پیش‌نویس:سید علی خمینی

سید علی خمینی؛‌ روحانی شیعه و نوه روح‌الله خمینی

سید علی مصطفوی مشهور به سید علی خمینی، نوه روح‌الله خمینی و کوچک‌ترین فرزند سید احمد خمینی است. او روحانی و مدرس سطوح عالی حوزه علمیه است که از سال ۱۳۹۷ در نجف سکونت دارد. سید علی خمینی به دلیل مواضع سیاسی و انتساب به بیت خمینی مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است.

زندگی شخصی

سید علی خمینی در ۲۱ فروردین ۱۳۶۵ در تهران متولد شد. پدر او سید احمد خمینی و مادرش فاطمه طباطبایی، دختر سلطانی طباطبایی است. او هنگام درگذشت پدربزرگش چهار سال داشت و به دلیل انتشار تصاویرش در کنار او در کتاب‌های درسی دبستان، به علی کوچولو شهرت یافت. روح‌الله خمینی در سال ۱۳۶۷ یک جلد صحیفه سجادیه به او هدیه کرد و در یادداشتی، از مشاهده نور در چهره او یاد کرد و برایش آرزو کرد که به عالمی برجسته، فقیهی متعهد و عارفی مجاهد تبدیل شود.

سید علی خمینی با نوه علی سیستانی (دختر سید جواد شهرستانی) ازدواج کرده است. خطبه عقد آن‌ها توسط علی سیستانی در نجف خوانده شد و حاصل این ازدواج دو پسر به نام‌های محمدعلی و محمدحسین است. او دارای دو برادر به نام‌های سید حسن خمینی و سید یاسر خمینی است. همسر او نیز در دانشگاه علامه طباطبایی در رشته فلسفه تحصیل کرده است.

تحصیلات و فعالیت‌های علمی

سید علی خمینی دارای مدرک کارشناسی ارشد در رشته فلسفه غرب از دانشگاه تهران (پردیس فارابی قم) است. او تحصیلات حوزوی خود را در قم و نزد برادر بزرگش، سید حسن خمینی، گذراند و دروس خارج اصول و فقه و همچنین فلسفه را نزد او آموخت. وی ۹ سال خارج اصول و ۶ سال خارج فقه را نزد برادرش سپری کرد. او در سال تحصیلی ۱۳۸۷-۱۳۸۸ تدریس کتاب منطق مظفر را در مدرسه رضویه قم آغاز کرد. سید علی خمینی در سال ۱۳۹۲، در سن ۲۸ سالگی، به جمع اساتید سطوح عالی حوزه علمیه پیوست و تدریس کتاب مکاسب محرمه شیخ انصاری را شروع کرد.

او علاوه بر تدریس، در امور پژوهشی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی مشارکت دارد و نظارت عالیه بر نشریه حرم امام بر عهده اوست. سید علی خمینی همچنین به سرودن شعر اشتغال دارد و تخلص او در اشعارش آشنا است. او گاهی اشعاری در وصف روح‌الله خمینی می‌سراید. وی معتقد است فقه باید قابلیت تبدیل به قانون را داشته باشد تا در جامعه امروز اجرا شود و بر لزوم پویایی نظام از طریق نقد مسئولان تأکید دارد.

مهاجرت به نجف

سید علی خمینی در مهر ۱۳۹۷ به نجف مهاجرت کرد و در بیت تاریخی پدربزرگش مستقر شد. هدف از این هجرت، هم‌افزایی میان حوزه‌های علمیه قم و نجف و احیای سنت‌های بحث و تدریس عنوان شده است. او پس از عزیمت، در بیت روح‌الله خمینی در نجف که خانه‌ای تاریخی است ساکن شد.

او در حوزه علمیه نجف، ضمن شرکت در دروس خارج علی سیستانی، محمداسحاق فیاض و محمدسعید حکیم، تدریس دروس سطح عالی و خارج فقه و اصول را به زبان عربی برای طلاب غیرایرانی آغاز کرد. بیت او در نجف به محلی برای دیدار شخصیتهای مختلف سیاسی و مذهبی تبدیل شده و او در مواردی میزبان افرادی همچون حسن روحانی و منصور ارضی بوده است.

مواضع سیاسی

حمایت از نظام و رهبری

سید علی خمینی از حامیان نظام جمهوری اسلامی است و علی خامنه‌ای را محبوب‌ترین و قدرتمندترین فرد در ایران نامیده است. او در سال ۱۳۹۶ پس از انتشار فیلم جلسه خبرگان در سال ۱۳۶۸، اعلام کرد که به رهبر نظام افتخار می‌کند و رهبری او را تحسین‌برانگیز خواند.

او در ۱۴ خرداد ۱۴۰۲ اعلام کرد که نباید اجازه داد رهبری در بزنگاه‌ها تنها بماند. وی تأکید کرده است که از فرزندان خمینی یک کلام در تضعیف علی خامنه‌ای شنیده نخواهد شد. او همچنین در مراسم‌های مختلف بر لزوم حضور مردم در صحنه برای تضمین امنیت کشور تأکید کرده است.

مذاکره با آمریکا و مسئله صلح

او در تیر ۱۴۰۵ در سخنرانی خود در قم، هرگونه مذاکره برای صلح با آمریکا را خیانت خواند. وی معتقد است مذاکره به معنای صلح نیست بلکه یکی از میدان‌های نبرد است. او تأکید کرد که هر کس پیام دوستی به آمریکا بفرستد دهانش خبیث است.

سید علی خمینی با اشاره به تحولات سیاسی آمریکا اعلام کرد که برای ایران فرقی میان دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان وجود ندارد. او انتخابات آمریکا را به تقابل سگ زرد و شغال تشبیه کرد و گفت جمهوری اسلامی در ذات خود نمی‌تواند با استکبار کنار بیاید. وی مذاکره‌کنندگان ایرانی را جهادگران عرصه دیپلماسی نامید که نباید از اصول انقلاب عقب‌نشینی کنند.

وی پس از حوادث سال ۱۴۰۵ اعلام کرد که میان ملت ایران و آمریکا پدرکشتگی ایجاد شده است. او تأکید کرد که هیچ مسئولی نباید در فکر انتقام از دشمنان نباشد و هر مسئولی که در این زمینه کوتاهی کند باید به وجدان خود شک کند. این سخنان با واکنش‌های گسترده‌ای در فضای رسانه‌ای مواجه شد.

رژیم صهیونیستی و تحولات منطقه

سید علی خمینی هدف اسرائیل از جنگ با ایران را تجزیه و تضعیف کشور دانست. او در تحلیل خود بیان کرد که اسرائیل به دنبال تکه‌تکه کردن ایران است تا کشورهای کوچک ایجاد شده ناچار به اتکا به قدرت‌های بیرونی باشند. او راه مقاومت را تنها مسیر واقع‌بینانه برای ملت‌های مسلمان معرفی کرد.

او در تحلیل عملیات طوفان الاقصی، ریشه‌های آن را در عادی‌سازی روابط برخی کشورهای عربی با اسرائیل، بدرفتاری با اسرا و بی‌نتیجه بودن مذاکرات صلح دانست. وی پیش‌بینی کرد که در نهایت اسرائیل از بین خواهد رفت و طرح دو کشوری شکست می‌خورد. او معتقد است هویت اسلامی جبهه مقاومت پس از انقلاب ایران پررنگ شده است.

مسائل داخلی و فساد اقتصادی

سید علی خمینی ریشه تمام فسادهای اقتصادی را دروغگویی دانست و بر لزوم صداقت مسئولان با مردم تأکید کرد. او معتقد است تا زمانی که مردم با نظام همراه باشند، هیچ قدرتی نمی‌تواند آن را شکست دهد. وی اقدام برای بهبود معیشت مردم را بالاترین مصداق جهاد معرفی کرد.

او بر اهمیت آزادی بیان و نقد منصفانه تأکید دارد و می‌گوید آزادی بیان از کلام بنیان‌گذار انقلاب نشأت گرفته است. وی در خصوص اعتراضات سال ۱۳۹۶ بیان کرد که چنین ناآرامی‌هایی در همه جای دنیا طبیعی است اما نباید اجازه داد دشمن از آن سوءاستفاده کند. او بر ضرورت شنیده شدن صدای معترضان در ساختارهای قانونی تأکید کرد.

جانشینی رهبری در سال ۱۴۰۵

پس از درگذشت علی خامنه‌ای در سال ۱۴۰۵، سید علی خمینی انتخاب سید مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر جدید را تبریک گفت. او این انتخاب را محکم‌ترین سیلی بر صورت مستکبران توصیف کرد. وی اعلام کرد که این انتخاب پیامی روشن به دشمنان است که ایران مسیر خود را بدون تردید ادامه خواهد داد.

او در مراسم بزرگداشت رهبر فقید در قم، به عنوان سخنران اصلی حضور یافت. این حضور و سخنان تند او در این مراسم، از سوی برخی رسانه‌ها به عنوان نشانه‌ای از ارتقای جایگاه سیاسی او در ساختار جدید قدرت تفسیر شد. وی در این سخنرانی بر تداوم راه رهبر شهید تأکید کرد.

جنجال ۹ دی ۱۳۸۹

در دی ۱۳۸۹، وب‌سایت مشرق مدعی حضور سید علی خمینی در مراسم سالگرد ۹ دی در مهدیه تهران شد و آن را حرکتی انقلابی توصیف کرد. پایگاه جماران بلافاصله این خبر را تکذیب و اعلام کرد او در قم بوده است. پس از آن، مشرق مطلبی را به نقل از او منتشر کرد که در آن آمده بود تنها مطالبی که شخصاً بیان می‌کند معتبر است. این واقعه به عنوان آغاز تلاش رسانه‌های اصولگرا برای برجسته‌سازی او در مقابل برادرش شناخته شد.

آثار

• مشکاة الهدایه: شرحی دو جلدی به زبان عربی بر کتاب کفایة الاصول آخوند خراسانی که در سال ۱۴۰۰ منتشر شد.
• تقریرات فی‌الاصول: تقریرات درس خارج اصول سید حسن خمینی است.
• البضاعة المزجاة فی فقه المعاملات: این اثر در سال ۱۴۰۳ توسط انتشارات دارالعارف بیروت منتشر شده است.
• مصطلحاتُ المسکوکات فی لسان الروایات: این کتاب که به بررسی مسائل مرتبط با سکه‌ها در روایات می‌پردازد، در سال ۱۴۰۴ منتشر شد.

واکنش‌ها به مواضع

سخنرانی سید علی خمینی در تیر ۱۴۰۵ با واکنش‌های متفاوتی روبرو شد. روزنامه جمهوری اسلامی این سخنان را مقابله با اجماع مسئولان نظام برای تفاهم ارزیابی کرد. احمد زیدآبادی با یادآوری سیره روح‌الله خمینی در پذیرش قطعنامه ۵۹۸، این مواضع را دشوارکننده شرایط برای تصمیم‌گیران کشور دانست.

در مقابل، عبدالرضا داوری او را وارث منطق تکلیف‌مدار خمینی دانست و او را اشبه‌الناس به پدربزرگش توصیف کرد. مجتبی زارعی، عضو کمیسیون امنیت ملی، نیز این سخنان را نشانه زنده شدن تفکر خمینی دانست. برخی فعالان رسانه‌ای معتقدند جریان‌های اصولگرا در طول یک دهه گذشته تلاش کرده‌اند از او چهره‌ای مطلوب در برابر سید حسن خمینی بسازند.

منابع

• «آیت‌الله خامنه‌ای محبوبترین فرد در ایران است / جنگ با آمریکا بعید است اما اگر رخ دهد ما نمی‌ترسیم». خبرگزاری دانشجو. ۱۶ بهمن ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «اسرائیل، فقط و فقط دنبال تجزیه ایران است». خبرگزاری فارس. ۱۵ بهمن ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «انتخاب حضرتعالی محکم ترین سیلی بر صورت مستکبران عالم بود / قبول این مسئولیت سنگین جهادی بزرگ بود». مشرق نیوز. ۱۹ اسفند ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «بیوگرافی سید علی خمینی نوه امام خمینی و کوچکترین فرزند یادگار امام». تیرداد نامه. ۱۴ خرداد ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «جمهوری اسلامی: سخنان اخیر حجت الاسلام سیدعلی خمینی مقابله با اجماع مسئولان نظام است؟». قطره. ۲۱ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «حجت‌الاسلام سید علی خمینی کیست؟ بیوگرافی استاد حوزه علمیه». شهر بورس. ۲۰ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «داعش فیلم حمله تروریستی به اهواز را منتشر کرد/ سیدعلی خمینی از ایران هجرت کرد». تابناک. ۲ مهر ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «راه طولانی؛ از ۹ دی ۸۹ تا تریبون قم ۱۴۰۵». رویداد۲۴. ۲۰ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «زندگینامه حجت الاسلام و المسلمین سیدعلی خمینی». جماران. ۲۱ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «سیدعلی خمینی: مسئولی که بخوابد و در فکر انتقام رهبر شهید نباشد باید به وجدان خود شک کند». جهان نیوز. ۱۹ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «سیدعلی خمینی: باید فرآیندی در کشور داشته باشیم که اعتراضات شنیده شود». جماران. ۲۲ دی ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «سخنرانی جنجالی سیدعلی خمینی در قم». گویا نیوز. ۲۰ تیر ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «سید علی خمینی: سخن از براندازی نظام اسلامی در قدوقواره ترامپ و نتانیاهو نیست». خبرگزاری رسا. ۲۲ بهمن ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «سید علی خمینی: ملت ایران چک سفید امضا به مسئولی نمی‌دهد». خبرگزاری فارس. ۲۲ بهمن ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «سیدعلی خمینی بیشتر از آنکه نوه‌ی ژنتیکی امام باشد، نوه‌ی اعتقادی اوست». بولتن نیوز. ۱ بهمن ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «کتاب جدید سید علی خمینی منتشر شد». جماران. ۲۷ بهمن ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• ««علی کوچولوی امام»، شارح «کفایه» در نجف». عصر ایران. ۱۸ آذر ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.
• «مهاجرت سیدعلی خمینی به نجف». روزنامه شرق. ۱ مهر ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۵.