| تاریخ | ۹ اسفند ۱۴۰۴ش |
|---|---|
| زمان | ۱۱:۳۰ |
| مکان | محله شهرک المهدی، میناب، هرمزگان، ایران |
| نوع | جنایت جنگی، حمله هوایی |
| هدف | مدرسه شجره طیبه |
| شرکتکنندهها | نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکا |
| نتیجه | تخریب کامل ساختمان آموزشی |
| کشتهها | ۱۵۶ نفر |
| گمشدهها | ۱ نفر |
| تحقیقات | عفو بینالملل، معماری قانونی |
| متهم(ها) | ایالات متحده آمریکا |
حمله به مدرسه شجره طیبه میناب، رویدادی نظامی در جریان بمباران یک مرکز آموزشی غیرنظامی توسط نیروهای آمریکایی.
حمله موشکی به مدرسه شجره طیبه در شهر میناب واقع در استان هرمزگان در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ش همزمان با آغاز جنگ ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه ایران رخ داد. در این رویداد، ساختمان آموزشی این مجتمع هدف موشکهای کروز تاماهاک قرار گرفت و به طور کامل ویران شد. بر اساس آمارهای رسمی، این حمله به کشته شدن ۱۵۶ نفر از جمله دانشآموزان و معلمان و مفقود شدن یک دانشآموز انجامید. نهادهای بینالمللی مانند عفو بینالملل و آژانس معماری قانونی این رویداد را بررسی کردند و آن را نقض آشکار حقوق بینالملل بشردوستانه و مصداق بارز جنایت جنگی معرفی کردند. در پی این رویداد، فعالان مدنی و شخصیتهای جهانی با امضای دادخواستی خواستار محاکمه عاملان آن در دیوان کیفری بینالمللی شدند و در داخل ایران نیز محتوای کتابهای درسی برای گرامیداشت قربانیان تغییر یافت.
موقعیت جغرافیایی
مدرسه شجره طیبه در محله شهرک المهدی در شهر میناب واقع در استان هرمزگان قرار دارد. این مجتمع آموزشی در منطقهای مجاور با پایگاه موشکی «سیدالشهدا عاصف» متعلق به نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بنا شده است.[۱] پایگاه مجاور مدرسه، یک تأسیسات نظامی شامل ساختمانهای متعددی است که مسئولیت دفاع ساحلی در امتداد جنوب ایران را بر عهده دارد. همچنین یک مرکز درمانی با نام کلینیک تخصصی «شهید آبسالان» وابسته به اداره بهداشت نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در این منطقه قرار دارد.[۲] تحقیقات نهادهای بینالمللی نشان داد که ساختمان مدرسه حداقل از سال ۲۰۱۶م از بقیه پایگاه نظامی جدا شد و دارای دیوار مجزا و ورودی جداگانه بود و به عنوان یک مکان آموزشی غیرنظامی فعالیت میکرد.[۳]
شرح رویداد
در صبح روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، همزمان با آغاز تجاوز نظامی مشترک ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه ایران که با حمله به تهران آغاز شد، ساختمان مرکز آموزشی شجره طیبه میناب نیز هدف حمله هوایی قرار گرفت.[۴] در حوالی ساعت ۱۱:۳۰ صبح، دو دستگاه موشک کروز تاماهاک با فاصله ۴۰ دقیقه از یکدیگر به ساختمان مدرسه اصابت کرد.[۵] معلم ورزش مدرسه در لحظه انفجار، بدن خود را سپر تعدادی از دانشآموزان کرد و بر اثر برخورد میله و ضربه مغزی کشته شد، اما دانشآموز تحت حمایت او زنده ماند.[۶] سخنگوی کاخ سفید در تاریخ ۱۰ مارس ۲۰۲۶م تایید کرد که تحقیقات در مورد حمله به مدرسه در حال انجام است و وزارت دفاع آمریکا گزارش کاملی را منتشر خواهد کرد.[۷] دونالد ترامپ در چندین مورد مستقیماً ایران را به مسئولیت این حمله متهم کرد. ترامپ در تاریخ ۲۴ ژوئن در پاسخ به پرسش شبکه اسکای نیوز مبنی بر اینکه آیا کسی در دولت ایالات متحده آمریکا پاسخگو خواهد بود، گفت: این سوال عجیبی است که در این تاریخ بپرسید، زیرا شما در مورد مدتها قبل صحبت میکنید.[۸]
تلفات انسانی
بر اساس اعلام رسمی ابراهیم طاهری، دادستان شهرستان میناب، آمار نهایی تلفات این حمله ۱۵۶ نفر تعیین شد.[۹] فرمانداری ویژه شهرستان میناب در نخستین روزهای پس از رویداد، اسامی اولیه ۵۷ نفر از کشتهشدگان را منتشر کرد که در میان آنها نام افرادی چون هنا دهقانی، فاطمه سالاری، رضا حبشیان، آریا بهادری و علی اصغر زائری وجود داشت.[۱۰] در میان کشتهشدگان، یکی از معلمان به نام زهره شهریاری در زمان مرگ ششماهه باردار بود.[۱۱] روند تفحص در آوار مدرسه هفتهها به طول انجامید و در طی عملیات مستمر در ویرانهها و مناطق اطراف، ۶۲ قطعه از بقایای پیکر دانشآموزان کشف شد.[۱۲]
احراز هویت
با انجام معاینات تخصصی و استخراج دیانای توسط سازمان پزشکی قانونی استان هرمزگان، هویت ۱۵۵ نفر از قربانیان شناسایی شد. با وجود یافت شدن ۶۲ قطعه از پیکرها در روند تفحص، هیچ اثری از یکی از دانشآموزان به نام ماکان نصیری یافت نشد و او به عنوان مفقودالاثر اعلام گردید.[۱۳] بقایای پیکرهای تفحصشده پس از انجام آزمایشهای ژنتیک در شهر میناب به خاک سپرده شدند.[۱۴]
تحقیقات بینالمللی
سازمان عفو بینالملل و آژانس تحقیقاتی معماری قانونی با انتشار گزارشهایی، مسئولیت این حمله را متوجه ارتش آمریکا دانستند.[۱۵] شبکه اسکای نیوز با تهیه گزارشی با همکاری معماری قانونی، با استناد به تحقیقات منبعباز، تجزیه و تحلیل کارشناسان مستقل و شهادت بازماندگان، نقش آمریکا را در این رویداد تایید کرد. آزمایشگاه شواهد بحران در سازمان عفو بینالملل، برای بررسی این رویداد بیش از ۳۰ تصویر ماهوارهای از مدرسه و پایگاه مجاور، ۲۸ ویدئو و ۳۰ عکس منتشر شده در اینترنت از بقایای مهمات را تحلیل کرد. تیم تحقیقاتی روزنامه نیویورک تایمز نیز با بررسی تصاویر نشان داد که مدرسه با یک حمله دقیق موشک کروز تاماهاک هدف قرار گرفت.[۱۶] تحلیلگران نظامی به این نتیجه رسیدند که نیروهای آمریکایی به اطلاعات منسوخ تکیه کردند و در تایید نظامی بودن هدف کوتاهی انجام دادند.[۱۷]
ارزیابی حقوقی
بر اساس گزارش عفو بینالملل، این حمله نقض جدی حقوق بینالملل بشردوستانه محسوب میشود. حقوق بینالملل از طرفین درگیری میخواهد در همه زمانها بین رزمندگان و اهداف نظامی از یک سو، و غیرنظامیان و اشیاء غیرنظامی از سوی دیگر تمایز قائل شوند. حمله مستقیم به غیرنظامیان و اماکن آموزشی ممنوع است. همچنین طرفین درگیری ملزم هستند اصل احتیاط را رعایت کنند تا از تلفات اتفاقی جان غیرنظامیان جلوگیری شود.[۱۸] بر اساس ماده ۸ اساسنامه رم در دیوان کیفری بینالمللی، حمالت عمدی به اماکن غیرنظامی و آموزشی، از مصادیق بارز جنایت جنگی تعیین شد.[۱۹] اریکا گوارا-روساس از سازمان عفو بینالملل، خواستار انتشار نتایج تحقیقات شد و تاکید کرد که ارزیابی اطلاعات، تصمیمات هدفگیری و نحوه استفاده احتمالی از هوش مصنوعی در برنامهریزی این حمله باید بررسی شود و مظنونان تحت پیگرد کیفری قرار گیرند.[۲۰]
اقدامات دادخواهی
بیش از ۱۱۴۴ نفر از پژوهشگران و فعالان مدنی ایران همراه با ۱۰۰ شخصیت جهانی از جمله جرمی کوربین، عبدالله گل، محمد البرادعی، محمدجواد ظریف، احمد داووداغلو و توکل کرمان دادخواستی را امضا کردند و خواستار محاکمه عاملان این رویداد شدند.[۲۱] ۵۸ خبرنگار و مستندساز خارجی نیز با حضور در محل ویرانههای مدرسه به مستندسازی این رویداد پرداختند.[۲۲] در حوزه فرهنگی، وزارت آموزش و پرورش برنامهریزی برای تدوین محتوای کتابهای درسی سال تحصیلی ۱۴۰۶ش با محوریت کشتهشدگان این مدرسه را آغاز کرد.[۲۳]
پانویس
- ↑ وزارت امور خارجه، گزارش جنایت ساعت ۱۱:۳۰ (زخم میناب)، ۶.
- ↑ عفو بینالملل، بررسی گزارش عفو بینالملل در مورد حمله آمریکا به مدرسه میناب، ۶.
- ↑ عفو بینالملل، بررسی گزارش عفو بینالملل در مورد حمله آمریکا به مدرسه میناب، ۵.
- ↑ عفو بینالملل، بررسی گزارش عفو بینالملل در مورد حمله آمریکا به مدرسه میناب، ۳.
- ↑ وزارت امور خارجه، گزارش جنایت ساعت ۱۱:۳۰ (زخم میناب)، ۲.
- ↑ ««روز واقعه»؛ روایت معلم بازمانده از فاجعه «مدرسه میناب»»، ایران آنلاین.
- ↑ عفو بینالملل، بررسی گزارش عفو بینالملل در مورد حمله آمریکا به مدرسه میناب، ۷.
- ↑ «اسکای نیوز: تحقیقات، مسئولیت آمریکا در قتل عام مدرسه میناب در ایران را آشکار کرد»، ایسنا.
- ↑ «آمار نهایی شهدای حمله به مدرسه شجره طیبه اعلام شد»، تابناک.
- ↑ «اسامی شهدای دانش آموز دبستان میناب اعلام شد»، شفقنا.
- ↑ «آمار نهایی شهدای حمله به مدرسه شجره طیبه اعلام شد»، تابناک.
- ↑ «تفحص ۶۲ قطعه از پیکر شهدای مدرسه میناب/ آخرین خبر از ماکان»، خبرآنلاین.
- ↑ «احراز هویت تمام شهدای حمله به مدرسه شجره طیبه با آزمایش DNA»، ایسنا.
- ↑ «اسامی شهدای تفحص شده مدرسه شجره طیبه میناب اعلام شد»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «اسکای نیوز: تحقیقات، مسئولیت آمریکا در قتل عام مدرسه میناب در ایران را آشکار کرد»، ایسنا.
- ↑ عفو بینالملل، بررسی گزارش عفو بینالملل در مورد حمله آمریکا به مدرسه میناب، ۳.
- ↑ عفو بینالملل، بررسی گزارش عفو بینالملل در مورد حمله آمریکا به مدرسه میناب، ۴.
- ↑ عفو بینالملل، بررسی گزارش عفو بینالملل در مورد حمله آمریکا به مدرسه میناب، ۷.
- ↑ وزارت امور خارجه، گزارش جنایت ساعت ۱۱:۳۰ (زخم میناب)، ۳.
- ↑ عفو بینالملل، بررسی گزارش عفو بینالملل در مورد حمله آمریکا به مدرسه میناب، ۵.
- ↑ روزنامه ایران، دادخواه کودکان میناب، ۱.
- ↑ «فیلم»، ایرنا.
- ↑ «محتوای کتابهای درسی ۱۴۰۶ با محوریت شهدای میناب تدوین میشود»، ایکنا.
منابع
- ««روز واقعه»؛ روایت معلم بازمانده از فاجعه «مدرسه میناب»». ایران آنلاین. ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۱ تیر ۱۴۰۵.
- «محتوای کتابهای درسی ۱۴۰۶ با محوریت شهدای میناب تدوین میشود». ایکنا. ۳۱ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۱ تیر ۱۴۰۵.
- «فیلم| روایت شاهد عینی فاجعه مدرسه شجره طیبه میناب برای جهان». ایرنا. ۲ خرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۱ تیر ۱۴۰۵.
- «اسکای نیوز: تحقیقات، مسئولیت آمریکا در قتل عام مدرسه میناب در ایران را آشکار کرد». ایسنا. ۲۷ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۱ تیر ۱۴۰۵.
- «احراز هویت تمام شهدای حمله به مدرسه شجره طیبه با آزمایش DNA». ایسنا. ۳۱ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۱ تیر ۱۴۰۵.
- «آمار نهایی شهدای حمله به مدرسه شجره طیبه اعلام شد». تابناک. دریافتشده در ۳۱ تیر ۱۴۰۵.
- «اسامی شهدای دانش آموز دبستان میناب اعلام شد». شفقنا. ۱۱ اسفند ۱۴۰۴. دریافتشده در ۳۱ تیر ۱۴۰۵.
- «تفحص ۶۲ قطعه از پیکر شهدای مدرسه میناب/ آخرین خبر از ماکان». خبرآنلاین. ۳۰ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۱ تیر ۱۴۰۵.
- «اسامی شهدای تفحص شده مدرسه شجره طیبه میناب اعلام شد». خبرگزاری مهر. ۳۱ تیر ۱۴۰۵. دریافتشده در ۳۱ تیر ۱۴۰۵.
- روزنامه ایران (۱۴۰۴). دادخواه کودکان میناب. تهران: روزنامه ایران.
- عفو بینالملل (۱۴۰۴). بررسی گزارش عفو بینالملل در مورد حمله آمریکا به مدرسه میناب. تهران: عفو بینالملل.
- وزارت امور خارجه (۱۴۰۴). گزارش جنایت ساعت ۱۱:۳۰ (زخم میناب). تهران: وزارت امور خارجه.
تغییر مسیرهای پیشنهادی
شهدای میناب
شهدای مدرسه میناب
شهدای مدرسه شجره طیبه
بمباران مدرسه میناب
جنایت مدرسه میناب
حمله به مدرسه میناب
شهدای شجره طیبه میناب
شهدای مدرسه شجره طیبه میناب
حمله موشکی به مدرسه میناب
حمله به مدرسه شجره طیبه
شهدای دبستان میناب
شهدای دانش آموز میناب
بمباران مدرسه شجره طیبه
کشتهشدگان مدرسه میناب