پیشنویس:ایالات متحده آمریکا
و ایالات متحده آمریکا؛ کشور مستقل در منطقه آمریکای شمالی متشکل از ۵۰ ایالت.
پایتخت: واشنگتن دیسی
مساحت: ۹,۸۳۳,۵۲۰ کیلومتر مربع
جمعیت: ۳۴۰ میلیون نفر
زبان: انگلیسی
امید به زندگی: ۷۴ سال (مردان) – ۸۰ سال (زنان)[۱]
جغرافیا
موقعیت جغرافیایی
ایالات متحده آمریکا در قاره آمریکای شمالی واقع شده و از شمال با کانادا، از جنوب با مکزیک و خلیج مکزیک، از شرق با اقیانوس اطلس و از غرب با اقیانوس آرام همسایه است.[۲] سرزمین اصلی ایالات متحده (۴۸ ایالت همجوار) تقریباً بین عرضهای جغرافیایی ۲۴ درجه تا ۴۹ درجه شمالی و طولهای جغرافیایی ۶۷ درجه تا ۱۲۴ درجه غربی گسترده شده است.[۳] دو ایالت غیرهمجوار، آلاسکا در شمال غربی قاره آمریکای شمالی و هاوایی در اقیانوس آرام، در سال ۱۹۵۹ به این کشور پیوستند . مجموع مساحت ایالات متحده (۵۰ ایالت و ناحیه کلمبیا) حدود ۹,۸۳۳,۵۲۰ کیلومتر مربع کیلومتر مربع است.[۴][۵]
رشتهکوهها
رشتهکوه آپالاچی در شرق ایالات متحده، از استان کبک کانادا تا شمال آلاباما امتداد یافته و شامل قلههایی همچون کوه میچل است. کوههای راکی در غرب کشور، با قلههایی نظیر کوه البرت، بخش قابلتوجهی از غرب آمریکای شمالی را پوشش میدهند. فلاتهای میانکوهی شامل فلات کلمبیا و کلرادو و نیز حوضه بزرگ با مناطق خشک و بیابانی، در غرب کوههای راکی قرار گرفتهاند. رشتهکوه ساحلی اقیانوس آرام از آلاسکا تا کالیفرنیا امتداد داشته و رشتهکوه آلاسکا با قله دنالی به ارتفاع ۶۱۹۰ متر بهعنوان مرتفعترین نقطه ایالات متحده، در شمال این رشتهکوه واقع شده است.[۶]
دشتها
دشت ساحلی اقیانوس اطلس از شمالشرق تا فلوریدا امتداد یافته و شامل مناطق پست و باتلاقی در جنوب و نواحی مرتفعتر در شمال است. در غرب کوههای آپالاچی، دشتهای داخلی یا دشتهای بزرگ قرار دارند که بخش مرکزی ایالات متحده را پوشش داده و تا کانادا ادامه مییابند. این منطقه با علفزارها و خاک حاصلخیز، یکی از قطبهای کشاورزی کشور محسوب میشود. منطقه آلاسکا نیز شامل دشتهای وسیع و ناهمواری است که در سال ۱۸۶۷م از روسیه خریداری شد.[۷]
پهنههای آبی
دریاچه سوپریور، دریاچه میشیگان، دریاچه هورون، دریاچه ایری و دریاچه انتاریو در شمالشرق کشور، بزرگترین گروه دریاچههای آب شیرین جهان از نظر مساحت را تشکیل میدهند. رودخانه میسیسیپی از مینهسوتا به خلیج مکزیک جریان یافته و کشور را به دو بخش شرقی و غربی تقسیم میکند. رودخانه میسوری، طولانیترین رود آمریکای شمالی، و رودخانه کلرادو که دره گرند کنیون را شکل داده، از دیگر رودخانههای مهم این کشور هستند. این پهنههای آبی نقش اساسی در جغرافیا، اقتصاد و حملونقل ایالات متحده ایفا میکنند.[۸]
جزایر
ایالات متحده دارای جزایر متعددی است که بزرگترین آنها هاوایی در اقیانوس آرام میباشد. جزایر آلوتی در آلاسکا و پورتوریکو در دریای کارائیب از دیگر جزایر مهم این کشور محسوب میشوند. قلمروهایی در اقیانوس آرام از جمله گوام و جزایر ماریانای شمالی و در کارائیب شامل جزایر ویرجین ایالات متحده، بخشی از سرزمینهای تحت حاکمیت آمریکا هستند. این جزایر علاوهبر گسترش قلمرو جغرافیایی، دارای تنوع زیستی، فرهنگی و اقتصادی قابلتوجهی میباشند.[۹]
آبوهوا
ایالات متحده با تنوع جغرافیایی گسترده، دارای طیف وسیعی از آبوهوا است که از گرمای خشک بیابانی تا سرمای قطبی را شامل میشود. نوسانات آبوهوایی عمدتاً ناشی از برخورد تودههای هوای سرد قطبی از کانادا و هوای گرم و مرطوب از خلیج مکزیک است که میتواند دما را تنها در چند ساعت تا ۲۸ درجه سانتیگراد تغییر دهد. مناطق آبوهوایی اصلی شامل شمالشرق با زمستانهای برفی، سواحل جنوب اطلس با آبوهوای نیمهاستوایی، غرب میانه با آبوهوای قارهای و زمستان سرد و تابستان گرم، جنوب داخلی و حاشیه خلیج مکزیک با تابستان طولانی و مرطوب، کوههای راکی با آبوهوای وابسته به ارتفاع، شمالغرب اقیانوس آرام با آبوهوای معتدل و بارانی و کالیفرنیا با آبهوای مدیترانهای است. بخشهایی از کشور به طور منظم در معرض توفانهای حارهای در جنوب شرق و پیچندهای ویرانگر در دشتهای بزرگ هستند. این تنوع آبوهوایی، ایالات متحده را از بسیاری از کشورهای همعرض اروپایی متمایز میسازد.[۱۰]
جمعیت
بر اساس آمار سال ۲۰۲۶م جمعیت ایالات متحده آمریکا ۳۴۹,۰۳۵,۴۹۴ نفر است و این کشور را به سومین کشور پرجمعیت جهان تبدیل میکند. تغییرات خالص جمعیت روزانه حدود ۴,۶۹۶ نفر است که از مجموع ۱۰,۰۵۷ تولد، ۸,۵۸۶ مرگ و ۳,۲۲۵ مهاجرت خالص حاصل میشود. ایالات متحده ۴.۳۶ درصد از جمعیت کل جهان و ۵۶.۱۸ درصد از جمعیت آمریکای شمالی را در خود جای داده است. تراکم جمعیت این کشور ۳۸.۲ نفر در هر کیلومتر مربع است که آن را در رتبه ۱۷۶ جهان از نظر تراکم جمعیت قرار میدهد. همچنین ۵۴.۳۱ درصد از جمعیت در مناطق شهری ساکن هستند و این نسبت سالانه در حال افزایش است.[۱۱]
تاریخچه
تاریخچه ایالات متحده آمریکا، روندی از حیات جوامع بومی (سرخپوستان) تا شکلگیری و توسعه یک نظام سیاسی و اقتصادی فدرال را در بر میگیرد. این مسیر تاریخی از ورود اروپاییان و آغاز دوران استعمار، دستیابی به استقلال و تشکیل دولت ملی آغاز شده و با عبور از رویدادهایی نظیر جنگ داخلی، توسعه صنعتی و نقشآفرینی در تحولات بینالمللی ادامه یافته است. جدول زیر، ادوار اصلی و رویدادهای شاخص این تاریخ را به صورت سالشمار و خلاصه نشان میدهد:
| دوره / عصر تاریخی | محدوده زمانی | رویدادها و تحولات کلیدی |
| دوران پیش از کشف و بومیان | حدود ۶۰,۰۰۰ سال پیش | • مهاجرت نخستین اقوام شکارچی از آسیا به آمریکای شمالی و پراکندگی بومیان (سرخپوستان) در سراسر قاره.
• ایجاد فرهنگهایی همچون کلاویس، آدنا، هاپول، پوئبلو و میسیسیپی با معماری خاکی، سکونتگاههای صخرهای و شبکههای تجاری گسترده توسط سرخپوستان بومی. |
| کشف و استعمار اولیه اروپاییان | ۱۴۹۲م – قرن ۱۷ | • ورود کریستوف کلمب (۱۴۹۲م) و آغاز عصر کاوش؛ بروز تلفات شدید بومیان بهدلیل بیماری، جنگ و بردگی
• ورود اسپانیاییها به فلوریدا (۱۵۱۳م توسط پونس د لئون) و جنوبغرب. • کاوشهای انگلستان (جان کابوت، ۱۴۹۷م)، فرانسه (ورازانو ۱۵۲۴م، کارتیر ۱۵۳۴م) و هلند (هنری هادسن، ۱۶۰۹م). |
| تأسیس مستعمرات سیزدهگانه | ۱۶۰۷ – ۱۷۳۳م | • ایجاد نخستین اسکان دائمی انگلیسیها در جیمزتاون (۱۶۰۷م) و شکلگیری نخستین مجلس نمایندگان (۱۶۱۹م).
• ورود پیوریتنها و پروتستانها و تأسیس مستعمرات پلیموث (۱۶۲۰م) و ماساچوست (۱۶۳۰م). • تصرف مستعمره هلندی «هلند جدید» توسط انگلیسیها و تغییر نام آن به نیویورک (۱۶۶۴م). • تکمیل مستعمرات سیزدهگانه با تأسیس جورجیا (۱۷۳۳م). |
| توسعه استعماری و جنگ با فرانسه | ۱۶۸۹ – ۱۷۶۳م | • رشد سریع جمعیت، رونق کشاورزی و گسترش تجارت بردگان آفریقایی.
• عقبراندن بومیان به سمت غرب در اثر تصاحب زمینها. • وقوع «جنگ فرانسه و هند» (۱۷۵۴–۱۷۶۳م)؛ شکست فرانسه و سلطه کامل بریتانیا بر آمریکای شمالی. |
| انقلاب آمریکا و استقلال | ۱۷۶۳ – ۱۷۸۳م | • افزایش مالیاتهای بریتانیا و خشم مستعمرهنشینان (کشتار بوستون ۱۷۷۰م، مهمانی چای بوستون ۱۷۷۳م).
• تشکیل کنگرههای قارهای، آغاز جنگ در ۱۷۷۵م و تصویب «بیانیه استقلال» در ۴ ژوئیه ۱۷۷۶م. • پیروزی مستعمرهنشینان به رهبری جرج واشنگتن و امضای معاهده پاریس (۱۷۸۳م) جهت رسمیتیافتن استقلال. |
| تأسیس ملت جدید و گسترش به غرب | ۱۷۸۷ – ۱۸۵۰م | • تدوین قانون اساسی (۱۷۸۷م) و انتخاب جرج واشنگتن به عنوان نخستین رئیسجمهور (۱۷۸۹م).
• خرید لوئیزیانا از فرانسه (۱۸۰۳م)، صادر شدن دکترین مونرو (۱۸۲۳م) و نظریه «سرنوشت آشکار». • جنگ با مکزیک (۱۸۴۶–۱۸۴۸م) و تصرف کالیفرنیا و جنوبغرب؛ کشف طلا در کالیفرنیا (۱۸۴۸م). |
| جنگ داخلی و بازسازی | ۱۸۶۰ – ۱۸۷۷ | • تشدید اختلافات شمال و جنوب بر سر مسئله بردگی و انتصاب آبرام لینکلن (۱۸۶۰م).
• وقوع جنگ داخلی آمریکا (۱۸۶۱–۱۸۶۵م)؛ صدور اعلامیه آزادی بردگان (۱۸۶۳م) و پیروزی ایالات شمالی. • ترور لینکلن (۱۸۶۵م) و آغاز دوران «بازسازی» برای ادغام مجدد ایالات جنوبی و اعطای حقوق شهروندی به بردگان سابق. |
| توسعه صنعتی و تحولات اجتماعی | ۱۸۷۰ – ۱۹۱۹م | • موج گسترده مهاجرت از اروپا، ساخت راهآهن سراسری (۱۸۶۹م) و شکست نهایی بومیان (۱۸۹۰م).
• جهش صنعتی (فولاد، خودرو و هوانوردی)، تشکیل اتحادیههای کارگری و تصویب متمم ۱۹ (حق رأی زنان). • خروج از مرزها: خرید آلاسکا (۱۸۶۷م)، تصرف هاوایی (۱۸۹۸م)، جنگ با اسپانیا و احداث کانال پاناما. |
| جنگ جهانی اول و رکود بزرگ | ۱۹۱۴ – ۱۹۳۹م | • ورود به جنگ جهانی اول (۱۹۱۷م) به نفع متفقین و پایان جنگ در ۱۹۱۸م.
• سقوط بازار سهام (۱۹۲۹م) و آغاز «رکود بزرگ اقتصادی»؛ اجرای برنامه «نیو دیل» توسط فرانکلین روزولت (۱۹۳۳م). |
| جنگ جهانی دوم | ۱۹۳۹ – ۱۹۴۵م | • حمله ژاپن به پرل هاربر (۱۹۴۱) و ورود رسمی آمریکا به جنگ علیه نیروهای محور.
• پیادهسازی نیروها در نورماندی (D-Day ۱۹۴۴)، پرتاب بمب اتمی بر هیروشیما و ناکازاکی (۱۹۴۵م) و تأسیس سازمان ملل. |
| جنگ سرد و جنبش حقوق مدنی | ۱۹۴۷ – ۱۹۷۹م | • رقابت با شوروی (دکترین ترومن، طرح مارشال، ناتو، بحران موشکی کوبا و مسابقه فضایی).
• اوجگیری جنبش حقوق مدنی سیاهپوستان به رهبری مارتین لوتر کینگ و تصویب قانون حقوق مدنی (۱۹۶۴م). • درگیری در جنگهای کوره (۱۹۵۰–۱۹۵۳م) و ویتنام، استعفای نیکسون پس از رسوایی واترگیت (۱۹۷۴م). |
| پایان جنگ سرد و ورود به قرن ۲۱ | ۱۹۸۰ – ۲۰۰۰م | • ریاستجمهوری ریگان، کاهش تنشها، فروپاشی شوروی (۱۹۹۱م) و تبدیل آمریکا به تنها ابرقدرت جهان.
• وقوع جنگ خلیج فارس (۱۹۹۱م) و رونق اقتصادی همراه با استیضاح بیل کلینتون. |
| عصر حاضر (حملات ۱۱ سپتامبر تا ۲۰۲۴م) | ۲۰۰۱ – ۲۰۲۴م | • حملات ۱۱ سپتامبر (۲۰۰۱م) و آغاز حمله بر افغانستان و عراق.
• انتخاب باراک اوباما بهعنوان نخستین رئیسجمهور سیاهپوست (۲۰۰۸م) و اصلاحات بهداشت و درمان. • دوران ترامپ، بحران همهگیری کووید-۱۹، جنبشهای عدالت اجتماعی و انتخابات ۲۰۲۰م. • ریاستجمهوری خروج از افغانستان توسط جو بايدن و برگزاری انتخابات ۲۰۲۴م.[۱۲][۱۳] |
| انتخابات ۲۰۲۴م و دوره دوم ترامپ | ۲۰۲۴ – ۲۰۲۶م | • برگزاری انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴م و پیروزی دونالد ترامپ.
• تحلیف ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵م و آغاز دوره دوم ریاستجمهوری با محوریت سیاستهای جدید تعرفهای و مهاجرتی. • تصاعد تنشهای منطقهای در خاورمیانه و آغاز حملات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت |
باورهای دینی
بر اساس مطالعات مرکز تحقیقات پیو در سالهای ۲۰۰۷م، ۲۰۱۴م و ۲۰۲۳-۲۰۲۴م، ترکیب مذهبی جمعیت ایالات متحده دستخوش تغییرات قابلتوجهی شده است. این پژوهش که با نمونهگیری از بیش از ۳۶,۰۰۰ بزرگسال در ۵۰ ایالت انجام شده، نشان میدهد که ۶۲درصد از جمعیت بزرگسال آمریکا خود را مسیحی معرفی میکنند که شامل ۴۰درصد پروتستان، ۱۹درصد کاتولیک و ۳درصد سایر مسیحیان میشود. در مقابل، ۲۹درصد از پاسخدهندگان فاقد وابستگی مذهبی هستند و ۷درصد نیز به ادیان غیرمسیحی تعلق دارند. یافتهها حاکی از آن است که ۴۴درصد از افراد مورد بررسی روزانه عبادت میکنند، ۸۶درصد به وجود روح یا بعد ماوراء طبیعی در انسان باور دارند و ۷۰درصد به بهشت یا جهنم اعتقاد دارند. از مهمترین نتایج این مطالعه، کاهش تدریجی جمعیت مسیحیان و افزایش گروههای بدون دین در مقایسه با مطالعات پیشین است.[۱۴] بر اساس برآوردهای موجود، سهم مسیحیان از کل جمعیت آمریکا ۶۵درصد، یهودیان ۲درصد و مسلمانان ۱درصد است و پیشبینی میشود جمعیت مسلمانان در آمریکا طی ۳۰ سال آینده بیش از دو برابر شده و با عبور از جمعیت یهودیان، اسلام به دومین دین پرجمعیت در این کشور تبدیل شود. همچنین سریعترین میزان رشد جمعیت در میان ادیان در آمریکا، متعلق به دین اسلام است.[۱۵]
ساختار نظام سیاسی
نظام سیاسی ایالات متحده آمریکا یک جمهوری مشروطه فدرال مبتنی بر اصل تفکیک قوا و تقسیم حاکمیت میان دولت فدرال و ایالتها است. جدول زیر ساختار کلی این نظام را ارائه میدهد:
| رکن / بخش | رکن فرعی / اجزا | شیوه انتخاب / نحوه انتصاب | اختیارات و وظایف اصلی |
| قوه مجریه | رئیسجمهور | توسط مجمع گزینندگان (کسب رأی مردم) | رئیس کشور و دولت، فرمانده کل قوا، اداره قوه مجریه و داشتن حق وتوی مصوبات مجلسین |
| کابینه، نیروهای مسلح و ستاد ریاستجمهوری | انتصاب توسط رئیسجمهور (نیازمند تأیید سنا) | ارائه مشاوره به رئیسجمهور و اجرای قوانین و سیاستهای فدرال | |
| معاون اول رئیسجمهور | انتخاب به همراه رئیسجمهور | همراهی در اداره دولت و ریاست بر مجلس سنا | |
| قوه مقننه (کنگره) | مجلس نمایندگان | انتخاب مستقیم توسط شهروندان (هر ۲ سال) بر پایه جمعیت ایالتها | وضع قوانین فدرال و اعمال نظارت بر عملکرد دولت فدرال |
| مجلس سنا | انتخاب مستقیم (هر ایالت ۲ سناتور؛ دوره ۶ ساله با چرخش یکسوم صندلیها هر ۲ سال) | قانونگذاری، بررسی و تأیید انتصابات رئیسجمهور، کابینه و قضات | |
| قوه قضائیه | دیوان عالی و دادگاههای فدرال | انتصاب توسط رئیسجمهور با تأیید مجلس سنا | تفسیر قانون اساسی، حل اختلافات میان قوای مجریه و مقننه، و باطلکردن قوانین مغایر با قانون اساسی |
| سطح ایالتی | فرمانداران، مجالس و دادگاههای ایالتی | انتخاب مستقیم توسط شهروندان هر ایالت | اعمال حاکمیت در سطح ایالت طبق مقررات و قوانین مستقل ایالتی |
| بدنه انتخاباتی | شهروندان واجد شرایط | افراد ۱۸ سال و بالاتر | انتخاب اعضای کنگره، مقامات ایالتی و مجمع گزینندگان |
| نظام حزبی | احزاب اصلی (دموکرات و جمهوریخواه) و احزاب ثالث | مشارکت مستقیم در فرآیندهای انتخاباتی | رقابت برای کسب قدرت؛ تسلط دو حزب اصلی بر سیاست کشور بهدلیل ساختار انتخابی برنده-صاحبهمه[۱۶] |
نظام طبقات اجتماعی
به باور پژوهشگران، نظام طبقاتی در آمریکا ساختاری سلسلهمراتبی مبتنی بر ثروت، قدرت و پرستیژ است که به نابرابری اجتماعی قابلتوجهی انجامیده و ریشههای تاریخی آن در اشکال گوناگون طبقهبندی همچون بردهداری و نظام کاست قابل شناسایی است. بر اساس یافتههای جامعهشناسان، این نظام افراد را در گروههایی نظیر طبقه بالا، متوسط رو به بالا، متوسط، کارگر، فقیر شاغل و زیرطبقه دستهبندی میکند که هر یک دسترسی متفاوتی به منابع و فرصتها دارند. به گزارش محققان، تغییرات اقتصادی بهویژه در دوران پسا-صنعتیشدن، نابرابری را تشدید کرده و عواملی مانند گسترش نامتوازن مشاغل، عدم تطابق فضایی فرصتهای شغلی و فقر زنانگی به این شکاف افزودهاند. با وجود باور عمومی به شایستهسالاری که بر اساس آن تلاش و استعداد باید به موفقیت بینجامد، به عقیده تحلیلگران، موانع ساختاری مانند دسترسی نابرابر به آموزش باکیفیت، نابرابری سلامت، حبس و بیکاری، تحرک اجتماعی را با محدودیت مواجه ساختهاند. نظریههای جامعهشناختی شامل کارکردگرایی با تأکید بر نقش ضروری نابرابری در تخصیص استعدادها، نظریه تضاد با نگاه انتقادی به بازتولید منافع طبقه حاکم و نظریه وبر با در نظر گرفتن ابعاد چندگانه طبقه، منزلت و قدرت برای تبیین وجود نظام طبقاتی ارائه شدهاند و به گفته صاحبنظران، این نظام همچنان بر فرصتهای زندگی و مشارکت اجتماعی افراد تأثیر میگذارد و پرسشهایی را درباره برابری و فرصت در چشمانداز اقتصادی متغیر این کشور مطرح میسازد.[۱۷]
پانویس
- ↑ “United States country profile”, bbc.
- ↑ “Maps of United States”, worldatlas.
- ↑ “The Climate of the United States”, Blue Green Atlas.
- ↑ “United States country profile”, bbc.
- ↑ “Maps of United States”, worldatlas.
- ↑ “Maps of United States”, worldatlas.
- ↑ “Maps of United States”, worldatlas.
- ↑ “Maps of United States”, worldatlas.
- ↑ “Maps of United States”, worldatlas.
- ↑ “The Climate of the United States”, Blue Green Atlas.
- ↑ “United States”, worldpopulationreview.
- ↑ «United States history»، Britannica Kids.
- ↑ “United States country profile”, bbc.
- ↑ «Religious Landscape Study»، Pew Research Center.
- ↑ «نگاهی کوتاه به برخی از آمارها و گزاره های کلیدی در خصوص مسئله دین و مذهب در آمریکا»، وبسایت حقایق آمریکا.
- ↑ «ساختار نظام سیاسی در ایالات متحده آمریکا چگونه است؟»، وبسایت حقایق آمریکا.
- ↑ «Class System»، ebsco.
منابع
«ساختار نظام سیاسی در ایالات متحده آمریکا چگونه است؟». وبسایت حقایق آمریکا. دریافتشده در ۲۱ مرداد ۱۴۰۵.
«نگاهی کوتاه به برخی از آمارها و گزاره های کلیدی در خصوص مسئله دین و مذهب در آمریکا». وبسایت حقایق آمریکا. دریافتشده در ۲۱ مرداد ۱۴۰۵.
«Class System». ebsco. دریافتشده در ۱۰ اوت ۲۰۲۶.
«Maps of United States». worldatlas. ژانویه ۲۲, ۲۰۲۴. دریافتشده در ۱۰ اوت ۲۰۲۶.
«Religious Landscape Study». Pew Research Center. دریافتشده در ۱۰ اوت ۲۰۲۶.
«United States country profile». bbc. ۲۱ ژانویه ۲۰۲۵. دریافتشده در ۱۰ اوت ۲۰۲۶.
«United States». worldpopulationreview. ژانویه ۱, ۲۰۲۶. دریافتشده در ۱۰ اوت ۲۰۲۶.
«The Climate of the United States». Blue Green Atlas. دریافتشده در ۱۰ اوت ۲۰۲۶.