پیش‌نویس:روز بیمه

روز بیمه؛ سیزدهم آذر روز ملی صنعت بیمه در ایران.

روز بیمه از مناسبت‌های رسمی در تقویم جمهوری اسلامی ایران است که در سیزدهم آذر گرامی داشته می‌شود. این روز با هدف ترویج صنعت بیمه، افزایش آگاهی عمومی نسبت به مدیریت ریسک و تقویت جایگاه صنعت بیمه در اقتصاد کشور نام‌گذاری شده است. در این روز، نهادهای بیمه‌ای و دستگاه‌های مرتبط با برگزاری همایش‌ها، برنامه‌های ترویجی و طرح‌های حمایتی، به بررسی عملکرد صنعت بیمه و مسائل مرتبط با آن می‌پردازند.

اهداف و دلایل نام‌گذاری

روز سیزدهم آذرماه در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به عنوان روز صنعت بیمه نام‌گذاری شده است. این مناسبت با هدف ترویج فرهنگ آینده‌نگری، مدیریت ریسک و توزیع جمعیِ بار مالی حوادث ناگوار در جامعه گرامی داشته می‌شود. از مهم‌ترین اهداف بزرگداشت این روز می‌توان به ارتقای آگاهی عمومی نسبت به پوشش‌های حمایتی، تقویت اعتماد بیمه‌گذاران از طریق شفافیت و پاسخ‌گویی، و ارزیابی شاخص‌های عملکردی صنعت بیمه اشاره کرد. همچنین، این روز فرصتی برای تبیین جایگاه این صنعت در کاهش ریسک‌های تولید و حمایت از کارآفرینی در اقتصاد ملی فراهم می‌آورد.

پیشینه

اختصاص یک روز یا هفتهٔ مشخص برای بزرگداشت این صنعت در کشورهای دیگر نیز مرسوم است. برای نمونه، در کشور هند برنامه‌های ترویجی در قالب هفته ملی بیمه در ماه سپتامبر برگزار می‌شود. در فرانسه تمرکز این مناسبت بر معرفی نوآوری‌ها و خدمات دیجیتال است و در ژاپن اولویت برنامه‌ها به آموزش شهروندان برای رویارویی با بلایای طبیعی اختصاص دارد.

روند شکل‌گیری و ثبت رسمی این روز در تقویم ملی ایران شامل دو دورهٔ تاریخی متمایز است:

دورهٔ نخست: پس از سال‌ها فعالیت شرکت‌های خارجی در بازار ایران، نخستین شرکت بیمه تمام ایرانی با نام شرکت سهامی بیمه ایران در تاریخ شانزدهم شهریور ۱۳۱۴ش به ثبت رسید و فعالیت رسمی خود را از پانزدهم آبان همان سال آغاز کرد. به‌دلیل اهمیت این رویداد در خروج بازار از انحصار بیگانگان، پانزدهم آبان به‌عنوان روز بیمه شناخته شد. در سال ۱۳۴۷ش، دولت به این مناسبت رسمیت بخشید و نخستین مراسم بزرگداشت آن با حضور مقامات اقتصادی و سیاسی برگزار شد.

دورهٔ دوم: پس از تغییرات ساختاری در مدیریت این صنعت و تصویب قانون اداره امور شرکت‌های بیمه در تاریخ سیزدهم آذر ۱۳۶۷ش توسط بیمه مرکزی ایران، این تاریخ به‌عنوان روز رسمی بیمه در تقویم کشور ثبت شد. از آن سال، سیزدهم آذر زمان برگزاری همایش‌های سالانه، تبادل نظرهای تخصصی و ارزیابی عملکرد این بخش تعیین شد.

رویدادها و برنامه‌های مناسبتی

به‌مناسبت روز بیمه، برنامه‌ها و طرح‌های مشخصی به‌صورت سالانه در کشور اجرا می‌شود:

همایش ملی صنعت بیمه: این رویداد علمی و تجاری از سال ۱۳۶۷ش هر سال در سیزدهم آذر به‌کوشش بیمه مرکزی ایران برگزار می‌شود. در این برنامه، عملکرد سالانه ارزیابی شده و از فعالان برجسته تقدیر می‌شود. معرفی طرح‌های نوین مانند ابزارهای دیجیتال ارائه خدمات و انتشار گزارش‌های آماری از وضعیت ضریب نفوذ بیمه در کشور از بخش‌های اصلی این همایش است.

تسهیلات و بخشودگی‌های دولتی: نهاد نظارتی بیمه به این مناسبت طرح‌های حمایتی مانند بخشودگی جرایم دیرکرد بیمه شخص ثالث را اعمال می‌کند. در این طرح، مالکان وسایل نقلیه زمینی و موتورسیکلت‌ها که تمدید بیمه‌نامه خود را به تأخیر انداخته‌اند، برای مدتی مشخص از پرداخت جریمه به صندوق تأمین خسارت‌های بدنی معاف می‌شوند تا پوشش بیمه‌ای در کشور تسهیل شود.

با این وجود، دست‌یابی به اهداف ترویجی روز بیمه با چالش‌هایی روبرو است. ضعف در اطلاع‌رسانی عمومی و آموزش‌های پایه‌ای سبب شده تا بخشی از جامعه خدمات بیمه‌ای را به‌عنوان یک هزینهٔ غیرضروری تلقی کند. همچنین سرعت پایین انطباق با ابزارهای دیجیتال و نیاز به توسعه پوشش‌های نوین متناسب با تغییرات سبک زندگی از دیگر موضوعاتی است که تحقق کامل اهداف این مناسبت ملی را با تأخیر مواجه می‌کند.

شعارهای مناسبتی روز بیمه

طراحی و انتخاب شعار برای جهت‌دهی به برنامه‌های این روز مرسوم است. محورهای تمرکز این صنعت در سال‌های اخیر بر اساس شعارهای اعلام‌شده به‌شرح زیر است:

1. سال ۱۳۹۹ش: بیمه، همراه زندگی.
2. سال ۱۴۰۰ش: اعتماد، آرامش و آینده با بیمه.
3. سال ۱۴۰۱ش: بیمه برای همه، آینده‌ای مطمئن‌تر.
4. سال ۱۴۰۲ش: تحول دیجیتال، بیمه هوشمند.
5. سال ۱۴۰۳ش: بیمه، محور تاب‌آوری اقتصادی.
6. سال ۱۴۰۴ش: بازاندیشی نظارت؛ بازآفرینی اعتماد.

منابع

• «روز بیمه». خبرگزاری تابناک. دریافت‌شده در ۲۴ تیر ۱۴۰۵.
• «روز بیمه». خبرگزاری تبیان. ۱۳ آذر ۱۳۸۱.
• «روز بیمه در ایران؛ تاریخچه، اهداف و اهمیت این روز ملی». مجلهٔ قلم آبی. ۷ آبان ۱۴۰۴.
• «سی‌ودومین همایش ملی و سیزدهمین همایش بین‌المللی بیمه و توسعه با عنوان؛ بازاندیشی نظارت در بیمه؛ مسیر نوآورانه برای تنظیم‌گری مؤثر». همایش بیمه و توسعه. ۱۱ آذر ۱۴۰۴.
• کاظمی، مصطفی. «روز بیمه». وب‌سایت بیمهٔ ایران. دریافت‌شده در ۲۴ تیر ۱۴۰۵.
• ناطقیان، حمید (۱۲ آذر ۱۴۰۳). «روز بیمه چه روزی است؟ آشنایی با تاریخچه، رویدادها و مزایای آن». وب‌سایت بیمه دات کام.