پیش‌نویس:دونالد ترامپ

دونالد ترامپ؛ چهل پنجمین و چهل و هفتمین رییس جمهور ایالات متحده آمریکا.

زندگی‌نامه

تولد و تحصیلات

ترامپ در محله کوئینز شهر نیویورک متولد شد. او چهارمین فرزند از پنج فرزند فردریک ترامپ، بساز و بفروش املاک، و مری مک‌لئود، خانه‌دار، بود. وی تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه کیو فارست در نیویورک به پایان رساند و در سیزده سالگی به آکادمی نظامی نیویورک فرستاده شد. ترامپ در ۱۹۶۴م از این آکادمی فارغ‌التحصیل شد. ترامپ دو سال در دانشگاه فوردهام تحصیل کرد و سپس به دانشکده وارتون دانشگاه پنسیلوانیا منتقل شد. وی در ۱۹۶۸م با مدرک کارشناسی اقتصاد از وارتون فارغ‌التحصیل شد.

خاندان

بر اساس اسناد یافت‌شده توسط یک تاریخ‌شناس آلمانی، فردریک ترامپ، پدربزرگ دونالد ترامپ (۱۸۶۹-۱۹۱۸م)، در ۱۹۰۵م به‌دلیل فرار از خدمت سربازی از پادشاهی باواریا در آلمان اخراج شد و درخواست او برای بازگشت نیز پذیرفته نشد. وی در دوران مجردی خود در آمریکا، در زمینه هتل‌داری، رستوران‌داری و مدیریت فاحشه‌خانه‌هایی در مناطق شمال غربی آمریکا و غرب کانادا فعالیت می‌کرد. فردریک پس از مدتی به آلمان بازگشت، در آنجا ازدواج و سپس دوباره به ایالات متحده نقل مکان کرد.

از دواج و تشکیل خانواده

ترامپ سه بار ازدواج کرده است. همسر اول وی ایوانا زلنیچکوا (ازدواج ۱۹۷۷م، طلاق ۱۹۹۱م) بود که حاصل این ازدواج سه فرزند به نام‌های دونالد جونیور، ایوانکا و اریک است. همسر دوم وی مارلا میپلز (ازدواج ۱۹۹۳، طلاق ۱۹۹۹) بود که حاصل این ازدواج یک دختر به نام تیفانی است. همسر سوم و کنونی وی ملانیا ناوس (ازدواج ۲۰۰۵م) است که حاصل این ازدواج یک پسر به نام بارون ویلیام دارد.

نفوذ خانوادگی

دونالد ترامپ جونیور، فرزند ارشد، از حامیان برجسته پدر و مؤثر در انتخاب جی‌دی ونس به‌عنوان معاون ترامپ بوده است. ایوانکا ترامپ و همسرش جرد کوشنر در دورۀ اول ریاست‌جمهوری ترامپ با نفوذترین اعضای خانواده محسوب می‌شدند؛ ایوانکا به‌عنوان نماینده کاخ سفید ظاهر شد و کوشنر مشاور ارشد رئیس‌جمهور بود. اریک ترامپ، فرزند سوم، نقش قابل توجهی در مدیریت تجارت خانوادگی دارد. لارا ترامپ، همسر اریک، به‌عنوان رئیس مشترک کمیته ملی جمهوری‌خواهان فعالیت می‌کند. کیمبرلی گیلفویل، نامزد دونالد ترامپ جونیور و مجری سابق فاکس نیوز، از حامیان صریح ترامپ و عضو کمیته اقدام سیاسی طرفدار اوست. به گزارش برخی منابع، برند تجاری و نام ترامپ در سال‌های اخیر مترادف با حزب جمهوری‌خواه شده و اعضای مختلف این خانواده نفوذ قابل توجهی در ساختار سیاسی این حزب دارند.

فعالیت‌ها

اقتصادی

دونالد ترامپ پس از فارغ‌التحصیلی از دانشکده وارتون دانشگاه پنسیلوانیا، با دریافت وامی یک میلیون دلاری از پدرش وارد دنیای املاک شد. وی در سال ۱۹۷۱ کنترل شرکت خانوادگی را به دست گرفت و نام آن را به «سازمان ترامپ» تغییر داد. تحت رهبری او، تجارت خانوادگی از واحدهای مسکونی در بروکلین و کوئینز به پروژه‌های لوکس در منهتن تغییر مکان داد. از جمله پروژه‌های شاخص وی می‌توان به «برج ترامپ» در خیابان پنجم منهتن و بازسازی هتل کامودور به عنوان «هتل گرند هایت» اشاره کرد. املاک متعدد دیگری با نام تجاری ترامپ شامل کازینوها، مجتمع‌های مسکونی، زمین‌های گلف و هتل‌ها در نقاط مختلف آمریکا و کشورهایی نظیر هند، ترکیه و فیلیپین ساخته شد. ترامپ همچنین 6 بار اعلام ورشکستگی تجاری کرده و چندین کسب‌وکار وی، از جمله استیک‌ ترامپ و دانشگاه ترامپ با شکست مواجه شده است.

رسانه‌ای

دونالد ترامپ فعالیت رسانه‌ای خود را به عنوان صاحب مسابقات «دختر شایسته جهان» و «دختر شایسته آمریکا» آغاز کرد. مهم‌ترین فعالیت رسانه‌ای وی همکاری با شبکه ان‌بی‌سی بود. در سال ۲۰۰۴م وی به عنوان خالق و مجری برنامه واقع‌نمای «کارآموز» به تلویزیون راه یافت. در طول ۱۴ فصل این برنامه، شرکت‌کنندگان برای کسب قرارداد مدیریت در امپراتوری تجاری او رقابت می‌کردند و جمله معروف «تو اخراجی!» ترامپ را به نامی آشنا در میان خانواده‌ها تبدیل کرد. موفقیت این برنامه منجر به تولید برنامه‌های مشابه دیگری از جمله «کارآموز سلبریتی» شد که شخصیت‌های مشهور در آن حضور می‌یافتند.

سیاسی

به گزارش منابع، ترامپ پیش از ۲۰۱۵ گرایش‌ها و وابستگی‌های حزبی گوناگون و گاه متناقضی از جمله جمهوری‌خواه، دمکرات و حزب استقلال داشت و مواضع خود را در مسائل کلیدی چندین بار تغییر داد. وی در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۵م کاندیداتوری خود را برای انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶م اعلام کرد و با شعار «عظمت را به آمریکا برگردانیم» بر مسائلی چون مهاجرت غیرقانونی، اشتغال و تروریسم متمرکز شد. ترامپ در انتخابات مقدماتی حزب جمهوری‌خواه با غلبه بر شانزده نامزد دیگر، در نهایت در ۸ نوامبر ۲۰۱۶م با کسب ۳۰۶ رأی الکترال بر هیلاری کلینتون پیروز شد؛ هرچند حدود سه میلیون رأی مردمی کمتری آورد. این پیروزی بر خلاف تمام پیش‌بینی‌ها، به‌عنوان یکی از شگفتی‌های سیاسی تاریخ آمریکا ثبت شد.

انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶

ترامپ در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۵ نامزدی خود را برای انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶م از حزب جمهوری‌خواه اعلام کرد. شعار انتخاباتی وی «عظمت را به آمریکا برگردانیم» بود. محورهای اصلی کمپین وی شامل مقابله با مهاجرت غیرقانونی، بازگرداندن مشاغل به آمریکا، کاهش بدهی ملی و مبارزه با تروریسم اسلامی بود.

ترامپ در انتخابات مقدماتی جمهوری‌خواهان با هفده نامزد دیگر رقابت کرد و در سه‌شنبه بزرگ موفق به کسب اکثریت دلاگت‌ها شد. وی در ۳ مه ۲۰۱۶ پس از پیروزی در ایندیانا، عملاً نامزد نهایی حزب جمهوری‌خواه شد.

در انتخابات سراسری ۸ نوامبر ۲۰۱۶، ترامپ با کسب ۳۰۶ رأی الکترال در برابر ۲۳۲ رأی هیلاری کلینتون، نامزد حزب دمکرات، پیروز شد. وی با وجود پیروزی در آرای الکترال، حدود سه میلیون رأی مردمی کمتر از کلینتون به دست آورد و پنجمین رئیس‌جمهور آمریکا شد که بدون برنده شدن در آرای مردمی به کاخ سفید راه یافت.

دوره اول ریاست جمهوری (۲۰۱۷-۲۰۲۱)

• ترامپ در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۷ به عنوان چهل و پنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده سوگند یاد کرد. در دوره اول ریاست جمهوری وی، مهم‌ترین تصمیمات و رویدادها عبارت بودند از:
• سیاست داخلی: تصویب قانون کاهش مالیات و اشتغال (۲۰۱۷)، تلاش برای لغو قانون مراقبت ارزان‌قیمت (اوباماکر)، انتصاب سه قاضی دیوان عالی (نیل گورساچ، برت کاوانا، ایمی کونی بارت)، اعمال تعرفه‌های تجاری بر چین و سایر کشورها.
• سیاست خارجی: خروج از توافق آب و هوایی پاریس (۲۰۱۷)، انتقال سفارت آمریکا به بیت‌المقدس (۲۰۱۷)، خروج از برجام (۲۰۱۸)، مذاکره با کره شمالی و دیدار با کیم جونگ اون (۲۰۱۸ و ۲۰۱۹)، ترور قاسم سلیمانی (۲۰۲۰).
• استیضاح: مجلس نمایندگان در ۱۹ دسامبر ۲۰۱۹ ترامپ را به سوءاستفاده از قدرت و ممانعت از تحقیقات کنگره استیضاح کرد. مجلس سنا در ۵ فوریه ۲۰۲۰ وی را از هر دو اتهام تبرئه کرد.
• همه‌گیری کووید-۱۹: در سال ۲۰۲۰، ترامپ با بحران جهانی همه‌گیری ویروس کرونا مواجه شد. دولت وی طرح «عملیات وارپ اسپید» را برای تسریع تولید واکسن اجرا کرد.
• ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ به جو بایدن، نامزد حزب دمکرات، باخت اما نتایج را نپذیرفت و مدعی تقلب گسترده انتخاباتی شد. هواداران وی در ۶ ژانویه ۲۰۲۱ به ساختمان کنگره یورش بردند.

بین دو دوره (۲۰۲۱-۲۰۲۵م)

پس از پایان دوره اول ریاست جمهوری، ترامپ به فعالیت‌های سیاسی خود ادامه داد و بار دیگر در انتخابات ۲۰۲۴م به عنوان نامزد حزب جمهوری‌خواه وارد رقابت شد. وی در این دوره با چهار پرونده قضایی مواجه بود: پرونده پرداخت پنهانی به استورمی دنیلز (منجر به محکومیت در مه ۲۰۲۴)، پرونده خودداری از تحویل اسناد طبقه‌بندی شده، پرونده تلاش برای نادیده گرفتن نتایج انتخابات ۲۰۲۰م و پرونده نقش در یورش به کنگره در ۶ ژانویه.

انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴م

ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ با شکست کامالا هریس، نامزد حزب دمکرات، توانست برای دومین بار به کاخ سفید بازگردد. وی در ژانویه ۲۰۲۵م به‌عنوان چهل و هفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده سوگند یاد کرد.

روابط با جمهوری اسلامی ایران

دور اول ریاست‌جمهوری

ترامپ در دوره اول ریاست جمهوری خود سیاست تقابل حداکثری با جمهوری اسلامی ایران را در پیش گرفت. مهم‌ترین اقدامات وی در قبال ایران عبارت بود از:

دولت اوباما هم‌زمان با اعمال شدیدترین تحریم‌های دوجانبه و چندجانبه بین‌المللی علیه جمهوری اسلامی ایران، به مهم‌ترین توافق بین‌المللی هسته‌ای با ایران دست یافت. دولت ترامپ این توافق را بدترین توافقی می‌داند که تا کنون صورت گرفته است. از منظر کاخ سفید، ایران مهم‌ترین حامی تروریسم محسوب می‌شود که به دنبال بی‌ثبات‌سازی منطقه و ضربه زدن به منافع آمریکا و متحدان منطقه‌ای آن است.

خروج از برجام (مه ۲۰۱۸): ترامپ یک سال پس از روی کار آمدن، توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ را «بدترین توافق تاریخ» خواند و آمریکا را از آن خارج کرد.

بازگردانی و تشدید تحریم‌ها: پس از خروج از برجام، آمریکا تحریم‌های لغو‌شده علیه ایران را بازگرداند و تحریم‌های جدیدی در حوزه نفت، بانکداری و حمل‌ونقل اعمال کرد.

ترور قاسم سلیمانی (ژانویه ۲۰۲۰): به دستور ترامپ، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در حمله هوایی به فرودگاه بغداد ترور شد. ایران در پاسخ، پایگاه عین‌الاسد در عراق را هدف حملات موشکی قرار داد.

کمپین «فشار حداکثری»: دولت ترامپ سیاست فشار حداکثری را با هدف وادار کردن ایران به مذاکره برای توافق جدیدی که محدودیت‌های بیشتری بر برنامه موشکی و فعالیت‌های منطقه‌ای ایران اعمال کند، دنبال کرد.

مخالفت با درخواست وام ایران از صندوق بین‌المللی پول: در آوریل ۲۰۲۰، آمریکا مانع از دریافت وام ایران از صندوق بین‌المللی پول برای مقابله با همه‌گیری کووید-۱۹ شد.

به گزارش منابع، دونالد ترامپ در چهار سال نخست ریاست جمهوری خود (۲۰۱۶-۲۰۲۰) مجموعه‌ای از اقدامات بی‌سابقه را علیه ایران به اجرا گذاشت. از جمله این اقدامات می‌توان به صدور فرمان دائمی ممنوعیت ورود شهروندان ایرانی به ایالات متحده (۱۳۹۵-۱۳۹۶)، امضای قانون کاتسا برای اعمال تحریم‌های تازه علیه برنامه موشکی و سپاه پاسداران (۱۳۹۶)، خروج یک‌جانبه از توافق هسته‌ای برجام و بازگردانی تحریم‌ها در دو بازه زمانی (۱۳۹۷)، و قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست گروه‌های تروریستی (۱۳۹۸) اشاره کرد. ترامپ همچنین سیاست «فشار حداکثری» را با هدف به صفر رساندن صادرات نفت ایران در پیش گرفت و فهرست تحریم‌های دوره وی به بیش از هزار و پانصد مورد شامل بانک‌ها، نهادها، افراد، دانشگاه‌ها، صنایع خودروسازی، فولاد، پتروشیمی و صداوسیما رسید. در دی‌ماه ۱۳۹۸، با دستور مستقیم ترامپ، قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه، در فرودگاه بغداد ترور شد. وی همچنین تهدید به هدف قرار گرفتن ۵۲ نقطه در ایران از جمله مکان‌های فرهنگی را مطرح کرد. به اذعان برخی مقامات آمریکایی، این سیاست‌ها نتوانست به اهداف تعیین‌شده دست یابد.

دوره دوم ریاست جمهوری

ترامپ در دوره دوم ریاست جمهوری خود سیاست تقابل با ایران را با شدت بیشتری ادامه داد. مهم‌ترین اقدامات وی در این دوره عبارت است از:

به گزارش منابع، دونالد ترامپ در دومین دوره ریاست جمهوری خود (۲۰۲۵-تاکنون) سیاست «فشار حداکثری» را علیه جمهوری اسلامی ایران از سر گرفت. در فوریه ۲۰۲۵، وی با امضای یادداشت امنیت ملی، احیای این کارزار را با هدف وادار کردن تهران به مذاکره برای توافق هسته‌ای جدید و کاهش صادرات نفت ایران به صفر اعلام کرد. در مارس ۲۰۲۵، ترامپ نامه‌ای به علی خامنه‌ای ارسال و خواستار مذاکرات برای توافق جدید شد. ایران پاسخ خود را از طریق عمان ارسال و بر آمادگی برای مذاکرات غیرمستقیم تأکید کرد. در آوریل ۲۰۲۵، ترامپ اعلام کرد اجازه نخواهد داد اسرائیل او را به جنگ با ایران بکشاند، اما در صورت شکست دیپلماسی، عملیات نظامی مشترک با اسرائیل را محتمل دانست. در ژوئن ۲۰۲۵، ایالات متحده حملات مستقیم به سایت‌های هسته‌ای ایران را آغاز کرد و ترامپ خواستار «تسلیم بی‌قید و شرط» ایران شد. در دی ۱۴۰۴، ترامپ در واکنش به اعتراضات داخلی ایران، آماده‌باش کامل نیروهای آمریکایی را اعلام کرد و ناوهای جنگی را در نزدیکی سواحل ایران مستقر نمود. در بهمن ۱۴۰۴، سه دور مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا با میانجیگری عمان و سوئیس برگزار شد که به گفته ناظران، بر برنامه هسته‌ای متمرکز بود، اما طرف آمریکایی خواهان بحث درباره برنامه موشکی و گروه‌های نیابتی نیز بود.

جنگ رمضان (اسفند ۱۴۰۴): ترامپ در نهم اسفند ۱۴۰۴ دستور حملات گسترده هوایی به ایران را صادر کرد. این حملات در هماهنگی با اسرائیل و با عنوان عملیات «خشم حماسی» اجرا شد. ایران در پاسخ عملیات «وعده صادق ۴» را اجرا کرد و جنگ به سطح منطقه گسترش یافت.

نوشتن نامه به سید علی خامنه‌ای

به گزارش رسانه‌ها، دونالد ترامپ پس از انتخاب مجدد در دور دوم ریاست جمهوری، نامه‌ای به سید علی خامنه‌ای ارسال کرد که در آن رویکرد «صلح از طریق قدرت» را به عنوان نقطه کانونی سیاست خارجی خود مطرح ساخت. به گفته منابع خبری، وی در این نامه با اشاره به فرصت تاریخی برای گشودن افق‌های جدید در روابط دو کشور، پیشنهاد رفع تحریم‌ها و تقویت اقتصاد ایران را در صورت آمادگی تهران برای مذاکره ارائه داد، اما در مقابل هشدار داد که در صورت رد این پیشنهاد، پاسخ آمریکا قاطع و سریع خواهد بود. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، ترامپ در این نامه خواسته‌هایی از جمله توقف برنامه هسته‌ای، توقف ارسال سلاح به حوثی‌ها و انحلال گروه‌های حشدالشعبی را مطرح کرد و مهلتی دوماهه برای اجرای آنها تعیین نمود. به گزارش رسانه‌ها، ایران نیز پاسخ خود را از طریق میانجیگری عمان به آمریکا اعلام کرد و بر آمادگی خود برای مذاکرات غیرمستقیم تأکید نمود، اما مذاکره مستقیم را در شرایط فشار حداکثری نپذیرفت.

آثار

به گزارش منابع، دونالد ترامپ پیش از ورود به عرصه ریاست جمهوری، حدود 20 عنوان کتاب در زمینه‌های کسب‌وکار، موفقیت، سیاست و زندگی شخصی منتشر کرده است. به گفته ناظران، بسیاری از این آثار با همکاری مشاوران و روزنامه‌نگاران نوشته شده و ضمن بازتاب دیدگاه‌های ترامپ درباره موفقیت و تجارت، بخشی از پروژه برندسازی شخصی وی محسوب می‌شوند. از منظر تحلیلگران، ترامپ در کتاب‌هایی نظیر «هنر بازگشت» به تشریح چگونگی دستیابی مجدد به موفقیت پس از هر شکست پرداخته و این الگو را در عمل، با عبور از شکست انتخابات ۲۰۲۰م و بازگشت به کاخ سفید در دور دوم ریاست جمهوری، به نمایش گذاشته است. همچنین بر روی جلد اغلب آثار وی تصویری از خودش چاپ شده که به نظر تحلیلگران نشان‌دهندۀ تأکید بر برند شخصی در تمامی فعالیت‌های او محسوب می‌شود.

منابع

«اقدام های بی سابقه ترامپ درباره ایران چه بود؟ | ماجرای 8 اقدام ترامپ علیه مردم ایران»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 16 آبان 1403ش.

«تاریخ شناس آلمانی: پدربزرگ ترامپ از باواریا اخراج شده است»، وب‌سایت یورو نیوز، تاریخ درج مطلب: 21 نوامر 2016م.

«ترامپ؛ از بساز و بفروشی و خرید بزرگترین قمارخانه دنیا تا ورود به عرصه سیاست»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 26 خرداد 1395ش.

«چرا ایالات متحده در دوره ترامپ، جنگ با ایران را انتخاب کرد؟»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 3 خرداد 1405ش.

«خانواده جنجالی دونالد ترامپ»، وب‌سایت یورو نیوز، تاریخ درج مطلب: 17 فیبروری 2017م.

«خانواده دونالد ترامپ؛ معرفی مهم‌ترین اعضای یک خاندان پرنفوذ (+عکس)»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 16 آبان 1403ش.

«کتاب‌های ترامپ؛ از تجربیات واقعی زندگی تا برندسازی شخصی»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 20 خرداد 1404ش.

«داستان زندگی دونالد ترامپ؛ از خرید و فروش املاک تا صندلی کاخ سفید»، وب‌سایت بی بی سی فارسی، تاریخ درج مطلب: 29 مهر 1403ش.

«در مورد دونالد ترامپ در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، وب‌سایت تابناک، تاریخ بازدید: 4 خرداد 1405ش.

«واکاوی متن کامل نامه ترامپ به آیت الله خامنه‌ای/ «صلح از طریق قدرت»؛ نقطه کانونی نامه»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 10 فروردین 1404ش.

یزدان‌فام، محمود، «سیاست خارجی ترامپ و جمهوری اسلامی ایران(مقاله علمی وزارت علوم)»، مجلۀ مطالعات راهبردی، شمارۀ 4، ۱۳۹۵ش.