مجسمه والرین
مجسمه والِریَن؛ نمادی از شکست امپراطور روم در برابر شاپور پادشاه ساسانی ایران
مجسمه والِریَن در شش کیلومتری شمال تخت جمشید، در مجموعه باستانی نقش رستم، به دستور پادشاه ساسانی شاپور یکم، پس از پیروزی بر والِریَن امپراتور روم در جنگ اِدسا تراشیده شد. این نقشبرجسته، شاپور یکم را نشان میدهد که پیروزمندانه بر اسب نشسته و امپراتور شکستخورده روم، فروتنانه در برابر وی زانو زده است. با الهام از این شکست تاریخی، در آبان 1404ش، شهرداری تهران با رونمایی از مجسمه «زانو زنندگان برابر ایران» با اشاره به عظمت و ایستادگی ملت ایران در جنگ دوازده روزه، به بازنمایی و برجستهسازی این مسئله تاریخی پرداخت.
آغاز منازعه شرق و غرب
منازعه شرق و غرب با روی کار آمدن هخامنشیان در 550 سال قبل از میلاد مسیح و ایجاد نخستین شاهنشاهی وحدت بخش مبتنی بر تنوع فرهنگی و قومی آغاز شد. این تقابل پس از هخامنشیان در تمام دوران باستان به صورت اشکانیان-رومیان و ساسانیان – رومیان ادامه داشت. تا جایی که یکی از علل سقوط اشکانیان، فرسودگی و ناتوانی از تنش ها و جنگ های چهارصد ساله با رومیان بود.[۱]
حکومت ساسانیان
اردشیر بابکان پس از شکست دادن اردوان پنجم اشکانی، سلسله ساسانیان را پایه گذاری کرد. به گواه مورخان، ساسانیان از همان ابتدا خود را جانشین و احیاکننده شاهنشاهی هخامنشیان می دانستند. از این رو مدعی سرزمین هایی بودند که در گذشته تحت سلطه هخامنشان قرار داشت و اکنون در تصرف امپراتوری روم درآمده بود. به همین خاطر تغییر سلسله اشکانیان به ساسانیان به سال 224م در ایران و روی کار آمدن سلسله ساسانیان یک تهدید جدی برای امپراتوری روم در خاور نزدیک به شمار می رفت.[۲]