روز جهانی ایدز
روز جهانی ایدز؛ مناسبت بینالمللی برای آگاهیبخشی، همبستگی و پیشگیری از همهگیری ایدز.
روز جهانی ایدز در اول دسامبر مصادف با ۱۱ آذر مناسبتی بینالمللی برای انسجامبخشی به تلاشهای جهانی در مسیر پیشگیری، آموزش و حمایت از مبتلایان است. این رویداد با هدف جلب توجه جوامع به خطر تداوم ویروس، کاهش انگ اجتماعی و رفع نابرابریهای بهداشتی شکل گرفته است. بررسی اهداف و شعارهای سالانه این مناسبت، مسیر تحول اقدامات جوامع بینالمللی را برای پایان دادن به همهگیری ایدز نشان میدهد.
تاریخچه و نامگذاری
روز جهانی ایدز برابر با اول دسامبر یا ۱۱ آذر بهعنوان یک مناسبت بینالمللی شناخته میشود.[۱] ایدهٔ برگزاری این رویداد نخستینبار در سال ۱۹۸۸م توسط جیمز بان و توماس نتر، از کارکنان سازمان بهداشت جهانی، با هدف جلب توجه رسانهها و افکار عمومی مطرح شد.[۲] پس از آن، سازمان ملل متحد در سال ۱۹۸۸م، اول دسامبر را بهعنوان روز جهانی مبارزه با ایدز نامگذاری کرد.[۳] از سال ۱۹۹۶م مدیریت این مناسبت به سازمان ملل متحد واگذار شد و در سال ۲۰۰۴م، کمپین جهانی ایدز بهعنوان یک سازمان غیرانتفاعی ثبت شد.[۴] این روز، در هر سال فرصتی برای بازنگری در وضعیت مواجهه با این بیماری است.[۵]
اهداف و رویکردها
این مناسبت با هدف افزایش آگاهی عمومی، ارتقای آموزش و مبارزه با تبعیض علیه مبتلایان برگزار میشود.[۶] ترویج راهکارهای پیشگیرانه و دوری از رفتارهای پرخطر برای کاهش شانس ابتلا، از محورهای اصلی پیامهای این مناسبت است.[۷] این روز همچنین فرصتی برای یادآوری تداوم خطر ویروس به دولتها و جوامع، تخصیص بودجه و تداوم اقدامات اجرایی محسوب میشود.[۸] سازمانهای بینالمللی مانند سازمان جهانی بهداشت از این مناسبت برای فراخوان رهبران و جوامع جهت رفع نابرابریهای ساختاری، رعایت حقوق بشر و تسهیل دسترسی همگانی به خدمات ضروری بهداشتی استفاده میکنند.[۹]
هدف اصلی از نامگذاری این روز، یادآوری این موضوع است که تهدید ویروس همچنان پابرجا بوده و توجه جهانی به ضرورت پیشگیری و حمایت از گروههای آسیبپذیر، بهویژه نسل جوان و جوامع در حال توسعه، باید تداوم پیدا کند.[۱۰] جلب حمایت سیاستگذاران، افزایش همکاریهای بینبخشی، برجستهسازی مسئولیتهای اجتماعی و جلب مشارکت انجمنهای غیردولتی و عموم مردم در برنامههای کنترل و پیشگیری از دیگر اهداف مورد توجه در این روز است.[۱۱] همچنین تأکید بر رهبری سیاسی پایدار، همکاری بینالمللی و رویکردهای حقوقبشرمحور برای پایان دادن به ایدز از دیگر محورهای مورد توجه در این روز است.[۱۲] هدفگذاری جوامع بینالمللی در این مناسبت، دستیابی به پایان همهگیری ایدز بهعنوان یک تهدید بهداشتی تا سال ۲۰۳۰م است.[۱۳]
برنامهها
برگزاری برنامههای روز جهانی ایدز در ایران و دیگر کشورها در دو قالب آموزشی و نمادین دنبال میشود:
- برنامههای آموزشی: برگزاری نشستهای گفتگو، راهاندازی نمایشگاههای اطلاعرسانی در مراکز عمومی، توزیع پوسترهای آموزشی، سازماندهی مسابقات و فعالیتهای داوطلبانه برای جمعآوری کمکهای مالی جهت مؤسسات حمایتی.[۱۴]
- مراسمهای نمادین و اجتماعی: روشن کردن شمع به یاد قربانیان بیماری، سنجاق کردن روبان قرمز و حمایت مالی یا داوطلبانه از نهادهای فعال در حوزهٔ بهداشت و حمایت از بیماران.[۱۵]
شعارهای سالانه
سازمانهای جهانی و نهادهای بهداشتی متناسب با چالشهای موجود، شعارهای مشخصی را برای این روز تعیین میکنند:
| سال | شعار سالانه |
|---|---|
| ۱۹۸۸م | ارتباط |
| ۱۹۸۹م | جوانان |
| ۱۹۹۰م | زنان و ایدز |
| ۱۹۹۱م | تشریک مصائب |
| ۱۹۹۲م | تعهد اجتماعی |
| ۱۹۹۳م | زمان عمل فرا رسیده |
| ۱۹۹۴م | ایدز و خانواده |
| ۱۹۹۵م | حقوق مشترک، مسئولیتهای مشترک |
| ۱۹۹۶م | یک جهان، یک امید |
| ۱۹۹۷م | کودکان در جهانی با ایدز |
| ۱۹۹۸م | تلاش برای تغییر: فعالیت جهانی ایدز در ارتباط با جوانان |
| ۱۹۹۹م | گوش دادن، آموختن، زندگی کردن: فعالیت جهانی ایدز در رابطه با کودکان و جوانان |
| ۲۰۰۰م | ایدز: مردان تفاوت ایجاد میکنند |
| ۲۰۰۱م | من مراقبم، تو چطور؟ |
| ۲۰۰۲–۲۰۰۳م | بدنامی و تبعیض |
| ۲۰۰۴م | ایدز، زنان و دختران |
| ۲۰۰۵م | همپیمان در برابر گسترش ایدز |
| ۲۰۰۶م | توقف ایدز، عمل به وعده: پاسخگویی |
| ۲۰۰۷م | در برابر گسترش ایدز پیشگام شو |
| ۲۰۰۸م | پیشگامی، توانمندسازی، تحققبخشی |
| ۲۰۰۹–۲۰۱۰م | دسترسی جهانی و رعایت حقوق بشر |
| ۲۰۱۱–۲۰۱۵م | به صفر رساندن موارد جدید آلودگی و مرگ ناشی از اچآیوی[۱۶] |
| ۲۰۲۰م | همبستگی جهانی، مسئولیت مشترک[۱۷] |
| ۲۰۲۱م | پایان نابرابریها، پایان ایدز[۱۸] |
| ۲۰۲۲م | برابری دسترسی همگان به خدمات پیشگیری و تشخیص HIV[۱۹] |
| ۲۰۲۳م | به یاد داشته باشید و متعهد شوید[۲۰] |
| ۲۰۲۴م | تأمین حق سلامت با انتخاب مسیر درست[۲۱] |
| ۲۰۲۵م | پاسخ نوآورانه به ایدز راهی برای عبور از موانع[۲۲] |
پانویس
- ↑ «اول دسامبر، یازدهم آذرماه روز جهانی مبارزه با ایدز»، وبسایت دانشگاه تربیت مدرس.
- ↑ «اول دسامبر، روز جهانی ایدز»، وبسایت خیریهٔ نیکان ماموت.
- ↑ «آشنایی با روز جهانی ایدز»، خبرگزاری همشهری.
- ↑ «اول دسامبر، روز جهانی ایدز»، وبسایت خیریهٔ نیکان ماموت.
- ↑ «اول دسامبر، روز جهانی ایدز»، خبرگزاری معمار.
- ↑ «آشنایی با روز جهانی ایدز»، خبرگزاری همشهری.
- ↑ «اول دسامبر، یازدهم آذرماه روز جهانی مبارزه با ایدز»، وبسایت دانشگاه تربیت مدرس.
- ↑ «آشنایی با روز جهانی ایدز»، خبرگزاری همشهری.
- ↑ «اعلام شعار امسال روز جهانی ایدز از سوی سازمان بهداشت جهانی»، خبرگزاری دنیای اقتصاد.
- ↑ «اول دسامبر، روز جهانی ایدز»، خبرگزاری معمار.
- ↑ «همبستگی جهانی، مسئولیت مشترک شعار روز جهانی ایدز»، وبسایت بیمارستان بهمن.
- ↑ «روز جهانی ایدز ۲۰۲۵ با شعار پاسخ نوآورانه به ایدز راهی برای عبور از موانع»، وبسایت مجتمع آموزش عالی سلامت باقرالعلوم سپیدان.
- ↑ «پیام دبیرکل سازمان ملل متحد، آنتونیو گوترش در روز جهانی ایدز، 2025»، وبسایت سازمان ملل متحد جمهوری اسلامی ایران.
- ↑ «همه چیز دربارهٔ روز جهانی ایدز»، وبسایت ایران اچ آی وی.
- ↑ «اول دسامبر، روز جهانی ایدز»، وبسایت خیریهٔ نیکان ماموت.
- ↑ «همه چیز دربارهٔ روز جهانی ایدز»، وبسایت ایران اچ آی وی.
- ↑ «همبستگی جهانی، مسئولیت مشترک شعار روز جهانی ایدز»، وبسایت بیمارستان بهمن.
- ↑ «اعلام شعار امسال روز جهانی ایدز از سوی سازمان بهداشت جهانی»، خبرگزاری دنیای اقتصاد.
- ↑ «10 آذر ماه روز جهانی ایدز»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی تهران.
- ↑ «شعار روز جهانی ایدز در سال 2023»، وبسایت پیوند.
- ↑ «اول دسامبر، روز جهانی ایدز»، خبرگزاری معمار.
- ↑ «روز جهانی ایدز ۲۰۲۵ با شعار پاسخ نوآورانه به ایدز راهی برای عبور از موانع»، وبسایت مجتمع آموزش عالی سلامت باقرالعلوم سپیدان.
منابع
- «10 آذر ماه روز جهانی ایدز». وبسایت دانشگاه علوم پزشکی تهران. ۱۲ آذر ۱۴۰۱. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «آشنایی با روز جهانی ایدز». خبرگزاری همشهری. ۱۰ آذر ۱۳۸۵. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «اعلام شعار امسال روز جهانی ایدز از سوی سازمان بهداشت جهانی». خبرگزاری دنیای اقتصاد،. ۱۰ آذر ۱۴۰۰. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «اول دسامبر، روز جهانی ایدز». خبرگزاری معمار. ۱۱ آذر ۱۴۰۳. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «اول دسامبر، روز جهانی ایدز». وبسایت خیریهٔ نیکان ماموت. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «اول دسامبر، یازدهم آذرماه روز جهانی مبارزه با ایدز». وبسایت دانشگاه تربیت مدرس. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «پیام دبیرکل سازمان ملل متحد، آنتونیو گوترش در روز جهانی ایدز، 2025». وبسایت سازمان ملل متحد جمهوری اسلامی ایران. ۱ دسامبر ۲۰۲۵. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «روز جهانی ایدز ۲۰۲۵ با شعار پاسخ نوآورانه به ایدز راهی برای عبور از موانع». وبسایت مجتمع آموزش عالی سلامت باقرالعلوم سپیدان. ۱۰ آذر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «شعار روز جهانی ایدز در سال 2023». وبسایت پیوند. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «همبستگی جهانی، مسئولیت مشترک شعار روز جهانی ایدز». وبسایت بیمارستان بهمن. ۱۱ آذر ۱۳۹۹. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.
- «همه چیز دربارهٔ روز جهانی ایدز». وبسایت ایران اچ آی وی. دریافتشده در ۲۹ تیر ۱۴۰۵.