شیرین سعیدی

شیرین سعیدی؛ استادیار ایرانی اخراج شده از دانشگاه آرکانزاس.

شیرین سعیدی استاد ایرانی دانشگاه آرکانزاس، دارای دکترای علوم سیاسی از کمبریج انگلستان و مدیر برنامه مطالعات خاورمیانه دانشگاه آرکانزاس بود که به‌خاطر آنچه حمایت از رهبر جمهوری اسلامی ایران و انتقاد به نسل‌کشی رژیم صهیونیستی عنوان شد، از سمت خود برکنار شد.

تولد و سوابق تحصیلی و کاری شیرین سعیدی

شیرین سعیدی متولد 1359ش در ایران، در دوران کودکی به آمریکا مهاجرت کرده است. او در حوزۀ سیاست‌های خاورمیانه به تحصیل پرداخته و پس از فارغ‌التحصیلی در مقطع کارشناسی از دانشگاه مریلند، راهی انگلستان شد و در سال 2012م مدرک دکترای خود را از دانشگاه کمبریج دریافت کرد. سعیدی بیش از ده سال سابقۀ پژوهش میدانی در ایران دارد. تمرکز او بیشتر بر موضوعاتی همچون نقش زنان در ساختار جمهوری اسلامی، مفاهیم شهروندی، جنسیت و سیاست‌های مذهبی معطوف بوده است. دستاورد شاخص پژوهشی او، کتاب «زنان و جمهوری اسلامی» است که در سال 2022م توسط انتشارات دانشگاه کمبریج به چاپ رسید. آثار و مقالات علمی وی تا به امروز مورد توجه جامعۀ دانشگاهی بوده است. او از سال 2019م همکاری خود را با دانشگاه آرکانزاس آمریکا در جایگاه استادیار علوم سیاسی آغاز کرد و در سپتامبر 2022م به‌عنوان نخستین زن، کرسی مدیریت مرکز مطالعات خاورمیانه «کینگ فهد» را از آن خود کرد.

منش آموزشی شیرین سعیدی

در فضای آموزشی، دانشجویانش او را مدرسی باانگیزه و پرشور می‌شناسند؛ اما برخی از شاگردان او نسبت به سخت‌گیری‌های آموزشی و مواضع سیاسی مطرح شده در کلاس‌های درس وی انتقادهایی داشتند.

مواضع جنجالی شیرین سعیدی

• حمایت از رهبر جمهوری اسلامی ایران؛ طبق گزارش نشریه آمریکایی نیویورک پست، شیرین سعیدی در پیام‌های منتشر شده در شبکه اجتماعی ایکس طی ماه نوامبر 2025م، به تمجید از رهبر جمهوری اسلامی ایران آیت‌الله خامنه‌ای پرداخته و برای سلامتی وی دعا کرده است. وی در این نوشته‌ها تأکید کرده بود که تدابیر رهبر ایران عامل اصلی حفظ امنیت ایران در زمان جنگ 12 روزه با اسرائیل بوده است.

• مقابله با صهیونیست و حمایت از فلسطین؛ شیرین سعیدی در صفحۀ خود رژیم اسرائیل را حکومت تروریستی و نسل‌کش توصیف کرده است که این اظهارات او سبب مسدود شدن صفحه‌ کابری‌اش در شبکه اجتماعی ایکس شد. شیرین سعیدی مواضع امروز خود را ادامۀ فعالیت‌های ۲۰ سال پیش خود در زمینۀ آزادی فلسطین می‌داند و عشق و دلبستگی‌اش به ایران را نیز نشأت گرفته از علاقه به فلسطین می‌داند. او در طول این سال‌ها به مطالعه، تحقیق و آموزش مداوم پرداخته، با کسانی که تجربه مستقیم جنگ را داشته‌اند به گفتگو نشسته و فراز و نشیب‌های بسیاری را پشت سر گذاشته است.

• پیگیری آزادی حمید نوری؛ یکی از گروه‌های فعال در آمریکا، اسنادی منتشر کرده که نشان می‌دهد شیرین سعیدی علاوه بر حمایت از رهبر ایران، خواستار آزادی حمید نوری، از زندانیان مرتبط با پرونده‌های حقوق بشری ایران در آمریکا شده است.

اخراج شیرین سعیدی از دانشگاه به بهانه تخطی از قوانین

شیرین سعیدی در مصاحبه‌ای با نیویورک‌تایمز در نوامبر 2023م، به قانونی در ایالت آرکانزاس انتقاد کرده بود که فعالیت‌های طرفداران فلسطین را محدود می‌کند. طبق قوانین ایالت آرکانزاس، هر پیمانکار دولتی باید متعهد شود که هیچ اقدامی علیه اسرائیل انجام نمی‌دهد. او در دسامبر 2025م به‌دلیل اعلام مواضع یادشده از سوی دانشگاه آرکانزاس اخراج شد.

تهدیدها علیه شیرین سعیدی

پس از ماجرای حمایت شیرین سعیدی از رهبر جمهوری اسلامی ایران و مواضع وطن‌دوستانه و ضد اسرائیلی او، فشارها و تهدیدها علیه وی هم در فضای مجازی و هم از طریق محیط دانشگاه به‌طور مستمر وجود داشته است؛ از جمله این‌که سخنگوی فارسی‌زبان سابق ارتش اسرائیل در صفحۀ ایکس خود، او را به قتل و تجاوز تهدید کرده است. همچنین بنا بر اظهارات او، پوشش رسانه‌ای شبکۀ اینترنشنال و سایر رسانه‌های اپوزیسیون ایران در تشدید این فضاسازی نقش مؤثری داشته‌اند.

عدم پشیمانی شیرین سعیدی از مواضع خود

با وجود تهدیدها و فشارها، سعیدی هیچ‌گونه پشیمانی نسبت به مسیر طی شده و فعالیت‌های خود ندارد و معتقد است خداوند به او این فرصت را عطا کرده تا از حق مظلومان و مردم ایران و خاورمیانه دفاع کند و این رسالت را مایۀ افتخار و سربلندی خود می‌داند و معتقد است اگر به گذشته بازگردد، مصمم‌تر از قبل در این باره سخن خواهد گفت و کسی نمی‌تواند از طریق فشار و تهدید صدای او را خاموش کند و خللی در ارادۀ او وارد کند.

واکنش‌ها به اخراج شیرین سعیدی از دانشگاه آرکانزاس

محمدمهدی ایمانی‌پور، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در واکنش به اخراج سعیدی از دانشگاه امریکا، ادعای آزادی آکادمیک در دانشگاه‌های غربی را پوچ خواند. همچنین سعیدی را در زمره نخبگان مستقل و دارای وجدان قرار داد که حاضر نشده‌اند علم و اندیشه خود را فدای سیاست‌های صهیونیستی کنند. او برخورد با سعیدی را نه یک اقدام قانونی یا علمی، بلکه یک تصفیه ساختاری برای حذف صدای مقاومت در دانشگاه می‌داند. ناصر سراج، معاون بین‌الملل قوه قضائیه و دبیر ستاد حقوق بشر ایران، معتقد است اخراج سعیدی نشان می‌دهد که شعارهایی مانند آزادی بیان و فضای آزاد آکادمیک در غرب، تنها یک پوشش نمایشی و ضدحقوق بشری است و با واقعیت فرسنگ‌ها فاصله دارد و فضای دانشگاهی در غرب برخلاف ادعاها، مستقل و بی‌طرف نیست.

منابع

• «استاد ایرانی دانشگاه در آمریکا به اتهام انتقاد از اسرائیل و تمجید از رهبر انقلاب اخراج شد»، وب‌سایت کیهان، تاریخ درج مطلب: 23 آذر 1404ش.
• «استاد دانشگاه آرکانزاس به دلیل استفاده از سربرگ دانشگاه و انتقاد از اسرائیل اخراج شد»، وب‌سایت روزیاتو، تاریخ درج مطلب: 23 آذر 1404ش.
• «استادیار ایرانی دانشگاه آرکانزاس آمریکا برکنار شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 22 آذر 1404ش.
• «استادیار ایرانی دانشگاه آرکانزاس آمریکا برکنار شد»، وب‌سایت نم‌نمک فارسی، تاریخ درج مطلب: 23 آذر 1404ش.
• «حمایت از «شیرین سعیدی» دفاع از آزادی علمی و وجدان است؛ آپارتاید علمی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 29 آذر 1404ش.
• «شیرین سعیدی کیست؟ برکناری استاد دانشگاه آرکانزاس در پی حمایت از رهبر ایران»، وب‌سایت تیردادنامه، تاریخ درج مطلب: 22 آذر 1404ش.
• «گفت‌و‌گوی همشهری با شیرین سعیدی؛ با فشار و تهدید صدای من خاموش نمی‌شود»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 26 آذر 1404ش.
• «ماجرای برکناری شیرین سعیدی از دانشگاه آرکانزاس»، آسیانیوز ایران، تاریخ درج مطلب: 23 آذر 1404ش.