ایستگاه متروی مریم مقدس؛ مشهورترین ایستگاه متروی تهران در خط شش.
سردر ایستگاه متروی مریم مقدس
ایستگاه مریم مقدس واقع در خط شش متروی تهران، فراتر از یک ایستگاه حملونقل، نمادی از تفاهم میانفرهنگی و همزیستی ادیان است که با معماری الهامگرفته از کلیساهای قرون وسطی و تزئینات هنری برگرفته از متون اسلامی و مسیحی طراحی شده است. نامگذاری این ایستگاه که در مجاورت کلیسای سرکیس در خیابان کریمخان واقع شده، بازتاب گستردهای در رسانههای داخلی و بینالمللی داشته است.
ایستگاه متروی مریم مقدس که پیش از افتتاح رسمی، به مشهورترین ایستگاه متروی تهران تبدیل شد،[۱] در تقاطع خیابان کریمخان و نجاتاللهی واقع شده است. با افتتاح این ایستگاه که در نزدیکی کلیسای سرکیس مقدس قرار دارد، تعداد ایستگاههای فعال در خط شش متروی تهران به ۲۵ مورد رسیده است.[۲] این ایستگاه بهدلیل قرار گرفتن بین دو ایستگاه پُرتردد میدان هفت تیر و میدان ولیعصر، جایگاهی بسیار مهم دارد.[۳]
پروژهٔ احداث ایستگاه مریم مقدس که از سال ۱۳۹۴ش در حال اجرا بود، پس از گذشت ده سال با تکمیل عملیات عمرانی، در ۲۳ مهر ۱۴۰۴ش آمادهٔ بهرهبرداری شده[۴] و از ۸ آذر ۱۴۰۴ش طی مراسمی با حضور شهردار وقت تهران، جمعی از میهمانان بینالمللی و اُسقُفهای مسیحی، بهطور رسمی افتتاح شد و فعالیت خود را آغاز کرد.[۵]
نامگذاری ایستگاه متروی مریم مقدس
ایستگاه متروی مریم مقدس، در ابتدا شهید نجاتاللهی نام داشت؛ سپس با پیشنهاد شهردار وقت تهران به مریم مقدس تغییر یافت.[۶] سخنگوی شهرداری تهران دلیل نامگذاری این ایستگاه مترو به مریم مقدس را موقعیت مکانی ایستگاه در مجاورت کلیسای جامع ارامنه و ارج نهادن به جامعهٔ مسیحیان و مقام حضرت مریم عنوان کرد.[۷]
معماری ایستگاه متروی مریم مقدس
ایستگاه متروی مریم مقدس با تشکیل کارگروههای تخصصی معماری شامل نمایندگانی از پیمانکار، معمار و مشاور پروژه طراحی شد. در انتخاب طرح نهایی کیوسک و فضاهای داخلی، با در نظر گرفتن زمان، هزینه و زیبایی، سبکی از معماری ایرانی و معماری کلیسایی مدنظر بوده است.[۸]
الهام از معماری کلیسا
بر اساس گزارشهای منتشرشده، در طراحی نمای ورودی ایستگاه مریم مقدس از برخی عناصر معماری رایج در کلیساهای قرون وسطی الهام گرفته شده است. در سردر بنا، اجزایی مانند سقفهای قوسیشکل و یک محراب نمادین بهکار رفته که در کنار دیوارهای روشن، یادآور معماری بناهای مذهبی مسیحی است. همچنین کتیبهای صورتی رنگ با عنوان ایستگاه مریم مقدس در بخش فوقانی ورودی نصب شده است.[۹] بر اساس منابع موجود، طراحی داخلی ایستگاه نیز از نظر رنگ و ترکیب فضایی با کلیسای سرکیسِ واقع در سوی دیگر خیابان هماهنگ شده است. استفاده از طیف رنگ آبی در دیوارهای داخلی که گفته میشود از رنگهای محراب کلیسای سرکیس اقتباس شده، به ایجاد پیوند بصری میان این دو فضا انجامیده است.[۱۰]
آیات ۲۹تا ۳۴ سوره مریم درباره تولد حضرت عیسی
کتیبههای دینی
کتیبۀ بسمالله الرحمن الرحیم به چهار زبان
قابی از سخنان امام خمینی و آیتالله خامنهای در مدح حضرت مریم و حضرت عیسیتابلوی هنری سفالی از عبارت «بسماللهالرحمنالرحیم» به چهار زبان فارسی، ارمنی، انگلیسی و عربی.
در پاگرد سوم، قرار گرفتن تابلوی هنری سه متری آیات ۲۹ تا ۳۴ سورۀ مریم دربارهٔ تولد حضرت عیسی.
در پاگرد آخر و سالن فروش، استفاده از آیات ۲۸ تا ۳۱ انجیل به زبان ارمنی، آشوری و فارسی با تأیید نمایندگان آشوری و ارمنی مجلس شورای اسلامی و نصب کتاب آیتالله خامنهای دربارهٔ حضرت مسیح و شب قدر در ابعاد یک روزنامه تابلویی.[۱۱]
تندیسها و تابلوها
مجسمه حضرت مریم و حضرت عیسی با ارتفاع بیش از ۲ متر در ورودی ایستگاه.
تابلویی با نمایی از مسجد و کلیسا با محوریت یک شمسه به نشانهٔ معبود واحد در یک قاب.
بهدنبال انتشار تصاویر ایستگاه متروی مریم مقدس در رسانهها و شبکههای اجتماعی، برخی کاربران و رسانههای داخلی و خارجی به طراحی و نمادهای بهکاررفته در این ایستگاه واکنش نشان دادند. بسیاری از کاربران و چهرههای رسانهای غربی، وجود نمادهای مسیحی در پایتخت یک کشور اسلامی را نمادی از احترام به ادیان و همزیستی مسالمتآمیز توصیف کردند.[۱۳] همچنین به گفتهٔ کشیش کلیسای سرکیس مقدس، طراحی این ایستگاه در نزدیکی این کلیسا، نمونهای از تداوم الگوی تاریخی همزیستی مسالمتآمیز در فرهنگ ایرانی است.[۱۴]
