روز جهانی مبارزه با فساد
روز جهانی مبارزه با فساد؛ مناسبت سالانهٔ ترویج شفافیت، مسئولیتپذیری و پیمان جهانی علیه فساد.
روز جهانی مبارزه با فساد، همزمان با ۱۸ آذر و ۹ دسامبر، گرامی داشته میشود. این روز، فراتر از یک مناسبت اداری، فرصتی سالانه برای بازخوانی ابعاد اخلاقی، ساختاری و بینالمللی مبارزه با فساد است. این مناسبت با تأکید بر مسئولیت متقابل حاکمیت و مردم، نقش چارچوبهای قانونی و فناوریهای نوین را در ایجاد شفافیت و تحقق توسعهٔ پایدار تبیین میکند.
معرفی
روز ۹ دسامبر، برابر با ۱۸ آذر، بهعنوان روز جهانی مبارزه با فساد نامگذاری شده است.[۱] هدف از تعیین این مناسبت، افزایش آگاهی عمومی دربارهٔ کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با فساد و ترغیب اقدام فراگیر علیه این پدیده است. این روز سالانه توسط دولتها، بخش خصوصی، رسانهها و عموم مردم در سراسر جهان گرامی داشته میشود.[۲] اصلیترین سند بینالمللی مرتبط با گرامیداشت روز جهانی مبارزه با فساد، کنوانسیون مبارزه با فساد سازمان ملل متحد است که در دسامبر ۲۰۰۵م اجرایی شد و چهار حوزهٔ کلیدی پیشگیری، جرمانگاری، همکاری بینالمللی و بازگرداندن داراییهای مسروقه را الزامی کرده است.[۳]
برنامهها، شعارها و ابزارهای بینالمللی
در برنامهها و تحلیلهای رسمی این مناسبت تأکید میشود که خروج از چارچوبهای قانونیِ این کنوانسیون و بروز رفتارهایی نظیر رشوه یا سوءاستفاده از قانون در قوای حاکمیتی، با ایجاد نابرابری زمینهساز بحرانهای اجتماعی خواهد شد.[۴] برنامههای روز جهانی مبارزه با فساد بر نقش مانعتراش فساد در مسیر توسعهٔ پایدار و دستیابی به اهداف جوامع تمرکز دارد. در همین راستا، کمپینهای بینالمللی با عناوینی مانند فساد صفر درصد، توسعهٔ ۱۰۰ درصد،[۵] اتحاد جهان در برابر فساد[۶] و اتحاد با جوانان در برابر فساد: شکلدادن به صداقت فردا[۷] تلاش میکنند توجه جوامع را به مبارزه با علل ریشهای این پدیده معطوف سازند. بر اساس پیامهای رسمی مقامهای سازمان ملل متحد، مقابله با مفاسد اقتصادی از ارکان اصلی تدوین برنامههای توسعهٔ بینالمللی بهشمار میرود.[۸]
در سالهای اخیر، برنامههای روز جهانی مبارزه با فساد بهشکل ویژه بر محوریت نقش جوانان و مشارکت عمومی در افزایش آگاهی تمرکز یافته است. همچنین در دورههای بروز بحرانهای جهانی نظیر همهگیری کووید ۱۹، محوریت شعارها و برنامههای این مناسبت بر رصد مفاسد ناشی از توزیع شتابزدهٔ بودجههای اضطراری، انحراف در ارائهٔ خدمات درمانی و مقابله با نابرابریهای حاصل از فساد در شرایط بحران معطوف بوده است.[۹]
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرائم سازمان ملل متحد به مناسبت این روز، با تمرکز بر آموزش نسل جدید، ابتکار مرکز جهانی آموزش مبارزه با فساد و توانمندسازی جوانان را برای ترویج فرهنگ پاکدستی راهاندازی کرده است. در این رویکرد، توانمندسازی جوانان از طریق فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی، پلتفرمهای آنلاین و رسانههای اجتماعی برای گردآوری دادهها، افشای شفاف فرایندها و حفاظت از هویت افشاگران از محورهای کلیدی برنامههای سالانه بهشمار میرود. همزمان با این روز، شاخصهای بینالمللی نظیر شاخص ادراک فساد ارائه میشود که نشاندهندهٔ همبستگی مستقیم میان سیستم قضایی مستقل، حاکمیت قانون و کاهش سطح فساد است.[۱۰]
گرامیداشت روز جهانی مبارزه با فساد در ایران
مراسم گرامیداشت روز جهانی مبارزه با فساد در ایران با همکاری دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد و سازمانهای غیردولتی برگزار میشود. در این همایشها، ارتقای اقدامات ضدفساد بهعنوان عاملی کلیدی برای توسعهٔ روابط اقتصادی بینالمللی مطرح شد.[۱۱] نمایندگان اجرایی دولت نیز بر ضرورت مقابله با جرائم اقتصادی تأکید کرده و مسئولان دفتر منطقهای سازمان ملل متحد بر تعهدات متقابل و گسترش همکاریهای ملی و بینالمللی در زمینهٔ نفی انواع فساد تأکید داشتهاند.[۱۲]
در ادبیات تحلیلی و مباحث مطرحشده در ایران به مناسبت این روز، مفهوم فساد متکی بر آموزههای دینی و متون اسلامی، گستردهتر از تعریف حقوقی یا مالی در برخی اسناد بینالمللی دانسته شده و شامل هرگونه رفتار مخل سلامت اخلاقی، تعادل اجتماعی یا پایداری زیستمحیطی تلقی میشود.[۱۳]
همزمان با این مناسبت، همایشهای علمی در مراکز دانشگاهی نیز برگزار میشود که در آنها مقامهای ارشد اجرایی بر لزوم تدوین سند ملی مبارزه با فساد بهمنظور عملیاتیسازی برنامههای پیشگیرانه تأکید میورزند. ایجاد فضای کارشناسی و بهرهگیری از ظرفیت نخبگان دانشگاهی از محورهای اصلی مطرحشده در این مناسبت است که میتواند به تقویت عدالت اجتماعی، افزایش اعتماد عمومی و توسعهٔ پایدار کمک کند.[۱۴] بخشهای مختلف آموزش عالی نیز با صدور بیانیههای رسمی، مبارزه با فساد را یک رویکرد مستمر حاکمیتی دانسته و بر اجرای طرحهای شفافیت مالی، مدیریت تعارض منافع و استقرار نظامهای نظارتی هوشمند تأکید میورزند.[۱۵]
همچنین همزمان با این مناسبت، نشستهای تخصصی و همایشهای علمی با تمرکز بر آسیبشناسی موانع کنترل فساد و ارائهٔ پیشنهادهایی نظیر اصلاح ساختارها، مدیریت تعارض منافع، توسعهٔ دولت الکترونیک و بهرهگیری از ابزارهای نوین حکمرانی برگزار میشو.[۱۶]
پانویس
- ↑ «18 آذر؛ روز جهانی مبارزه با فساد»، خبرگزاری پانا.
- ↑ «مراسم روز جهانی مبارزه با فساد در جمهوری اسلامی ایران برگزار گردید»، وبسایت دفتر UNODC در جمهوری اسلامی ایران.
- ↑ «9 دسامبر؛ روز جهانی مبارزه با فساد/ اهمیت مقابله با فساد در جهان»، خبرگزاری رکنا.
- ↑ «18 آذر؛ روز جهانی مبارزه با فساد»، خبرگزاری پانا.
- ↑ «مراسم روز جهانی مبارزه با فساد در جمهوری اسلامی ایران برگزار گردید»، وبسایت دفتر UNODC در جمهوری اسلامی ایران.
- ↑ «روز جهانی مبارزه با فساد»، خبرگزاری عصر ایران.
- ↑ «اتحاد با جوانان در برابر فساد»، خبرگزاری شرق.
- ↑ «مراسم روز جهانی مبارزه با فساد در جمهوری اسلامی ایران برگزار گردید»، وبسایت دفتر UNODC در جمهوری اسلامی ایران.
- ↑ «9 دسامبر؛ روز جهانی مبارزه با فساد+ فساد چیست؟»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «اتحاد با جوانان در برابر فساد»، خبرگزاری شرق.
- ↑ «روز جهانی مبارزه با فساد 2024 میلادی اتحاد با جوانان علیه فساد: شکل دهی یکپارچگی فردا»، سازمان ملل متحد جمهوری اسلامی ایران.
- ↑ «مراسم روز جهانی مبارزه با فساد در جمهوری اسلامی ایران برگزار گردید»، وبسایت دفتر UNODC در جمهوری اسلامی ایران.
- ↑ «تأکید آموزههای قرآنی و اسلامی بر مبارزه همهجانبه با فساد همزمان با روز جهانی مبارزه با فساد»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ «همایشی به مناسبت روز جهانی مبارزه با فساد»، خبرگزاری صداوسیما.
- ↑ «بیانیهٔ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به مناسبت روز جهانی مبارزه با فساد»، خبرگزاری شبستان.
- ↑ نصر اصفهانی، «قانون 80-20 در برنامههای کاهش فساد»، شفافیت برای ایران.
منابع
- «18 آذر؛ روز جهانی مبارزه با فساد». خبرگزاری پانا. ۱۸ آذر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۶ مرداد ۱۴۰۵.
- «9 دسامبر؛ روز جهانی مبارزه با فساد/ اهمیت مقابله با فساد در جهان». خبرگزاری رکنا. ۱۸ آذر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۶ مرداد ۱۴۰۵.
- «9 دسامبر؛ روز جهانی مبارزه با فساد+ فساد چیست؟». خبرگزاری ایمنا. ۱۹ آذر ۱۳۹۹. دریافتشده در ۶ مرداد ۱۴۰۵.
- «اتحاد با جوانان در برابر فساد». خبرگزاری شرق. ۱۸ آذر ۱۴۰۳. دریافتشده در ۶ مرداد ۱۴۰۵.
- «بیانیهٔ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به مناسبت روز جهانی مبارزه با فساد». خبرگزاری شبستان. ۱۸ آذر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۶ مرداد ۱۴۰۵.
- «تأکید آموزههای قرآنی و اسلامی بر مبارزه همهجانبه با فساد همزمان با روز جهانی مبارزه با فساد». خبرگزاری ابنا. ۱۹ آذر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۶ مرداد ۱۴۰۵.
- «روز جهانی مبارزه با فساد». خبرگزاری عصر ایران. ۱۸ آذر ۱۴۰۲. دریافتشده در ۶ مرداد ۱۴۰۵.
- «روز جهانی مبارزه با فساد 2024 میلادی اتحاد با جوانان علیه فساد: شکل دهی یکپارچگی فردا». سازمان ملل متحد جمهوری اسلامی ایران. دریافتشده در ۶ مرداد ۱۴۰۵. کاراکتر soft hyphen character در
|نشانی=در موقعیت 77 (کمک) - «مراسم روز جهانی مبارزه با فساد در جمهوری اسلامی ایران برگزار گردید». وبسایت دفتر UNODC در جمهوری اسلامی ایران. دریافتشده در ۶ مرداد ۱۴۰۵.
- نصر اصفهانی، مصطفی (۹ دسامبر ۲۰۱۸). «قانون 80-20 در برنامههای کاهش فساد». شفافیت برای ایران. دریافتشده در ۶ مرداد ۱۴۰۵.
- «همایشی به مناسبت روز جهانی مبارزه با فساد». خبرگزاری صداوسیما. ۲۱ آذر ۱۴۰۳. دریافتشده در ۶ مرداد ۱۴۰۵.