بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
در ادامه، بر اساس گزارشهای منتشر شده، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه، با انتشار فراخوانهایی از [[سوی رضا پهلوی]] و تشویق و حمایت آشکار گروهها و رسانههای مخالف نظام [[جمهوری اسلامی ایران]]<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2172209/%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D9%85%D9%88%D8%AC-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-1404-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1 «پنج موج اعتراضات دی 1404 به روایت جلاییپور؛ موج اول بازار، موج دوم در شهرهای کوچک با نرخ بیکاری بالای چهل درصد و موج سوم با خشونت بیسابقه»، خبر آنلاین:]</ref> و شماری از [[سلبریتی|سلبریتیها]] در [[فضای مجازی]]<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2172506/%D8%B3%D9%84%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC-%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%AA%D9%84-%D9%88-%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4-%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%D8%AF «سلبریتیهای خارجنشین چگونه فرمان قتل و غارت و اغتشاش میدادند؟»، خبر آنلاین.]</ref> و همچنین گزارشهایی مبنی بر حضور و تحرک عوامل اخلالگر، بخشی از صحنههای اعتراضی از تمرکز بر مطالبات اولیۀ اقتصادی فاصله گرفت. این دوره با درگیریهای شدیدتر در برخی مراکز استانها همراه شد و گزارشهایی از حضور گروههای مسلح، افزایش [[خشونت|خشونتها]]، تخریب اموال عمومی و مردمی و کشتار توسط اغتشاشگران نیز منتشر شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2172209/%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D9%85%D9%88%D8%AC-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-1404-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1 «پنج موج اعتراضات دی 1404 به روایت جلاییپور؛ موج اول بازار، موج دوم در شهرهای کوچک با نرخ بیکاری بالای چهل درصد و موج سوم با خشونت بیسابقه»، خبر آنلاین:]</ref> | در ادامه، بر اساس گزارشهای منتشر شده، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه، با انتشار فراخوانهایی از [[سوی رضا پهلوی]] و تشویق و حمایت آشکار گروهها و رسانههای مخالف نظام [[جمهوری اسلامی ایران]]<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2172209/%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D9%85%D9%88%D8%AC-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-1404-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1 «پنج موج اعتراضات دی 1404 به روایت جلاییپور؛ موج اول بازار، موج دوم در شهرهای کوچک با نرخ بیکاری بالای چهل درصد و موج سوم با خشونت بیسابقه»، خبر آنلاین:]</ref> و شماری از [[سلبریتی|سلبریتیها]] در [[فضای مجازی]]<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2172506/%D8%B3%D9%84%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC-%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%AA%D9%84-%D9%88-%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4-%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%D8%AF «سلبریتیهای خارجنشین چگونه فرمان قتل و غارت و اغتشاش میدادند؟»، خبر آنلاین.]</ref> و همچنین گزارشهایی مبنی بر حضور و تحرک عوامل اخلالگر، بخشی از صحنههای اعتراضی از تمرکز بر مطالبات اولیۀ اقتصادی فاصله گرفت. این دوره با درگیریهای شدیدتر در برخی مراکز استانها همراه شد و گزارشهایی از حضور گروههای مسلح، افزایش [[خشونت|خشونتها]]، تخریب اموال عمومی و مردمی و کشتار توسط اغتشاشگران نیز منتشر شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2172209/%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D9%85%D9%88%D8%AC-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-1404-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1 «پنج موج اعتراضات دی 1404 به روایت جلاییپور؛ موج اول بازار، موج دوم در شهرهای کوچک با نرخ بیکاری بالای چهل درصد و موج سوم با خشونت بیسابقه»، خبر آنلاین:]</ref> | ||
== '''زمینهها و ماهیت | == '''زمینهها و ماهیت اعتراضات دی ۱۴۰۴''' == | ||
برخی از تحلیلگران معتقدند ریشۀ اصلی اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ش را باید در بستر تاریخی چند دههای و در تعامل پیچیدۀ عوامل داخلی و خارجی جستوجو کرد. از نگاه آنان، این اعتراضات تنها یک حادثۀ مقطعی نیست، بلکه نقطۀ اوج انباشت مطالبات اقتصادی و اجتماعی است که بهویژه طی دو دهۀ گذشته، تحت تأثیر [[تحریم بینالمللیِ|تحریمهای بینالمللیِ]] هدفمند و فشارهای خارجی برای تضعیف ارزش [[پول]] ملی و ایجاد [[تورم]] ساختاری، تشدید شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6730933/%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «دی ۱۴۰۴ در ایران چه گذشت؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> تحلیلگران بر این باورند که تحریمها بهعنوان یک عامل خارجی، بهطور عمدی برای کاهش [[رفاه]] عمومی و ایجاد نارضایتی طراحی شده است. در کنار این عامل، ناتوانی نهادهای داخلی در ایجاد سازوکارهای مؤثر برای انتقال و پاسخگویی به مطالبات، نبود [[احزاب]] قدرتمند و نهادهای واسط و نیز ضعف در مدیریت اقتصادی که منجر به احساس بیعدالتی و محرومیت در بخشهایی از جامعه شده، بستر اجتماعی اعتراضات را فراهم کرده است.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/1080862-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A6%D9%88 «اعتراضات دی ماه از نگاه یک جامعه شناس+ ویدئو»، وبسایت مشرق.]</ref> | برخی از تحلیلگران معتقدند ریشۀ اصلی اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ش را باید در بستر تاریخی چند دههای و در تعامل پیچیدۀ عوامل داخلی و خارجی جستوجو کرد. از نگاه آنان، این اعتراضات تنها یک حادثۀ مقطعی نیست، بلکه نقطۀ اوج انباشت مطالبات اقتصادی و اجتماعی است که بهویژه طی دو دهۀ گذشته، تحت تأثیر [[تحریم بینالمللیِ|تحریمهای بینالمللیِ]] هدفمند و فشارهای خارجی برای تضعیف ارزش [[پول]] ملی و ایجاد [[تورم]] ساختاری، تشدید شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6730933/%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «دی ۱۴۰۴ در ایران چه گذشت؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> تحلیلگران بر این باورند که تحریمها بهعنوان یک عامل خارجی، بهطور عمدی برای کاهش [[رفاه]] عمومی و ایجاد نارضایتی طراحی شده است. در کنار این عامل، ناتوانی نهادهای داخلی در ایجاد سازوکارهای مؤثر برای انتقال و پاسخگویی به مطالبات، نبود [[احزاب]] قدرتمند و نهادهای واسط و نیز ضعف در مدیریت اقتصادی که منجر به احساس بیعدالتی و محرومیت در بخشهایی از جامعه شده، بستر اجتماعی اعتراضات را فراهم کرده است.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/1080862-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A6%D9%88 «اعتراضات دی ماه از نگاه یک جامعه شناس+ ویدئو»، وبسایت مشرق.]</ref> | ||