمتآمیز را به سمت خشونت و ناآرامیهای سازمانیافته سوق دهند. این امر موجب دوگانگی در صحنۀ اجتماعی و پیچیدهترشدن تمایز بین اعتراض مدنی و آشوب شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C «روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
از نظر ماهیتی، برخلاف اعتراضات ۱۳۹۸ش بعد از افزایش قیمت بنزین و ۱۴۰۱ش بعد از در گذشت مهسا امینی، جرقۀ این دوره بیشتر ماهیت اقتصادی معطوف به بازار داشت.<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C «روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> تحلیلها همچنین به تغییر نسبی بافت معترضان نسبت به دورههای قبل اشاره دارند، با حضور پررنگتر کاسبان، کسبۀ خردهپا و اقشاری که پیشتر ممکن بود کمتر در اعتراضات خیابانی دیده شوند؛ این ناآرامیها در شرایطی رخ داد که دورنمای رفع محدودیتهای خارجی مبهم به نظر میرسید.<ref>[https://rahevatan.ir/%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D9%85%DA%A9%DB%8C-%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA/ «آزاد ارمکی: پلیس مراقب معترضان باشد/ اعتراض را جمع نکنید، مدنیاش کنید»، وبسایت راه وطن.] </ref> | از نظر ماهیتی، برخلاف اعتراضات ۱۳۹۸ش بعد از افزایش قیمت بنزین و ۱۴۰۱ش بعد از در گذشت مهسا امینی، جرقۀ این دوره بیشتر ماهیت اقتصادی معطوف به بازار داشت.<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C «روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> تحلیلها همچنین به تغییر نسبی بافت معترضان نسبت به دورههای قبل اشاره دارند، با حضور پررنگتر کاسبان، کسبۀ خردهپا و اقشاری که پیشتر ممکن بود کمتر در اعتراضات خیابانی دیده شوند؛ این ناآرامیها در شرایطی رخ داد که دورنمای رفع محدودیتهای خارجی مبهم به نظر میرسید.<ref>[https://rahevatan.ir/%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D9%85%DA%A9%DB%8C-%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA/ «آزاد ارمکی: پلیس مراقب معترضان باشد/ اعتراض را جمع نکنید، مدنیاش کنید»، وبسایت راه وطن.] </ref> | ||
