عملیات نصر ۲
عملیات نصر ۲؛
معرفی
عملیات نصر ۲ عنوانی است که در دو دوره تاریخی متفاوت به کار رفته است: نخست در دوران دفاع مقدس[۱] که طی آن، نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران با هدف بازپسگیری ارتفاعات راهبردی میمک، عملیاتی را با این نام طراحی و اجرا کرد.[۲][۳] دوم، در جریان نبرد هرمز در تیر ۱۴۰۵ش، که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیه شماره ۶ مورخ ۲۳ تیر، این عنوان را برای مجموعه پاسخهای موشکی و پهپادی خود به حملات گسترده آمریکا به زیرساختهای ایران به کار برد. در این دوره، عملیات مذکور در قالب امواج متعدد و با هدف قرار دادن تأسیسات نظامی آمریکا در پایگاههای کویت، بحرین، اردن، قطر و عمان اجرا شد و طی آن، تجهیزات نظامی، سامانههای راداری و تأسیسات سوخترسانی و ارتباطاتی ایالات متحده در منطقه هدف حملات قرار گرفت.[۴]
عملیات نصر ۲ در دوران دفاع مقدس
عملیات نصر ۲ در ۱۳ خرداد ۱۳۶۶ش توسط نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران با رمز «یا حسین مظلوم» در منطقه کوهستانی میمک (استان ایلام) اجرا شد. هدف از این عملیات، بازپسگیری ارتفاعات راهبردی ۳۹۶، ۴۰۰ و ۴۰۴ معروف به «ناف میمک» بود[۵] که بهدلیل کنترل بر محورهای ارتباطی مندلی، زرباطیه و بدره در خاک عراق و فراهمآوردن میدان دید مناسب، از اهمیت نظامی بالایی برخوردار بود.[۶] این ارتفاعات پیش از آغاز رسمی جنگ در ۱۳۵۹ش توسط عراق تصرف شده بود و پس از بازپسگیری بخش عمده آن در عملیات خوارزم، بخشهایی از آن همچنان در اختیار نیروهای عراقی باقی مانده بود. در جریان این عملیات که تا ساعت ۸ صبح ادامه یافت، نیروهای ایرانی موفق شدند ضمن تصرف ارتفاعات مذکور، حدود بیست کیلومترمربع از اراضی منطقه حلاله را آزاد و پاتکهای سنگین نیروهای عراقی را دفع کنند.[۷] بر اساس گزارشهای موجود، در این عملیات حدود ۱۲۰۰ نفر از نیروهای عراقی کشته یا زخمی و ۳۰ نفر اسیر شدند و تجهیزات نظامی قابل توجهی از جمله دهها تانک و قبضه سلاح سبک و سنگین منهدم یا به دست ارتش جمهوری اسلامی ایران افتاد.[۸]
عملیات نصر ۲ در نبرد هرمز
زمینههای عملیات نصر ۲ به حملات مشترک هوایی آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، بستهشدن تنگه هرمز توسط ایران، برقراری آتشبس موقت در ۱۹ فروردین و نبرد هرمز بازمیگردد. با وجود امضای تفاهمنامه اسلامآباد در ۲۷ خرداد، اختلافات بر سر مدیریت آبراه و ایجاد مسیر جدید عبور کشتیها توسط آمریکا، به رویارویی نظامی در ۱۷ تیر انجامید.[۹] قبلا از آن در پنجم تیر، یک کشتی باری که خارج از مسیرهای تعیینشده توسط ایران تردد میکرد، هدف اقدام نظامی ایران قرار گرفت.[۱۰] تهران این اقدام را در چارچوب حاکمیت قانونی خود دانست، اما آمریکا آن را نقض آتشبس تلقی کرد و در روزهای ۵، ۶ و ۷ تیر به تأسیسات نظامی ایران و زیرساختهای غیر نظامی در سواحل جنوبی، حمله کرد و در پاسخ به این حملات، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز زیرساختهای نظامی آمریکا را در برخی از کشورهای میزبان مورد حلمه قرار دارد.[۱۱][۱۲]
ویژگیها
به باور تحلیلگران ارتباطات راهبردی، ویژگی بارز عملیات نصر ۲، تغییر الگوی اطلاعیههای نظامی از گزارشهای صرفاً عملیاتی به پیامهای مخاطبمحور است که در اطلاعیههای ۱۳ و ۱۴ سپاه پاسداران (مخاطب قرار دادن ملتهای اردن و کویت) به وضوح مشهود است. به اعتقاد این تحلیلگران، این اطلاعیهها با تفکیک میان مردم و دولتهای میزبان، چارچوببندی عملیات در قالب پاسخ به تجاوز، و بهرهگیری از مؤلفههای هویتی و فرهنگی مشترک، در کنار گزارش نظامی، به دنبال روایتسازی و مدیریت ادراک افکار عمومی منطقه هستند.[۱۳]
امواج علمیات نصر ۲
| تاریخ | حملات و اقدامات نظامی ایالات متحده آمریکا | مواضع متقابل و موجهای عملیات نصر ۲ |
| سهشنبه ۲۳ تیر ۱۴۰۵ | بامداد: حمله هوایی به اهداف نظامی در بوشهر، چابهار، جاسک، کنارک، ابوموسی، بندرعباس و سراوان.
بعدازظهر: حملات مجدد به ایستگاههای ساحلی و پایگاه نظامی بمپور. |
موج ۱: اصابت به دو فروند نفتکش عبوری در تنگه هرمز.
موج ۲: حمله موشکی و پهپادی به انبار تسلیحات، مرکز ارتباطات و اقامتگاه نیروها در پایگاه جفیر بحرین. موج ۳: هدف قرار دادن سولههای تسلیحاتی در پایگاه شیخ عیسی بحرین و تجهیزات پایگاه علیالسالم کویت. |
| چهارشنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۵ | بامداد تا شب: حملات موشکی و هوایی به تاسیسات ساحلی جنوب، انبار خوزستان، کارخانهای در ایلام و زیرساختهای بندری چابهار. | موج ۴: اصابت به مرکز آماد و پشتیبانی (KGL) در مینا عبدالله کویت.
موج ۵: آسیب به مرکز مدیریت NSI، مرکز فرماندهی و مخازن سوخت ناوگان پنجم در بحرین. موج ۶: حمله به آشیانه جنگندهها و پهپادها در پایگاه الازرق اردن. موج ۷: هدف قرار دادن سامانه پاتریوت، مرکز ارتباطات و سامانههای دفاعی در کویت. |
| پنجشنبه ۲۵ تیر ۱۴۰۵ | طول روز: ادامه حملات هوایی به مناطق جنوبی و انهدام کامل سازه برج مراقبت دریایی چابهار. | موج ۸: اصابت به رادار پیشهشدار سامانه C-RAM و محل استقرار نیروها در پایگاه علیالسالم کویت.[۱۴] |
| جمعه ۲۶ تیر ۱۴۰۵ | بامداد تا شب: حمله به زیرساختهای غیرنظامی و مواضع ساحلی از جمله سه پل و یک تونل در استان هرمزگان و مراکزی در خوزستان و ایلام.[۱۵] | موج ۸ (مرحله دوم): شلیک موشکهای بالستیک به مرکز فرماندهی و رمپ پروازی در الازرق اردن.
موج ۹: حمله ترکیبی به مرکز ارتباطات ماهوارهای علیالسالم و اسکله شعیبیه کویت. موج ۱۰: آسیب به رادار کشف و مخازن سوخت پایگاه شیخ عیسی بحرین.[۱۶] موج ۱۱: حمله به مرکز فرماندهی و سامانههای پهپادی در منطقه التنف سوریه.[۱۷] موج ۱۲: اصابت به رادار شناسایی، انبار مهمات و سامانههای موشکی در کویت.[۱۸] موج ۱۳: انهدام رادارهای کنترل دریایی و هوایی در صخرههای سلامه و منطقه غنم عمان.[۱۹] موج ۱۴: حملات موشکی و پهپادی به ناوگان هوایی مستقر در اردن. موج ۱۵: اصابت به سکوهای موشکی و محل استقرار نیروهای نظامی در کویت.[۲۰] موج ۱۶: حمله سنگین به پایگاه العدید قطر و آسیب به سامانههای راداری و هواپیماهای سوخترسان.[۲۱] |
| شنبه ۲۷ تیر ۱۴۰۵ | بامداد تا شب: بمباران مجدد پلها، راههای ارتباطی و زیرساختهای ترانزیتی در استانهای جنوبی. | موج ۱۷: حمله موشکی و پهپادی به دپوی شناورهای بدون سرنشین و مرکز پردازش داده در بحرین.
موج ۱۸: اصابت به مرکز پشتیبانی نیروهای زمینی در عریفجان و آشیانه پهپادها در پایگاه علیالسالم کویت. موج ۱۹: حمله به اسکله پشتیبانی سوخت در بندر الاحمدی کویت و مرکز داده باتلکو در بحرین.[۲۲] |
| یکشنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۵ | بامداد تا عصر: حملات هوایی و موشکی به نقاطی در قشم، حاجیآباد، شادگان، اطراف آبادان، سایت ساخت نیروگاه دارخوین و بندر امام خمینی. | موج ۲۰: اصابت موشکی به شیلترها و آشیانه پرواز پایگاه الازرق اردن.[۲۳]
موج ۲۱: حمله به سولههای پشتیبانی در الازرق و آسیب به هواپیماهای ترابری و شناسایی در فرودگاه عقبه اردن.[۲۴] |
| دوشنبه ۲۹ تیر ۱۴۰۵ | بامداد تا شب: اجرای دور جدیدی از حملات هوایی به مواضع جنوبی، حومه شیراز، واحدی صنعتی در خمین، سیریک و بوشهر.[۲۵] | موج ۲۲: هدف قرار دادن رادار اخطار اولیه و آشیانههای پهپادی پایگاه علیالسالم کویت.[۲۶]
موج ۲۳: حمله سه مرحلهای به تاسیسات پهپادی فرودگاه الصخیر، بندر سلمان بحرین و پایگاه عریفجان کویت.[۲۷] |
| سهشنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۵ | بامداد: حملات هوایی مجدد به تاسیسات نظامی در خورموج بوشهر و جنوب غربی تبریز.[۲۸] | موج ۲۴: انهدام سامانههای پدافندی و سایتهای راداری در المحرق و الرفاع بحرین و مرکز مخابراتی پایگاه علیالسالم کویت.[۲۹] |
پانویس
- ↑ لطفاللهزادگان، روزشمار جنگ ایران و عراق، کتاب چهلونهم: تصویب قطعنامه 598، ۵۰.
- ↑ جعفری، اطلس نبردهای ماندگار، عملیات نیروهای زمینی در 8 سال دفاع مقدس، ۱۳۹.
- ↑ لطفاللهزادگان، روزشمار جنگ ایران و عراق، کتاب چهلونهم: تصویب قطعنامه 598، ۶۷.
- ↑ «دو فروند سوپر نفت کش متخلف فریب خورده، مورد اصابت واقع شدند»، وبسایت سپاه نیوز.
- ↑ «عملیات نصر 2»، وبسایت آوینی.
- ↑ «عملیات نصر ۲؛ ارتش ارتفاعات میمک را آزاد میکند»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ سمیعی، کارنامه توصیفی عملیاتهای هشت سال دفاع مقدس، ۳۳۶.
- ↑ «عملیات نصر 2»، وبسایت آوینی.
- ↑ «آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز»، همشهری آنلاین.
- ↑ «اعتراف آمریکا به نقض آتشبس؛ سنتکام حمله به ایران را تأیید کرد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «حمله آمریکا به ایران امروز ۶ تیر ۱۴۰۵ / آتشبس نقض شد»، اقتصاد آنلاین.
- ↑ «حملات وحشیانه آمریکا در بامداد ۷تیر ۱۴۰۵؛ واکنش تند و هشدار آمیز ایران»، همشهری آنلاین.
- ↑ «عملیات نصر۲ و ظهور الگوی جدید پیامرسانی راهبردی»، وبسایت مشرق.
- ↑ «رادار پیشهشدار سامانهء C-RAM و محل تجمع سربازان جنایت پیشه ارتش تروریستی آمریکا آماج حملات ترکیبی قرار گرفت»، وبسایت سپاه نیوز.
- ↑ «جزئیات پاسخ ایران به حملات جدید آمریکا»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «ببینید/ عملیات آفندی سپاه در موجهای ۸، ۹ و ۱۰ در عملیات نصر ۲»، وبسایت انتخاب.
- ↑ «جزئیات پاسخ ایران به حملات جدید آمریکا»، خبرگزاری فرادید.
- ↑ «پایگاه دشمن در کویت در پاسخ به جنایت ارتش آمریکا، در به شهادت رساندن مردم غیر نظامی به آتش کشیده شد»، وبسایت سپاه نیوز.
- ↑ «سپاه: رادار کنترل دریایی سلامه و رادار کنترل هوایی آمریکا در غنم عمان منهدم شد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «سکو و موشکهای هیمارس در کویت و محل استقرار نیروهای آمریکایی و ضدانقلاب در هم کوبیده شد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «سپاه: سامانه راداری برد بلند و چندین فروند هواپیمای راهبردی سوخترسان آمریکا منهدم شد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «عملیات نصر ۲ وعده صادق ۴ موج ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰ امروز۱۴۰۵/۴/۲۷»، وبسایت آپارات.
- ↑ «ضربات سنگین نیروی دریایی سپاه در موج 23 عملیات نصر2 به دشمن متجاوز آمریکایی»، وبسایت نور نیوز.
- ↑ «تصاویر شلیک موشکهای سپاه در موجهای ۲۱ و ۲۲ عملیات «نصر ۲»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «آخرین تحولات جنگ ایران و آمریکا: ادامه حملات شبانه آمریکا و پاسخ ایران به کشورهای میزبان حملات»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «تصاویر شلیک موشکهای سپاه در موجهای ۲۱ و ۲۲ عملیات «نصر ۲»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «ضربات سنگین نیروی دریایی سپاه در موج 23 عملیات نصر2 به دشمن متجاوز آمریکایی»، وبسایت نور نیوز.
- ↑ «آخرین تحولات جنگ ایران و آمریکا: ادامه حملات آمریکا و پاسخ ایران به کویت و اردن»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «شب سیاه رادارها و سامانه های پدافند هوایی آمریکا در منطقه»، وبسایت سپاه نیوز.
منابع
«آخرین تحولات جنگ ایران و آمریکا: ادامه حملات شبانه آمریکا و پاسخ ایران به کشورهای میزبان حملات». خبرگزاری فرارو. ۲۹ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«آخرین تحولات جنگ ایران و آمریکا: ادامه حملات آمریکا و پاسخ ایران به کویت و اردن». خبرگزاری فرارو. ۳۰ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«ببینید/ عملیات آفندی سپاه در موجهای ۸، ۹ و ۱۰ در عملیات نصر ۲». وبسایت انتخاب. ۲۵ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«پایگاه دشمن در کویت در پاسخ به جنایت ارتش آمریکا، در به شهادت رساندن مردم غیر نظامی به آتش کشیده شد». وبسایت سپاه نیوز. ۲۶ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«تصاویر شلیک موشکهای سپاه در موجهای ۲۱ و ۲۲ عملیات «نصر ۲». خبرگزاری دفاع مقدس. ۲۹ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«جزئیات پاسخ ایران به حملات جدید آمریکا». وبسایت فرادید. ۲۶ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
جعفری، سرهنگ مجتبی (۱۳۹۳). اطلس نبردهای ماندگار، عملیات نیروهای زمینی در 8 سال دفاع مقدس. تهران: سوره سبز.
«دو فروند سوپر نفت کش متخلف فریب خورده، مورد اصابت واقع شدند». وبسایت سپاه نیوز. ۲۳ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«رادار پیشهشدار سامانهء C-RAM و محل تجمع سربازان جنایت پیشه ارتش تروریستی آمریکا آماج حملات ترکیبی قرار گرفت». وبسایت سپاه نیوز. ۲۵ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«سپاه: رادار کنترل دریایی سلامه و رادار کنترل هوایی آمریکا در غنم عمان منهدم شد». خبرگزاری ایرنا. ۲۶ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«سپاه: سامانه راداری برد بلند و چندین فروند هواپیمای راهبردی سوخترسان آمریکا منهدم شد». خبرگزاری ایرنا. ۲۶ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«سکو و موشکهای هیمارس در کویت و محل استقرار نیروهای آمریکایی و ضدانقلاب در هم کوبیده شد». خبرگزاری ایرنا. ۲۶ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
سمیعی، علی (۱۳۷۶). کارنامه توصیفی عملیاتهای هشت سال دفاع مقدس. تهران: نمایندگی ولیفقیه نیروی زمینی معاونت تبلیغات و انتشارات.
«شب سیاه رادارها و سامانه های پدافند هوایی آمریکا در منطقه». وبسایت سپاه نیوز. ۳۰ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«ضربات سنگین نیروی دریایی سپاه در موج 23 عملیات نصر2 به دشمن متجاوز آمریکایی». وبسایت نور نیوز. ۲۹ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
لطفاللهزادگان، علیرضا (۱۳۸۷). روزشمار جنگ ایران و عراق، کتاب چهلونهم: تصویب قطعنامه 598. تهران: مرکز اسناد دفاع مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
«عملیات نصر۲ و ظهور الگوی جدید پیامرسانی راهبردی». وبسایت مشرق. ۲۵ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.
«نصر ۲». وبسایت آوینی. دریافتشده در ۳۰ تیر ۱۴۰۵.