نسخهٔ تاریخ ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۵۳ توسط سمیرا پورحسن زنگنه(بحث | مشارکتها)(صفحهای تازه حاوی «281x281px|thumb|left|پروین دولتآبادی{{درشت|'''پروین دولتآبادی؛'''}} شاعر و فعال در عرصهٔ کودک. پروین دولتآبادی معروف به «مادر شعر کودکان» است. او در آغاز جوانی، زندگی خود را به کودکان پرورشگاه اختصاص داده و م...» ایجاد کرد)
پروین دولتآبادی معروف به «مادر شعر کودکان» است. او در آغاز جوانی، زندگی خود را به کودکان پرورشگاه اختصاص داده و محبت و عاطفهٔ خود را نثار آنان کرد؛ دغدغهمندی او نسبت به کودکان، او را به سرایش شعر و لالایی برای آنها سوق داد و با اشعار خود توانست دنیای شعر کودکان را دگرگون سازد.
تولد و خانواده پروین دولت آبادی
پروین دولتآبادی ۲۱ بهمن ۱۳۰۳ش در خانوادهای با فرهنگِ غنی و آشنا به شعر، در اصفهان به دنیا آمد.[۱] مادر او فخرگیتی مدیر مدرسه و پدرش حسامالدین، رئیس ادارهٔ اوقاف اصفهان بود؛[۲] پدر و مادر پروین در فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی مشارکت داشتند.[۳] او دو خواهر به نامهای مهینبانو و شیوا و سه برادر به نامهای مهدی، هوشنگ و بیژن داشت.[۴]
ازدواج پروین دولت آبادی
پروین در سال ۱۳۲۷ش با اسماعیل صارمی، ادیب و حافظشناس،[۵]ازدواج کرد[۶] اما؛ این ازدواج پایدار نماند.[۷]
پروین در دورهٔ دبستان به همراه خانواده به تهران مهاجرت کرد و پس از دوران مدرسه، قصد داشت در رشتهٔ نقاشی و مجسمهسازی دانشکدهٔ هنرهای زیبا درس بخواند؛ اما دیدن پرورشگاهی که پدرش مسئول آن بود، زندگی وی را تغییر داد. او به کودکان علاقهمند شد و سرپرستی پرورشگاه را بر عهده گرفت.[۸]
در دههٔ ۱۳۲۰ش با آنکه پدر پروین شهردار تهران بود و پروین در رفاه کامل به سر میبرد، خانهٔ پدری را رها کرد و در پرورشگاه، کودکانِ بیمار را تیمار و برای آنها مادری میکرد.[۹]
او حین ارتباط با کودکان به این نکته رسید که استفاده از شعر و لالایی در تعامل با آنان میتواند تأثیر عمیقی داشته باشد؛ اما در صورتی که ارتباط مادر- فرزندی بهشکل طبیعی آن برقرار نشود، کودکان با مشکل حرفزدن مواجه شده یا قدرت سخنگویی را از دست میدهند. او برای حل این مسئله به سرودن، خواندن شعر و لالایی و در آغوش گرفتن کودکان پرداخت.[۱۰] پروین میدانست که برای هر نوع تحولی باید از کودکی شروع کرد و سعی داشت کودکان را متفکر و مسئولیتپذیر تربیت کند و در این زمینه موفق عمل کرد.[۱۱]
پس از آن برای ارتباط بیشتر با کودکان، بهعنوان معلم و مدیر وارد آموزش و پرورش شد.[۱۲] سپس با هدف انتشار کتاب برای کودکان، در نشریهٔ «پیک» به فعالیت پرداخت.[۱۳] درخشانترین دوران زندگی دولتآبادی را مربوط به این دوره دانستهاند. از آن دوران و شعرهایی که در این نشریه منتشر میکرد، بیش از پانصد شعر باقی مانده است.[۱۴]
ویژگیهای اخلاقی و سبک زندگی پروین دولت آبادی
پروین دولت آبادیپروین دولت آبادی ، بانویی آرام، باوقار و عاری از هرگونه خودنمایی
دوستان پروین، او را دارای ویژگیهای ذیل دانستهاند:
توجه به نوع و نحوهٔ ارتباطهای خود با دیگران و عدم حضور در هر محفلی؛[۱۶]
پرورش و آموزش انسانهای علاقهمند به رشد و تعالی؛
راهنمایی و کمک در نگارش پایاننامههای بسیار؛
دارای روحیهٔ سخاوتمندی و در دسترس قرار دادن کتابخانهٔ خود در اختیار عموم مردم.[۱۷]
سبک شعری
پروین دولتآبادی، ابتدا در سرودن انواع شعر فارسی به مهارت دست یافت[۱۸] و اشعاری آهنگین و دلنشین در قالبهای مثنوی، غزل و شعر نو سرود سپس سُرایش شعر کودک را که نیازمند روحیهٔ کودکانه و خالص است، آغاز کرد. او با عهدهدار شدن مسئولیت سرپرستی کودکان، توانست در میان این قشر نفوذ کرده و اثرگذار باشد. پروین در اشعار خود، خیال و تصاویر شعری ساده را بهجای نصیحت مستقیم کودکان برگزید.[۱۹]
درونمایهٔ اشعار کودکانهٔ پروین، توجه به جایگاه خانه و خانواده و نقش عاطفی مادر، معلم و مدرسه است و با استفاده از عواطف انسانی و امید، دنیای زیباتری برای کودکان به تصویر کشید.[۲۰] پروین در سایر اشعار خود، با جلوه دادن به طبیعت و عناصر اربعه، قدرت خلاقیت و تخیل خود را بهکار گرفت.[۲۱] همچنین توجه به دغدغههای فرهنگی و اجتماعی در محدودهٔ سنتها، از ویژگیهای شعری او محسوب میشود.[۲۲]
برخی از این اشعار در کتابهای فارسی دورهٔ دبستان به چاپ رسیده است.[۲۴] از جمله آثار او برای بزرگسالان نیز میتوان به شهر سنگی، شعر نو و آتش و آب اشاره کرد.[۲۵]
پروین دولتآبادی در ۲۷ فروردین ۱۳۸۷ش بر اثر سکتهٔ قلبی در تهران درگذشت[۲۶] و در قطعهٔ هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.[۲۷] بهمنظور بزرگداشت وی، خیابانی در منطقه سه تهران، «پروین دولتآبادی» نام گرفته است.[۲۸]
↑امینی، «تجلی شاعرانهٔ باد، واکاوی اشعار پروین دولتآبادی با رویکرد به عناصر اربعه و تأثیر و ارتباط با آن بر تفکر و بیرونداد استعدادهای نهفتهٔ کودکان»، 1395ش، ص76.
استادزاده، زهرا، «بررسی محتوایی اشعار کودکانهٔ پروین دولتآبادی بر قایق ابرها و گل بادام»، مجلهٔ علمی پژوهشی مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز، سال سوم، شمارهٔ دوم، پاییز و زمستان ۱۳۹۱ش.
امینی، کیمیا، «تجلی شاعرانهٔ باد، واکاوی اشعار پروین دولتآبادی با رویکرد به عناصر اربعه و تأثیر و ارتباط با آن بر تفکر و بیرونداد استعدادهای نهفتهٔ کودکان»، نقد کتاب کودک و نوجوان، پاییز ۱۳۹۵ش.
انصاری، نوشآفرین، «لالاییخوان کودکان دیروز»، روزنامهٔ ایران، شمارهٔ ۶۱۹۱، تاریخ انتشار: ۲۹ فروردین ۱۳۹۵ش.
«پروین دولتآبادی»، وبسایت کتابک، تاریخ بازدید: ۳۰ دی ۱۴۰۱ش.
«پروین دولتآبادی»، وبسایت کودک۲۴، تاریخ بازدید: ۱ بهمن ۱۴۰۱ش.
«تحقیق دربارهٔ پروین دولتآبادی»، وبسایت ماگرتا، تاریخ بازدید: ۳۰ دی ۱۴۰۱ش.
حقیقت (دولتآبادی)، سهیلا، «مادر زمین (در سوگ پروین دولتآبادی)»، دوماهنامهٔ بخارا، سال یازدهم، شمارهٔ ۵، مرداد و شهریور ۱۳۸۷ش.
.jpg&action=edit&redlink=1){kind=link}
.jpg){kind=link}
.jpg){kind=link}
