حسین صبوری (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
== تعریف == | == تعریف == | ||
پرورشگاه در لغت به‌معنای محل پرورش و تربیت است<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/پرورشگاه دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ «پرورشگاه».]</ref><ref>[https://ganjoor.net/saadi/boostan/bab8/sh1 سعدی، بوستان، وب‌سایت گنجور.]</ref> و در کاربرد اجتماعی به مراکزی گفته می‌شود که مسئول تأمین نیازهای زیستی، آموزشی، عاطفی و تربیتی کودکانی‌اند که از حضور در خانوادهٔ مؤثر محروم مانده‌اند. این مراکز بخشی از نظام مراقبت جایگزین‌اند و خدماتی مانند مراقبت شبانه‌روزی، تغذیه، پوشاک، آموزش، پیگیری سلامت جسمی و حمایت روانی‑اجتماعی ارائه می‌دهند؛ حضور مربیان ثابت، روان‌شناس و مددکار اجتماعی و ارتباط با مدارس، مراکز درمانی و نهادهای حمایتی از ارکان آن‌هاست.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/866926?utm%20source=chatgpt.com «قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref><ref>[https://data.unicef.org/topic/child-protection/children-alternative-care/?utm%20source=chatgpt.com “Children in alternative care”, Last update: June 2025.]</ref> | پرورشگاه در لغت به‌معنای محل پرورش و تربیت است<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/پرورشگاه دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ «پرورشگاه».]</ref><ref>[https://ganjoor.net/saadi/boostan/bab8/sh1 سعدی، بوستان، وب‌سایت گنجور.]</ref> و در کاربرد اجتماعی به مراکزی گفته می‌شود که مسئول تأمین نیازهای زیستی، آموزشی، عاطفی و تربیتی کودکانی‌اند که از حضور در خانوادهٔ مؤثر محروم مانده‌اند. این مراکز بخشی از نظام مراقبت جایگزین‌اند و خدماتی مانند مراقبت شبانه‌روزی، تغذیه، پوشاک، آموزش، پیگیری سلامت جسمی و حمایت روانی‑اجتماعی ارائه می‌دهند؛ حضور مربیان ثابت، روان‌شناس و [[مددکاری اجتماعی|مددکار اجتماعی]] و ارتباط با مدارس، مراکز درمانی و نهادهای حمایتی از ارکان آن‌هاست.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/866926?utm%20source=chatgpt.com «قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref><ref>[https://data.unicef.org/topic/child-protection/children-alternative-care/?utm%20source=chatgpt.com “Children in alternative care”, Last update: June 2025.]</ref> | ||
پرورشگاه با نهادهایی مانند [[سازمان بهزیستی ایران|سازمان بهزیستی]] و [[کمیته امداد امداد امام خمینی|کمیته امداد]] متفاوت است چون خود، محل مستقیم مراقبت و تربیت است.<ref>[https://qjal.smtc.ac.ir/article-1-536-fa.html آگاه و مشک‌فروش، «ارزیابی ادغام نهادهای حمایتی از منظر حقوق موضوعه: سازمان بهزیستی، بنیاد مستضعفان و کمیتۀ امداد امام خمینی»، 1398ش، ص20-23.]</ref> همچنین با شیرخوارگاه تفاوت دارد؛ شیرخوارگاه برای کودکان بدو تولد تا حدود ۶ یا ۷ سال و با تمرکز بر مراقبت اولیه، سلامت، تغذیه و رشد جسمانی است، اما پرورشگاه برای کودکان ۷ تا ۱۸ سال و با تأکید بر آموزش، تربیت اجتماعی، رشد عاطفی و آماده‌سازی برای زندگی مستقل.<ref>[https://www.migna.ir/news/57172/پایان-خانواده-شیرخوارگاه-یا-شبه «پایان خانواده، شیرخوارگاه یا شبه خانواده»، پایگاه خبری علمی و تخصصی روان‌شناسی و بهداشت روان میگنا.]</ref> از مراکز شبه‌خانواده نیز متمایز است؛ پرورشگاه ساختاری نهادی و اسکان گروهی تعداد بیشتری [[کودک]] دارد، در حالی که مرکز شبه‌خانواده با نگهداری تعداد محدودی کودک در یک واحد مسکونی و حضور مراقبان ثابت، محیطی نزدیک‌تر به زندگی خانوادگی فراهم می‌کند. در سیاست‌های رفاهی ایران، به‌ویژه از دههٔ ۱۳۹۰ش، بر توسعهٔ مراکز شبه‌خانواده و کاهش نگهداری نهادی گسترده تأکید شده، هرچند پرورشگاه‌ها هنوز برای کودکان سنین بالاتر فعال‌اند.<ref>[https://www.migna.ir/news/57172/پایان-خانواده-شیرخوارگاه-یا-شبه «پایان خانواده، شیرخوارگاه یا شبه خانواده»، پایگاه خبری علمی و تخصصی روان‌شناسی و بهداشت روان میگنا.]</ref> | پرورشگاه با نهادهایی مانند [[سازمان بهزیستی ایران|سازمان بهزیستی]] و [[کمیته امداد امداد امام خمینی|کمیته امداد]] متفاوت است چون خود، محل مستقیم مراقبت و تربیت است.<ref>[https://qjal.smtc.ac.ir/article-1-536-fa.html آگاه و مشک‌فروش، «ارزیابی ادغام نهادهای حمایتی از منظر حقوق موضوعه: سازمان بهزیستی، بنیاد مستضعفان و کمیتۀ امداد امام خمینی»، 1398ش، ص20-23.]</ref> همچنین با شیرخوارگاه تفاوت دارد؛ شیرخوارگاه برای کودکان بدو تولد تا حدود ۶ یا ۷ سال و با تمرکز بر مراقبت اولیه، سلامت، تغذیه و رشد جسمانی است، اما پرورشگاه برای کودکان ۷ تا ۱۸ سال و با تأکید بر آموزش، تربیت اجتماعی، رشد عاطفی و آماده‌سازی برای زندگی مستقل.<ref>[https://www.migna.ir/news/57172/پایان-خانواده-شیرخوارگاه-یا-شبه «پایان خانواده، شیرخوارگاه یا شبه خانواده»، پایگاه خبری علمی و تخصصی روان‌شناسی و بهداشت روان میگنا.]</ref> از مراکز شبه‌خانواده نیز متمایز است؛ پرورشگاه ساختاری نهادی و اسکان گروهی تعداد بیشتری [[کودک]] دارد، در حالی که مرکز شبه‌خانواده با نگهداری تعداد محدودی کودک در یک واحد مسکونی و حضور مراقبان ثابت، محیطی نزدیک‌تر به زندگی خانوادگی فراهم می‌کند. در سیاست‌های رفاهی ایران، به‌ویژه از دههٔ ۱۳۹۰ش، بر توسعهٔ مراکز شبه‌خانواده و کاهش نگهداری نهادی گسترده تأکید شده، هرچند پرورشگاه‌ها هنوز برای کودکان سنین بالاتر فعال‌اند.<ref>[https://www.migna.ir/news/57172/پایان-خانواده-شیرخوارگاه-یا-شبه «پایان خانواده، شیرخوارگاه یا شبه خانواده»، پایگاه خبری علمی و تخصصی روان‌شناسی و بهداشت روان میگنا.]</ref> | ||
