| خط ۸: | خط ۸: | ||
== دیدگاههای جولیت میچل == | == دیدگاههای جولیت میچل == | ||
جولیت میچل در کتاب «جایگاه طبقاتی زن» (۱۹۷۱م) و دیگر آثارش، کوشید فمینیسم رادیکال را با ماتریالیسم تاریخی پیوند زند. وی برخلاف برخی رهیافتهای تکبعدی، پدرسالاری را نظامی دوگانه میدانست که ریشههای آن نه تنها در کنترل اقتصادی مردان بر کار زنان، بلکه در ابعاد روانکاوانه و فرهنگی نیز نهفته است.<ref> اکلشال، مقدمهای بر ایدئولوژیهای سیاسی، 1385ش، | جولیت میچل در کتاب «جایگاه طبقاتی زن» (۱۹۷۱م) و دیگر آثارش، کوشید فمینیسم رادیکال را با ماتریالیسم تاریخی پیوند زند. وی برخلاف برخی رهیافتهای تکبعدی، پدرسالاری را نظامی دوگانه میدانست که ریشههای آن نه تنها در کنترل اقتصادی مردان بر کار زنان، بلکه در ابعاد روانکاوانه و فرهنگی نیز نهفته است.<ref> اکلشال، مقدمهای بر ایدئولوژیهای سیاسی، 1385ش، ص376. </ref> به باور میچل، پدرسالاری از طریق ساخت نقشهای جنسیتی در خانواده، ارزشگذاری برتر بر نقش مردانه و شرطیسازی زنان برای پذیرش انقیاد، عامل فرودستی تاریخی آنان بوده است.<ref>گَرِت، جامعهشناسی جنسیت، 1396ش، ص75. </ref> | ||
میچل با رد تبیین صرفاً زیستیِ پدرسالاری، آن را ساختاری اجتماعی و قابل تغییر تحلیل کرد. او خانواده را کانونی میدید که چهار کارکرد تولید، بازتولید، ویژگی جنسی و جامعهپذیری را در هم میآمیزد. از نگاه وی، اگرچه جنبه اقتصادی پدرسالاری با تغییر شیوه تولید قابل دگرگونی است، اما ابعاد جامعهزیستی و ایدئولوژیک آن تنها از طریق بازنویسی «سناریوی جنسیـروانی» زنان و مردان و یک انقلاب روانیـفرهنگی امکانپذیر است.<ref>بستان (نجفی)، نابرابری و ستم جنسی از دیدگاه اسلام و فمینیسم، 1383ش، ص58. </ref> از این رو، او ضرورت همکاری میان مارکسیستهای انقلابی و روانکاوان فرویدی را برای رهایی نهایی زنان مطرح میساخت.<ref>michell, juliet. 1974. psychoanalyysis and femenism. new york: vintage books.</ref> | میچل با رد تبیین صرفاً زیستیِ پدرسالاری، آن را ساختاری اجتماعی و قابل تغییر تحلیل کرد. او خانواده را کانونی میدید که چهار کارکرد تولید، بازتولید، ویژگی جنسی و جامعهپذیری را در هم میآمیزد. از نگاه وی، اگرچه جنبه اقتصادی پدرسالاری با تغییر شیوه تولید قابل دگرگونی است، اما ابعاد جامعهزیستی و ایدئولوژیک آن تنها از طریق بازنویسی «سناریوی جنسیـروانی» زنان و مردان و یک انقلاب روانیـفرهنگی امکانپذیر است.<ref>بستان (نجفی)، نابرابری و ستم جنسی از دیدگاه اسلام و فمینیسم، 1383ش، ص58. </ref> از این رو، او ضرورت همکاری میان مارکسیستهای انقلابی و روانکاوان فرویدی را برای رهایی نهایی زنان مطرح میساخت.<ref>michell, juliet. 1974. psychoanalyysis and femenism. new york: vintage books.</ref> | ||
میچل در «روانکاوی و فمینیسم» با خوانشی فمینیستی از فروید، بر پایه تفسیرهای ژاک لاکان، کوشید نظریه روانکاوی را از قید تبیینهای صرفاً زیستشناختی رها کرده و به نظریهای درباره «ساخت شخصیتی انسان جنسدار» تبدیل کند.<ref> | میچل در «روانکاوی و فمینیسم» با خوانشی فمینیستی از فروید، بر پایه تفسیرهای ژاک لاکان، کوشید نظریه روانکاوی را از قید تبیینهای صرفاً زیستشناختی رها کرده و به نظریهای درباره «ساخت شخصیتی انسان جنسدار» تبدیل کند.<ref>هام و گمبل، «فرهنگ نظریههای فمینیستی»، 1382ش، ص282.</ref> او همچنین با تحلیل ساختاری خانواده، استدلال کرد که تابوی زنای با محارم در جامعۀ معاصر غیرضروری است و غلبه بر «عقده اودیپ» میتواند نشان دهد که مردسالاری از نظر اجتماعی نیز ضرورتی ندارد.<ref>تانگ، نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریههای فمینیستی، 1387ش، ص276؛ آبوت، جامعه شناسي زنان، 1389ش، ص 326. </ref> | ||
== نقد دیدگاه میچل == | == نقد دیدگاه میچل == | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
*آبوت، پاملا، جامعه شناسي زنان، مترجمۀ منیژه نجم عراقی، تهران، نی، 1389ش. | |||
*بستان (نجفی)، حسين، «نابرابري و ستم جنسي از دیدگاه اسلام و فمینیسم»، مجله حوراء، شماره 6، 1383ش. | *بستان (نجفی)، حسين، «نابرابري و ستم جنسي از دیدگاه اسلام و فمینیسم»، مجله حوراء، شماره 6، 1383ش. | ||
*تانگ، رزماری، «نقد و نظر: نظریه های فمینیستی»، ترجمۀ منیژه نجم عراقی، تهران، نی، 1387ش. | *تانگ، رزماری، «نقد و نظر: نظریه های فمینیستی»، ترجمۀ منیژه نجم عراقی، تهران، نی، 1387ش. | ||
*مگی | *گَرِت، استفانی، جامعهشناسی جنسیت، کتایون بقایی، تهران، نی، 1396ش. | ||
*رابرت | *هام، مگی و گمبل، سارا، فرهنگ نظریههای فمینیستی»، ترجمۀ فیروزه مهاجر، نوشین احمدی خراسانی، فرخ قرهداغی، تهران، توسعه،۱۳۸۲ش. | ||
*اکلشال، رابرت و ويلفورد، ريك، «فمینیسم، مقدمهای بر ايدئولوژيهاي سياسي»، ترجمۀ قائد، تهران، مرکز، 1385ش. | |||
{{آغاز چپچین}} | {{آغاز چپچین}} | ||
*Benewick, Robert; Green, Philip (1998). "Juliet Mitchell 1940–". ''The Routledge dictionary of twentieth-century political thinkers''. Psychology Press. | *Benewick, Robert; Green, Philip (1998). "Juliet Mitchell 1940–". ''The Routledge dictionary of twentieth-century political thinkers''. Psychology Press. | ||
