پرش به محتوا

پیش‌نویس:روز پژوهش و فناوری

از ایران پدیا

روز پژوهش و فناوری؛ روز 25 آذر، مناسبتی ملی در ایران، جهت ترویج فرهنگ تحقیق، تجلیل از پژوهشگران و تقویت پیوند دانشگاه و صنعت.[دیدگاه ۱]

روز پژوهش و فناوری که در تقویم رسمی ایران مصادف با ۲۵ آذر است، فرصتی ملی برای تأکید بر نقش محوری تحقیقات کاربردی در حل مسائل اساسی کشور و پیشبرد توسعۀ پایدار به‌شمار می‌رود. این مناسبت علمی با هدف ترویج فرهنگ پژوهش‌محوری در میان آحاد جامعه، تقدیر از تلاش‌های علمی دانشمندان و فناوران و تقویت پیوند نظام‌مند میان مراکز دانشگاهی و بخش‌های تولیدی گرامی داشته می‌شود. از آن‌جا که تولید علم و تجاری‌سازی دستاوردهای آن دو رکن تفکیک‌ناپذیر در زنجیرۀ ارزش به‌شمار می‌روند، این روز بر اهمیت هم‌زمانی این دو حوزه برای تحقق استقلال اقتصادی و رونق دانش‌بنیان تأکید دارد. بزرگداشت این مناسبت علاوه بر جنبه‌های ترویجی، بستری برای واکاوی چالش‌های بودجه‌ای، بررسی موانع ساختاری پیش روی نخبگان و هدایت هدفمند سرمایه‌گذاری‌ها به‌سمت نیازهای واقعی جامعه است.

تاریخچه

در تقویم رسمی ایران، روز ۲۵ آذر به‌عنوان روز پژوهش و فناوری نام‌گذاری شده است. این مناسبت علمی از سال ۱۳۷۹ش با هدف ترویج فرهنگ پژوهش در تقویم قرار گرفت.[۱] وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در سال ۱۳۸۴ش[۲] با افزودن واژۀ فناوری به این عنوان، بر ضرورت هم‌زمانی پژوهش و کاربردی‌سازی آن تأکید کرد.[۳]

اهداف

این رویداد ملی با هدف ایجاد هم‌گرایی در بدنۀ علمی و اجرایی کشور برگزار می‌شود.[۴] اهداف کلان این مناسبت در سه محور اصلی خلاصه شده است:

  1. ارتباط دانش و تولید: ایجاد بستر تعامل میان محققان و صنایع برای تبدیل یافته‌های علمی به محصولات بازارپذیر و ثروت‌آفرین.[۵]
  2. ارزیابی عملکرد سالانه: سنجش نظام‌مند کارنامۀ تحقیقاتی دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی کشور در کنار تقدیر از فعالان برگزیده.[۶]
  3. هدایت مسیر آینده: ارتقای جایگاه اجتماعی تحقیق،[۷] جلب توجه نخبگان و نسل جوان به علم و برنامه‌ریزی برای جهت‌دهی به پژوهش‌های بومی در جهت جلب نظر تصمیم‌گیران ارشد.[۸]

آیین‌ها و برنامه‌های اجرایی

معاونت پژوهش و فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری وظیفۀ هماهنگی و سیاست‌گذاری برنامه‌های هفته و روز پژوهش و فناوری را بر عهده دارد که این رویدادها با همکاری دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی کشور برگزار می‌شوند. محور اصلی این برنامه‌ها برپایی نمایشگاه‌ها و فن‌بازارهای سراسری جهت معرفی آخرین دستاوردهای علمی و ایجاد بستر تعامل میان عرضه‌کنندگان فناوری و متقاضیان صنعتی است.[۹] همچنین انتشار کارنامۀ علمی سالانۀ دستگاه‌ها و ارزیابی پروژه‌های برتر در کنار برگزاری آیین‌های رسمی تجلیل از پژوهشگران، فناوران و حامیان برگزیده از دیگر برنامه‌های اجرایی این مناسبت به‌شمار می‌رود.[۱۰] در همین راستا، نشست‌های تخصصی و همایش‌های علمی متعددی شکل می‌گیرد که به آسیب‌شناسی وضعیت تحقیقاتی کشور، بررسی موانع تولید علم، تبیین راهکارهای توسعۀ علمی و نیز تحلیل شاخص‌های مالی و بودجه‌ای این حوزه در مقایسه با الگوهای جهانی می‌پردازند.

پانویس

دیدگاه‌های ارزیابان

  1. کددهی پانویس ها و منابع به طور دقیق چک شود

منابع

  • «25 آذر؛ روز پژوهش و فناوری». مجلۀ چاپلود. دریافت‌شده در ۲۴ تیر ۱۴۰۵.
  • «پیام وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات به مناسبت روز پژوهش». وب‌سایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات. ۲۹ آذر ۱۳۹۳.
  • «روز پژوهش». وب‌سایت سیویلیکا. دریافت‌شده در ۲۴ تیر ۱۴۰۵.
  • عزیزی، سمیه (۱۳۸۶). «روز پژوهش». مجلۀ گلبرگ (نود و سوم).
  • «گرامیداشت روز پژوهش در ایران». وب‌سایت مرکز گسترش فناوری اطلاعات. دریافت‌شده در ۲۴ تیر ۱۴۰۵.
  • «فلسفۀ پیدایش هفتۀ پژوهش و نامگذاری روزهای هفتۀ پژوهش». وب‌سایت دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شهید چمران اهواز. ۱۱ آذر ۱۴۰۳.