پیشنویس:آژانس بینالمللی انرژی اتمی
آژانس بینالمللی انرژی اتمی؛ از ارگانهای مستقل سازمان ملل متحد که بر تهیه انرژی هستهای برای مقاصد صلحآمیز نظارت دارد.
معرفی
آژانس بینالمللی انرژی اتمی یک نهاد بینالمللی علمی و فنی است که در سال ۱۹۵۷م بر پایه اساسنامهای که ۸۱ کشور در اکتبر ۱۹۵۶م تصویب کردند، تأسیس شد. این سازمان بهعنوان یک نهاد مستقل در خانواده سازمان ملل متحد عمل میکند و مقر آن در شهر وین، اتریش قرار دارد. مأموریت اصلی این آژانس ترویج استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای و جلوگیری از کاربرد نظامی آن است. این سازمان علاوه بر مقر اصلی، دارای دو دفتر منطقهای در تورنتو (کانادا) و توکیو (ژاپن) و همچنین دو دفتر ارتباطی در نیویورک (آمریکا) و ژنو (سوئیس) است و آزمایشگاههای تخصصی خود را در وین و سیبرزدورف (اتریش) و موناکو اداره میکند.[۱][۲]
تاریخچه
تاریخچه آژانس بینالمللی انرژی اتمی به دوران پس از پایان جنگ جهانی دوم بازمیگردد؛ زمانی که بحثهای بینالمللی درباره سلاحهای اتمی آغاز شد. در دسامبر ۱۹۴۵م سران آمریکا، انگلیس و شوروی پیشنهاد تشکیل کمیسیونی در سازمان ملل را مطرح کردند و یک ماه بعد، مجمع عمومی «کمیسیون انرژی اتمی» را برای بررسی استفاده صلحآمیز از انرژی اتمی و نابودی سلاحهای هستهای ایجاد کرد. در ژوئن ۱۹۴۶م آمریکا طرحی برای تأسیس یک سازمان بینالمللی با اختیارات گسترده ارائه داد که با مخالفت شوروی روبهرو شد و اجرا نشد. این کمیسیونها در نهایت در اوایل سال ۱۹۵۲م منحل شدند. یک سال بعد، در دسامبر ۱۹۵۳م رئیسجمهور آمریکا، دوایت آیزنهاور، طرح «اتم برای صلح» را به مجمع عمومی سازمان ملل ارائه کرد که هدف آن ایجاد سازمانی برای توسعه استفاده صلحآمیز از انرژی اتمی و جلوگیری از کاربرد نظامی آن بود. این طرح در نهایت به تأسیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) منجر شد و پس از تصویب اساسنامه توسط ۸۱ کشور در سال ۱۹۵۶، آژانس در سال ۱۹۵۷ فعالیت خود را بهطور رسمی آغاز کرد.[۳][۴]
پانویس
منابع
شیرودی، مرتضی (۱۳۸۲). «آژانس بین المللی انرژی اتمی (زمینه ها، ساختارها و عملکردها)». رواق اندیشه. هفدهم (۲۳): ۴۲-۵۹.
Fischer، David (۱۹۹۷). History of the International Atomic Energy Agency. A-1400 Vienna: Division of Publications.
«History». iaea. دریافتشده در ۱۶ اوت ۲۰۲۶.