شرم: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۲۰: / خط ۲۰: @@
 #به‌لحاظ زمان‌بروز: گفته شده‌است که شرم از نظر زمان بروز، به‌حیا و خجالت تقسیم می‌شود؛ به‌این شرح که شرم به‌معنای حیا حالت پیشینی دارد و پیش از وقوع یک‌کار قبیح، مانع از انجام آن می‌شود؛ اما شرم به‌معنای خجالت حالت پسینی دارد و بعد از انجام یک‌کار قبیح در انسان پدیدار می‌شود.<ref>پسندیده، پژوهشی در فرهنگ حیا، 1385ش، ص87.</ref>
 #به‌لحاظ نحوۀبروز: شرم حالتی ناشی از اندوه قلبی است که آثار آن در‌چهرۀ افراد نمایان می‌شود؛ اما حیا نوعی خود داری است که از روح و ارادۀ انسان ناشی می‌شود.
-#به‌لحاظ منشأ ارادی: شرم یک‌پدیدۀ اضطراری و غیر ارادی است که در هنگام بروز آن، ارادۀ انجام کار از فردی که شرم می‌کند سلب می‌شود؛ اما حیا یک‌عمل ارادی است که فرد حیا کننده به‌رغم توان و اراده بر انجام یک‌کار، آن را با ارادۀ خود ترک می‌کند.
+#ازجهت ارادی بودن: شرم یک‌پدیدۀ اضطراری و غیر ارادی است که در‌هنگام بروز آن، ارادۀ انجام کار از فردی که شرم می‌کند سلب می‌شود؛ اما حیا یک‌عمل ارادی است که فرد حیا کننده به‌رغم توان و اراده بر انجام یک‌کار، آن را با ارادۀ خود ترک می‌کند.
 #به‌لحاظ ارزشمندی: شرم متعلق به‌نفس، بدن و طبیعت انسان بوده و به‌دلیل غیر اختیاری بودن آن، عملی فاقد ارزش به شمار می‌رود؛ اما حیا به دلیل ارتباط با روح، اراده و ایمان انسان، یک‌صفت ارزشی شمرده می‌شود.<ref>بانکی پورفرد، حیا، 1389ش، ص14-15.</ref>
-# از جهت طبیعی یا ایمانی بودن: حیا به دو قسم نفسانی و ایمانی تقسیم شده است. حیای نفسانی آن شرم طبیعی است که در نفوس تمام افراد نهاده شده است؛ اما حیای ایمانی آن شرمی ناشی از ترس خداوند است که موجب بازداشتن انسان از ارتکاب معاصی می شود.
+# به لحاظ منشأ: حیا به‌دو قسم نفسانی و ایمانی تقسیم شده است. حیای نفسانی آن شرم فطری است که در‌ نهاد تمام انسان ها وجود دارد؛ اما حیای ایمانی آن شرمی ناشی از ترس‌خداوند است که موجب بازداشتن انسان از ارتکاب معاصی می‌شود.<ref>دهخدا، لغت نامۀ دهخدا، 1377ش، ج18، ص843؛ . مصباح یزدی، «اخلاق وعرفان اسلامی؛ مفهوم حیاء و آثارمترتب برآن»، وب‌سایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 28/8/1388ش.
+</ref>
 #